Mô hình tam giác tăng (ascending triangle)

Tam giác tăng là gì

Mô hình tam giác tăng (ascending triangle) là một mô hình giá trong phân tích kỹ thuật. Nó gồm hai đường:

• Cạnh trên nằm ngang: một vùng kháng cự, tức mức giá mà người bán nhiều lần chặn đà tăng.
• Cạnh dưới dốc lên: một đường xu hướng nối các đáy. Mỗi đáy sau cao hơn đáy trước.

Hai đường này hội tụ dần về phía bên phải. Biên độ dao động hẹp lại theo thời gian. Cách đọc phổ biến cho rằng người mua chấp nhận trả giá cao dần, còn người bán giữ nguyên một mức. Đây chỉ là cách diễn giải, không phải quy luật. Giá có thể thoát khỏi mô hình theo cả hai hướng.

Mô hình này thuộc nhóm tam giác, cùng với tam giác giảm và tam giác cân. Bạn có thể xem tổng quan các mô hình khác ở trang Mô hình giá.

Biểu đồ minh họa

Biểu đồ dưới đây là hình vẽ tay. Nó không dùng giá thật.

• R1, R2, R3: các lần giá chạm kháng cự rồi quay xuống. Các điểm này nằm gần cùng một mức.
• L1, L2, L3: các đáy cao dần. Bạn nối chúng thành cạnh dưới.
• Vùng hội tụ: phần hẹp của tam giác. Giá thường phải chọn hướng trước khi chạm tới đỉnh tam giác.

Quy tắc nhận diện

Chỉ gọi là tam giác tăng khi đủ các điều kiện sau:

• Kháng cự phẳng rõ ràng. Giá chạm cạnh trên nhiều lần ở cùng một vùng. Bạn nên vẽ vùng theo thân nến và bấc nến, không cần trùng khít từng điểm.
• Đáy cao dần. Mỗi lần giá điều chỉnh xuống, đáy mới nằm cao hơn đáy cũ. Nếu có một đáy thấp hơn, cấu trúc đã khác.
• Đủ số lần chạm ở cả hai cạnh. Nếu chỉ có một lần chạm, đường kẻ chủ yếu là giả định.
• Dao động hẹp dần. Các nhịp lên xuống bên trong ngắn lại.
• Bối cảnh. Mô hình thường được nhắc đến như mô hình tiếp diễn trong xu hướng tăng. Tuy vậy, nó cũng có thể xuất hiện ở cuối xu hướng giảm. Bối cảnh không quyết định kết quả.

Khối lượng giao dịch thường giảm trong lúc tam giác hình thành. Trên thị trường forex giao ngay không có khối lượng tập trung. Volume trên MetaTrader là volume tick, tức số lần giá thay đổi, nên chỉ dùng để tham khảo.

Quy ước đo biên độ (measured move)

Cách đo kinh điển như sau:

• Đo chiều cao phần rộng nhất của tam giác. Đó là khoảng cách từ kháng cự xuống đáy sớm nhất trong mô hình.
• Cộng khoảng cách đó vào điểm giá phá vỡ cạnh trên.

Đây là quy ước của phân tích kỹ thuật cổ điển, không phải dự báo. Giá có thể dừng sớm, đi xa hơn hoặc quay đầu ngay sau khi phá vỡ. Nhiều người dùng mức này để tính tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận trước khi vào lệnh, chứ không coi nó là điểm giá chắc chắn sẽ đến. Với khối lượng lệnh và mức dừng lỗ, hãy tham khảo Công cụ tính toán.

Khi nào mô hình bị vô hiệu

Cấu trúc tam giác tăng được coi là hỏng khi:

• Giá đóng cửa dưới đường xu hướng tăng. Lúc này các đáy không còn cao dần.
• Giá phá lên kháng cự rồi đóng cửa quay lại bên trong tam giác.
• Giá đi ngang tới tận đỉnh tam giác mà không thoát ra rõ ràng. Mô hình mất ý nghĩa và chỉ còn là vùng tích lũy.

Bạn nên xác định trước mức vô hiệu, trước khi giá đến điểm phá vỡ. Nhiều người đặt dừng lỗ ở mức này. Xem thêm tại Quản lý rủi ro.

Các kiểu phá vỡ giả thường gặp

• Bấc nến vượt kháng cự. Giá vượt lên trong phiên nhưng đóng cửa dưới cạnh trên. Nhiều người chờ nến đóng cửa trên kháng cự để lọc tình huống này.
• Phá vỡ lúc có tin. Biến động mạnh khi có dữ liệu kinh tế có thể đẩy giá qua cạnh trên rồi kéo về ngay. Spread cũng thường giãn ra lúc đó.
• Kiểm tra lại thất bại. Sau khi phá vỡ, giá quay về kháng cự cũ. Nếu mức này không giữ được và giá rơi lại vào tam giác, đó là dấu hiệu thất bại.
• Phá vỡ xuống. Tam giác tăng hoàn toàn có thể kết thúc bằng một cú phá xuống cạnh dưới. Đừng mặc định hướng đi lên.
• Vẽ sai đường. Nối các điểm tùy ý để "ép" ra hình tam giác là nguồn sai lệch phổ biến. Kết quả là mô hình chỉ tồn tại trên hình vẽ.

Cách giao dịch tam giác tăng: những điều cần nhớ

Trang này không đưa ra tín hiệu mua bán. Nếu bạn nghiên cứu mô hình, cách làm có kỷ luật thường gồm:

• Xác định cạnh trên, cạnh dưới và mức vô hiệu.
• Tính rủi ro trên mỗi lệnh trước khi vào lệnh.
• Chấp nhận rằng nhiều mô hình sẽ thất bại.

Hãy tập vẽ trên dữ liệu lịch sử hoặc trên tài khoản demo trước. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả khi mô hình trông rất rõ. Trước khi giao dịch, hãy đọc thêm Pháp lý và an toàn và Tâm lý giao dịch.

Câu hỏi thường gặp

Tam giác tăng có luôn phá lên không?

Không. Cách đọc phổ biến nghiêng về hướng lên, nhưng giá vẫn có thể phá xuống cạnh dưới hoặc đi ngang tới hết mô hình.

Tam giác tăng khác tam giác cân thế nào?

Tam giác tăng có cạnh trên phẳng và đáy cao dần. Ở tam giác cân, cạnh trên dốc xuống còn cạnh dưới dốc lên.

Tam giác tăng khác nêm tăng thế nào?

Ở nêm tăng, cả hai cạnh đều dốc lên. Ở tam giác tăng, cạnh trên nằm ngang.

Mục tiêu đo được có đáng tin không?

Đó là một quy ước để ước lượng biên độ, không phải dự báo. Giá thực tế có thể không đạt hoặc vượt xa mức đó.

Nên dùng khung thời gian nào?

Mô hình xuất hiện trên mọi khung thời gian. Ở khung nhỏ thường có nhiều nhiễu và nhiều phá vỡ giả hơn.