Tương quan cặp tiền tệ: cách tính correlation

Tương quan cặp tiền tệ là gì

Tương quan (correlation) đo mức độ giá của các cặp tiền thay đổi cùng nhau. Nó không nói cặp nào sẽ tăng hay giảm. Nó chỉ cho biết khi cặp này thay đổi, cặp kia thường thay đổi theo hướng nào và đều đặn đến đâu.

Hệ số tương quan có thang đo từ âm hoàn toàn đến dương hoàn toàn:

Tương quan dương: các cặp thường đi cùng chiều. Hệ số càng gần mức dương tối đa thì sự đồng hành càng chặt.
Tương quan âm: các cặp thường đi ngược chiều. Hệ số càng gần mức âm tối đa thì sự ngược chiều càng đều.
Quanh điểm giữa thang đo: gần như không có quan hệ tuyến tính rõ ràng.

Nếu bạn mới làm quen với cách đọc cặp tiền (đồng tiền cơ sở, đồng tiền định giá), xem trước trang Cặp tiền tệ.

Hệ số tương quan (r) đo mức độ hai mức giá biến động cùng nhau: gần +1 thì chúng đi cùng chiều (A và B), gần −1 thì đi ngược chiều (A và C). Được tính trên dữ liệu giá giả lập. Ví dụ minh họa: số liệu tự đặt ra để học, không phải giá thực hay điều kiện của sàn.

Vì sao cặp tiền chung đồng tiền chạy cùng hoặc ngược chiều

Mỗi cặp là tỷ giá giữa đồng tiền cơ sở và đồng tiền định giá. Khi các cặp có chung một đồng tiền, biến động của đồng tiền chung đó tác động lên tất cả các cặp ấy.

Cùng chiều: EUR/USD và GBP/USD đều có USD ở vị trí định giá. Khi USD yếu đi trên diện rộng, cả các cặp này thường tăng. Ngoài ra, nền kinh tế châu Âu và Anh có quan hệ thương mại gần nhau nên EUR và GBP hay phản ứng giống nhau.

Ngược chiều: EUR/USD có USD ở vị trí định giá, còn USD/CHF có USD ở vị trí cơ sở. USD mạnh lên làm EUR/USD giảm nhưng làm USD/CHF tăng. Vị trí của đồng tiền chung trong cặp quyết định dấu của tương quan.

Nhóm tiền theo hàng hóa: AUD/USD và NZD/USD thường đi cùng chiều vì AUD và NZD chịu ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế khu vực giống nhau. USD/CAD liên quan đến giá dầu thông qua CAD, nhưng mối liên hệ này không cố định.

Các yếu tố tạo ra tương quan thuộc về phân tích cơ bản: chính sách lãi suất, dữ liệu kinh tế, dòng vốn tìm nơi trú ẩn khi thị trường căng thẳng.

Tương quan làm bạn dồn rủi ro mà không biết

Đây là lý do chính để theo dõi tương quan. Giả sử bạn mở vị thế mua EUR/USD và vị thế mua GBP/USD vì thấy “tín hiệu” trên cả các biểu đồ đó. Trên màn hình là các lệnh riêng biệt, nhưng thực chất cả các lệnh đều đặt cược vào việc USD yếu đi. Nếu USD mạnh lên, các lệnh có thể cùng lỗ một lúc.

Trường hợp ngược lại cũng gây nhầm lẫn: mua EUR/USD và mua USD/CHF có tương quan âm, nên các vị thế này có thể triệt tiêu nhau một phần. Bạn trả spread, có thể cả phí qua đêm, nhưng rủi ro thực tế không như bạn nghĩ.

Khi dùng đòn bẩy, việc dồn rủi ro này càng nguy hiểm. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, và nhiều lệnh tương quan dương cùng lỗ sẽ làm ký quỹ cạn nhanh hơn dự kiến. Cách thực hành:

Xem tổng rủi ro theo từng đồng tiền (bạn đang mua hay bán USD ròng bao nhiêu), không chỉ theo từng lệnh.
Khi có các vị thế tương quan dương cùng hướng, coi chúng như một vị thế lớn hơn và tính khối lượng cho phù hợp.
Tính khối lượng và mức lỗ cho từng lệnh bằng công cụ tính toán trước khi vào lệnh.

Chi tiết hơn về kích thước vị thế có ở trang Quản lý rủi ro.

Tương quan thay đổi theo thời gian

Không có bảng tương quan forex nào đúng mãi. Mối quan hệ giữa các cặp thay đổi khi:

ngân hàng trung ương các nước đi theo hướng chính sách khác nhau;
thị trường chuyển giữa trạng thái ưa rủi ro và né rủi ro;
có sự kiện riêng của một quốc gia (bầu cử, khủng hoảng, can thiệp tỷ giá);
thanh khoản giảm vào kỳ nghỉ lễ hoặc ngoài giờ giao dịch chính.

Vì vậy, bảng tương quan đăng sẵn trên mạng chỉ phản ánh giai đoạn mà người lập đã chọn. Cặp từng có tương quan dương chặt có thể tách ra, thậm chí đảo dấu trong một thời gian. Nên kiểm tra lại định kỳ, và so sánh kết quả giữa khung thời gian ngắn với khung dài.

Cách tính tương quan cặp tiền tệ

Bạn có thể tự tính bằng bảng tính với dữ liệu giá đóng cửa xuất từ nền tảng giao dịch. Phương pháp phổ biến là hệ số tương quan Pearson.

Các bước

Lấy dữ liệu: giá đóng cửa của các cặp cần so sánh, cùng khung thời gian và cùng thời điểm từng nến.
Tính mức thay đổi: với mỗi nến, lấy phần trăm thay đổi so với nến trước. Nên dùng mức thay đổi thay cho giá thô, vì giá thô có xu hướng dài hạn dễ tạo ra tương quan giả.
Chọn cửa sổ tính: số nến gần nhất dùng để tính. Cửa sổ ngắn phản ứng nhanh nhưng nhiễu; cửa sổ dài ổn định hơn nhưng chậm thấy thay đổi.
Tính hệ số: hiệp phương sai của các chuỗi thay đổi chia cho tích độ lệch chuẩn của chúng. Trong bảng tính, hàm CORREL làm việc này trực tiếp.
Tính lặp theo thời gian: dịch cửa sổ dần về phía trước để thấy tương quan thay đổi ra sao (tương quan trượt).

Lưu ý khi đọc kết quả

Điều cần nhớ	Ý nghĩa
Tương quan không phải quan hệ nhân quả	Các cặp đi cùng nhau có thể do yếu tố chung thứ ba
Tương quan không nói về độ lớn	Các cặp cùng chiều vẫn có thể biến động mạnh yếu khác nhau
Dữ liệu phải khớp thời điểm	Lệch giờ giữa các chuỗi làm sai kết quả
Khung thời gian khác cho kết quả khác	Tương quan trên nến ngày và nến giờ có thể khác nhau

Bạn có thể thử quan sát các vị thế tương quan trên tài khoản demo để thấy chúng lời lỗ cùng nhau thế nào mà không dùng tiền thật.

Thông số giao dịch trên Exness

Trang này không liệt kê spread, ký quỹ hay khối lượng cho từng cặp vì các thông số thay đổi theo công cụ và loại tài khoản. Hãy kiểm tra đặc tả công cụ trong nền tảng giao dịch hoặc trong Khu vực cá nhân Exness trước khi giao dịch. Exness có lịch kinh tế trên trang web và ứng dụng Exness Trade, hữu ích để biết khi nào tin tức có thể làm tương quan tạm thời bị phá vỡ.

Câu hỏi thường gặp

Tương quan dương và âm khác nhau thế nào?

Tương quan dương: các cặp thường đi cùng chiều. Tương quan âm: các cặp thường đi ngược chiều. Dấu phụ thuộc phần lớn vào vị trí của đồng tiền chung trong mỗi cặp.

Có bảng tương quan forex cố định không?

Không. Tương quan thay đổi theo chính sách lãi suất, tâm lý thị trường và sự kiện. Mọi bảng chỉ đúng cho giai đoạn dữ liệu đã dùng để tính.

Giao dịch các cặp tương quan âm có phải là phòng hộ an toàn không?

Không chắc chắn. Tương quan có thể yếu đi hoặc đảo chiều đúng lúc bạn cần nó, và bạn vẫn trả chi phí cho từng vị thế. Mọi vị thế có đòn bẩy vẫn có thể gây lỗ nhanh.

Nên dùng khung thời gian nào để tính tương quan?

Dùng khung thời gian bạn thực sự giao dịch, rồi so sánh với một khung dài hơn để thấy mối quan hệ có ổn định hay không.

Tương quan có giúp dự đoán giá không?

Không. Tương quan mô tả quan hệ trong quá khứ giữa các cặp, không cho biết hướng giá sắp tới. Nó chủ yếu giúp bạn hiểu tổng rủi ro đang nắm giữ.

Tương quan cặp tiền tệ (correlation forex)