Tiết kiệm, đầu tư và vay vốn

Chuyên mục này nói về gì

Tài chính cá nhân là cách một người quản lý tiền của mình: thu, chi, để dành, đầu tư và vay. Phần lớn nội dung khác trên Extrade Vietnam nói về giao dịch. Chuyên mục này nói về những việc xảy ra trước và bên ngoài giao dịch.

Chuyên mục có bốn mảng chính:

• Tiết kiệm và tiền gửi: lãi suất tiền gửi, bảo hiểm tiền gửi, quỹ khẩn cấp.
• Lạm phát và lợi nhuận thực: lạm phát là mức tăng chung của giá cả, làm giảm sức mua của tiền. Lợi nhuận thực là phần lợi nhuận còn lại sau khi trừ lạm phát.
• Đầu tư: cổ phiếu, trái phiếu, quỹ mở, quỹ ETF, phân bổ tài sản và đa dạng hóa danh mục.
• Vay vốn: cách tính lãi, trả góp, vay mua nhà, trả nợ trước hạn, lịch sử tín dụng.

Mỗi mảng có công cụ tính riêng. Bạn nhập số liệu của chính mình và xem kết quả, thay vì dựa vào ví dụ chung.

Người mới nên bắt đầu từ đâu

Nên đọc theo thứ tự sau, vì mỗi bước dựa trên bước trước:

1. Quỹ dự phòng. Đọc Quỹ khẩn cấp để biết vì sao cần một khoản tiền dễ rút trước khi nghĩ đến đầu tư.
2. Tiền gửi ngân hàng. Lãi suất tiền gửi giải thích kỳ hạn, cách trả lãi và rủi ro khi rút trước hạn. Dùng công cụ tính lãi tiết kiệm để thử với khoản tiền của bạn.
3. Lạm phát. Lạm phát và tiết kiệm cho thấy vì sao số tiền trong tài khoản tăng nhưng sức mua có thể giảm.
4. Đầu tư cơ bản. Đọc Đầu tư là gì, sau đó tìm hiểu cổ phiếu, trái phiếu và quỹ.
5. Khoản vay. Trước khi ký hợp đồng vay, đọc Cách hoạt động của khoản vay và kiểm tra tỷ lệ nợ trên thu nhập của mình.

Trader có kinh nghiệm sẽ tìm thấy gì

Người đã giao dịch thường quen với đòn bẩy, drawdown và quản lý vốn. Chuyên mục này bổ sung phần còn lại của bức tranh tài chính:

• So sánh lợi nhuận với lãi suất phi rủi ro tương đối. Lợi nhuận giao dịch chỉ có ý nghĩa khi so với mức bạn nhận được từ tiền gửi hoặc trái phiếu, sau lạm phát. Xem Lãi suất danh nghĩa và thực và công cụ Lợi nhuận thực.
• Lãi kép và thời gian. Lãi suất kép cho thấy tác động của việc tái đầu tư lợi nhuận, và cả tác động ngược lại khi tài khoản bị lỗ liên tiếp.
• Phân bổ tài sản. Phân bổ tài sản giúp xác định phần vốn dành cho giao dịch rủi ro cao so với phần vốn dài hạn.
• Chi phí vốn vay. Lãi suất vay thực tế giải thích vì sao lãi suất quảng cáo và chi phí thật của khoản vay thường khác nhau.

Không nên dùng tiền vay hoặc quỹ khẩn cấp để giao dịch. Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả toàn bộ số vốn đã nạp.

Cách dùng các công cụ tính

Mỗi công cụ cho kết quả dựa trên số liệu bạn nhập: lãi suất, kỳ hạn, số tiền, tỷ lệ lạm phát. Kết quả là phép tính minh họa, không phải báo giá của ngân hàng hay dự báo thị trường.

Một số lưu ý khi dùng:

• Lấy lãi suất từ biểu lãi suất hoặc hợp đồng của chính ngân hàng, không lấy từ quảng cáo.
• Với khoản vay, hỏi rõ lãi suất cố định áp dụng trong bao lâu, sau đó tính theo lãi suất thả nổi như thế nào. Thử cả trường hợp lãi suất tăng trong công cụ tính vay mua nhà.
• Với đầu tư, lợi nhuận trong quá khứ không đảm bảo lợi nhuận trong tương lai. Hãy thử các kịch bản lợi nhuận thấp hoặc âm.

Muốn xem bối cảnh vĩ mô, như lãi suất điều hành và tỷ giá, hãy đọc Lãi suất & kinh tế VN.

Câu hỏi thường gặp

Tiết kiệm và đầu tư khác nhau thế nào?

Tiết kiệm là để dành tiền ở nơi ít rủi ro và dễ rút, như tiền gửi ngân hàng. Đầu tư là bỏ tiền vào tài sản có thể tăng hoặc giảm giá, như cổ phiếu hay quỹ, để tìm lợi nhuận cao hơn và chấp nhận rủi ro mất một phần vốn.

Có nên trả hết nợ trước khi đầu tư?

Điều này phụ thuộc vào lãi suất khoản nợ và tình hình của bạn. Nợ có lãi suất cao, như dư nợ thẻ tín dụng, thường đáng được ưu tiên xử lý. Xem Lãi suất thẻ tín dụng và Tránh bẫy nợ.

Kết quả của công cụ tính có chính xác không?

Phép tính chính xác với số liệu bạn nhập. Số tiền thực tế còn phụ thuộc vào điều khoản hợp đồng, phí và cách ngân hàng tính lãi. Hãy đối chiếu với tài liệu chính thức của ngân hàng.

Chuyên mục này có đưa ra lời khuyên đầu tư không?

Không. Các trang giải thích khái niệm và cách tính. Quyết định cụ thể là của bạn, dựa trên tình hình tài chính và mức rủi ro bạn chấp nhận được.