Chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam gồm những gì

Thị trường chứng khoán Việt Nam là nơi mua bán cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, trái phiếu và sản phẩm phái sinh niêm yết trong nước. Nhà đầu tư cá nhân thường gặp ba nơi giao dịch:

• HOSE: Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM, nơi niêm yết phần lớn doanh nghiệp quy mô lớn.
• HNX: Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, nơi có cổ phiếu, trái phiếu và thị trường phái sinh.
• UPCoM: thị trường dành cho cổ phiếu đăng ký giao dịch, chưa niêm yết. Do HNX vận hành, điều kiện lên sàn nhẹ hơn.

Cơ quan quản lý là Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC). Các Sở giao dịch ban hành quy chế giao dịch cụ thể. Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) lo phần lưu ký và thanh toán.

Mục này có gì

Mục "Chứng khoán Việt Nam" giải thích luật chơi của thị trường, không đưa giá trực tiếp và không khuyến nghị mã cổ phiếu nào. Các chủ đề chính:

Bắt đầu từ đâu nếu bạn mới

Nếu bạn chưa từng đầu tư cổ phiếu, nên đọc theo thứ tự sau:

1. VN-Index: chỉ số là gì và vì sao không nên đánh giá cả thị trường chỉ qua một con số.
2. Mở tài khoản chứng khoán: cần giấy tờ gì, chọn công ty chứng khoán theo tiêu chí nào.
3. Lô, bước giá, biên độ: những quy tắc quyết định lệnh của bạn có hợp lệ hay không.
4. Giờ giao dịch và thanh toán: khi nào đặt được lệnh, khi nào cổ phiếu về tài khoản và khi nào bán được.
5. Thuế chứng khoán: khoản thuế bị khấu trừ khi bán và khi nhận cổ tức.

Nếu chưa quen với khái niệm rủi ro, hãy đọc thêm Quản lý rủi ro và Thuật ngữ tài chính.

Người đã giao dịch sẽ tìm thấy gì

Với nhà đầu tư có kinh nghiệm, mục này đi vào chi tiết vận hành:

• cách biên độ giá khác nhau giữa HOSE, HNX và UPCoM, và cách xác định giá tham chiếu trong ngày có sự kiện quyền;
• cơ chế margin chứng khoán: danh mục cổ phiếu được vay, tỷ lệ duy trì và xử lý khi tài khoản thiếu ký quỹ;
• phái sinh VN30 và chứng quyền: ký quỹ ban đầu, ngày đáo hạn, thanh toán lãi lỗ hằng ngày;
• ETF và chứng chỉ quỹ: chênh lệch giữa giá thị trường và giá trị tài sản ròng (NAV).

Chúng tôi dẫn nguồn từ văn bản của SSC, quy chế của các Sở giao dịch và văn bản pháp luật hiện hành. Quy định có thể thay đổi. Trước khi giao dịch, hãy đối chiếu với thông báo mới nhất trên trang của SSC, Sở giao dịch hoặc công ty chứng khoán của bạn.

Rủi ro cần biết

Giá cổ phiếu có thể giảm mạnh trong thời gian ngắn, kể cả với doanh nghiệp lớn. Khi dùng tiền vay ký quỹ hoặc giao dịch phái sinh, khoản lỗ có thể vượt nhanh phần vốn tự có. Công ty chứng khoán có thể bán giải chấp cổ phiếu của bạn mà không chờ bạn đồng ý. Các bài trong mục này giải thích cơ chế, không phải lời khuyên mua hay bán.

Hợp đồng CFD trên chỉ số chứng khoán là sản phẩm khác với cổ phiếu niêm yết. Phần này được giải thích riêng trong Chỉ số chứng khoán và Pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

HOSE, HNX và UPCoM khác nhau thế nào?

Ba nơi này khác nhau về điều kiện niêm yết, biên độ giá và mức độ minh bạch thông tin. UPCoM có điều kiện nhẹ nhất nên rủi ro thông tin thường cao hơn.

Mua cổ phiếu xong bao lâu thì bán được?

Thời điểm này phụ thuộc vào chu kỳ thanh toán hiện hành. Chi tiết có trong bài Giờ giao dịch và thanh toán.

Trang này có giá cổ phiếu trực tiếp không?

Không. Mục này chỉ giải thích quy tắc. Giá chính thức xem trên bảng giá của Sở giao dịch hoặc công ty chứng khoán.

Lãi từ chứng khoán có phải nộp thuế không?

Có các khoản thuế áp dụng cho giao dịch chuyển nhượng và cổ tức. Cách tính được trình bày trong bài Thuế chứng khoán.

Tôi nên bắt đầu đọc từ bài nào?

Bắt đầu với VN-Index, sau đó đọc Mở tài khoản chứng khoán và Lô, bước giá, biên độ.