Phishing và trang đăng nhập giả: cách nhận biết và phòng tránh

Phishing là gì

Phishing là hình thức lừa đảo khiến bạn tự nhập thông tin đăng nhập, mã xác thực hoặc dữ liệu thanh toán vào một trang hay một cuộc trò chuyện do kẻ gian kiểm soát. Trang giả thường trông giống hệt trang thật: cùng logo, màu sắc và bố cục.

Với người giao dịch, mục tiêu của kẻ gian thường là:

• lấy email và mật khẩu để vào khu vực cá nhân của bạn tại sàn;
• lấy mã xác thực để vượt qua lớp bảo vệ thứ hai;
• dụ bạn chuyển tiền vào "tài khoản nạp" không thuộc sàn;
• cài ứng dụng giả để đọc tin nhắn hoặc chiếm thiết bị.

Lừa đảo giả mạo sàn có hai dạng chính: trang đăng nhập giả và người "hỗ trợ" giả. Cả hai đều dựa vào sự vội vàng của bạn.

Dấu hiệu của trang đăng nhập giả

Địa chỉ trang

• Tên miền gần giống tên thật nhưng khác một ký tự, thêm dấu gạch ngang, thêm từ như "login", "secure", "support", hoặc dùng đuôi tên miền khác.
• Tên thương hiệu nằm ở phần đầu địa chỉ, còn tên miền thật phía sau lại là tên khác.
• Liên kết được rút gọn, nên bạn không thấy địa chỉ thật trước khi bấm.

Biểu tượng ổ khóa chỉ cho biết kết nối được mã hóa. Nó không chứng minh trang thuộc về sàn. Trang giả cũng có thể có ổ khóa.

Cách bạn đến trang

• Bạn bấm vào liên kết trong tin nhắn, email, quảng cáo hoặc bình luận, thay vì tự mở trang.
• Nội dung đi kèm tạo áp lực: tài khoản "sắp bị khóa", "cần xác minh gấp", "có khoản tiền chờ rút".
• Trang hỏi những thứ trang đăng nhập bình thường không hỏi, như mã xác thực cho "giao dịch hoàn tiền" hay ảnh chụp giấy tờ ngay tại bước đăng nhập.

Xem thêm về tên miền và ứng dụng giả tại Website và app sàn giả mạo.

Tài khoản hỗ trợ giả

Kẻ gian lập tài khoản Telegram, Zalo, Facebook hoặc email mang tên sàn, rồi chủ động nhắn tin cho người vừa hỏi trong nhóm hay bình luận công khai.

Dấu hiệu thường gặp:

• "nhân viên" nhắn trước, dù bạn chưa liên hệ qua kênh chính thức;
• đề nghị bạn gửi mật khẩu, mã xác thực hoặc cho điều khiển máy từ xa;
• đưa số tài khoản ngân hàng cá nhân để "nạp", "mở khóa" hoặc "đóng phí rút tiền";
• hứa lấy lại tiền đã mất nếu bạn trả phí trước, xem Lừa đảo đòi lại tiền.

Nhân viên hỗ trợ thật không cần mật khẩu hay mã xác thực của bạn. Nếu cần liên hệ, hãy tự mở trang chính thức của sàn và tìm kênh hỗ trợ từ đó, không dùng liên kết người khác gửi.

Cách tránh phishing hằng ngày

Bookmark trang đăng nhập

Mở trang chính thức của sàn bằng cách tự gõ địa chỉ, kiểm tra kỹ, rồi lưu bookmark. Từ đó chỉ đăng nhập qua bookmark này hoặc qua ứng dụng tải từ cửa hàng chính thức. Không đăng nhập từ kết quả quảng cáo trên công cụ tìm kiếm hay từ liên kết trong tin nhắn.

Bật xác thực hai yếu tố

Xác thực hai yếu tố yêu cầu thêm mã từ điện thoại hoặc ứng dụng xác thực ngoài mật khẩu. Nếu mật khẩu bị lộ, kẻ gian vẫn cần mã này. Không bao giờ đọc hay gửi mã cho ai, kể cả người tự xưng là nhân viên. Chi tiết tại Xác thực hai yếu tố.

Thói quen khác

• Dùng mật khẩu riêng cho tài khoản sàn và cho email đăng ký.
• Bảo vệ chính email đó bằng xác thực hai yếu tố, vì ai chiếm được email có thể đặt lại mật khẩu sàn.
• Cập nhật hệ điều hành và trình duyệt; không cài ứng dụng từ tệp được gửi qua chat.
• Thỉnh thoảng xem lịch sử đăng nhập và thiết bị đang kết nối, nếu sàn có hiển thị.

Nếu bạn dùng Exness, trang Đăng nhập Exness mô tả các cách đăng nhập chính thức.

Nếu đã nhập thông tin vào trang giả

• Đổi ngay mật khẩu tài khoản sàn và email từ thiết bị bạn tin cậy.
• Đăng xuất mọi phiên khác và đặt lại xác thực hai yếu tố.
• Liên hệ sàn qua kênh chính thức để báo sự việc và hỏi về khóa rút tiền.
• Lưu ảnh chụp màn hình, địa chỉ trang, tin nhắn, rồi trình báo theo hướng dẫn tại Tố cáo lừa đảo.

Bối cảnh pháp lý cần biết

Về giấy phép, NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Ngoài ra, NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ. Điều này có nghĩa là nếu mất tiền vì phishing hay lừa đảo liên quan đến sàn Forex, khả năng được bảo vệ hoặc lấy lại tiền có thể rất hạn chế. Bạn nên tìm hiểu kỹ tại Pháp lý và an toàn.

Ngoài rủi ro bị lừa, giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm bạn mất tiền rất nhanh. Xem Quản lý rủi ro và Dấu hiệu lừa đảo đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Trang có ổ khóa trên trình duyệt thì an toàn chưa?

Chưa. Ổ khóa chỉ cho biết kết nối được mã hóa. Hãy kiểm tra tên miền chính xác và chỉ vào trang qua bookmark của bạn.

Nhân viên sàn có thể hỏi mã xác thực không?

Không nên tin bất kỳ ai hỏi mã xác thực hay mật khẩu. Đó là dấu hiệu phổ biến nhất của tài khoản hỗ trợ giả.

Làm sao biết một sàn có giấy phép thật?

Tra trực tiếp trong sổ đăng ký của cơ quan quản lý, không dựa vào ảnh giấy phép do sàn hay người lạ gửi. Hướng dẫn tại Kiểm tra giấy phép sàn.

Tải ứng dụng sàn ở đâu cho an toàn?

Chỉ từ cửa hàng ứng dụng chính thức hoặc từ trang chính thức của sàn, không từ tệp hay liên kết gửi qua chat.

Tôi lỡ bấm liên kết nhưng chưa nhập gì thì sao?

Đóng trang, không nhập thông tin. Nên quét thiết bị và đổi mật khẩu nếu bạn có nghi ngờ đã tải tệp nào đó về máy.