Nghi bị lừa đầu tư: các bước tố cáo từ giữ bằng chứng đến báo cơ quan

Khi nào nên trình báo lừa đảo

Bạn nên tố cáo lừa đảo đầu tư khi gặp một trong các tình huống sau:

• Không rút được tiền, hoặc bị yêu cầu nộp thêm "phí", "thuế", "tiền xác minh" mới được rút.
• Người "hướng dẫn" hoặc "chuyên gia" cắt liên lạc sau khi bạn chuyển tiền.
• Website hoặc ứng dụng giao dịch đột nhiên không truy cập được.
• Có người tự xưng là luật sư, công an hoặc "đơn vị thu hồi tiền" liên hệ, hứa lấy lại tiền nếu bạn trả phí trước.

Nếu chưa chắc mình có bị lừa hay không, hãy đọc trang Dấu hiệu lừa đảo đầu tư. Tình huống "đòi lại tiền" thường là lần lừa thứ hai, xem thêm Lừa đảo đòi lại tiền.

Ngừng chuyển tiền và bảo vệ tài khoản

Việc đầu tiên là dừng mọi khoản chuyển tiếp theo, kể cả khi bên kia hứa "mở khóa" tài khoản sau khi bạn nộp thêm.

• Không cài thêm ứng dụng điều khiển từ xa theo yêu cầu của người lạ. Nếu đã cài, hãy gỡ đi.
• Đổi mật khẩu email, ngân hàng điện tử và ví điện tử từ một thiết bị khác, sạch.
• Bật xác thực hai yếu tố (2FA, lớp xác minh thứ hai ngoài mật khẩu), xem Xác thực hai yếu tố.
• Nếu đã nhập mật khẩu vào một trang lạ, đọc Phishing và trang giả.

Giữ bằng chứng

Bằng chứng đầy đủ giúp ngân hàng và công an xử lý nhanh hơn. Không xóa tin nhắn, không rời nhóm chat, không chặn người kia trước khi đã lưu xong.

Lưu bản sao ở nơi an toàn, ví dụ ổ lưu trữ ngoài hoặc email riêng. Ghi lại diễn biến theo thứ tự thời gian bằng lời của bạn.

Liên hệ ngân hàng hoặc ví điện tử

Gọi đến tổng đài chăm sóc khách hàng của ngân hàng hoặc ví điện tử. Lấy số tổng đài ở mặt sau thẻ, trong ứng dụng chính thức hoặc trên website chính thức. Không dùng số do người lạ gửi.

• Thông báo giao dịch nghi lừa đảo, cung cấp mã giao dịch và tài khoản người nhận.
• Đề nghị ngân hàng hướng dẫn quy trình tra soát và phong tỏa, nếu có thể.
• Khóa thẻ hoặc tài khoản nếu thông tin đăng nhập đã bị lộ.

Ngân hàng không phải lúc nào cũng thu hồi được tiền. Báo sớm có thể làm tăng khả năng xử lý, nhưng không có gì bảo đảm.

Trình báo công an

Bạn có thể báo công an lừa đảo tại cơ quan công an nơi cư trú hoặc nơi xảy ra sự việc. Mang theo giấy tờ tùy thân, bản in bằng chứng và bản tường trình.

• Trình bày đúng sự việc, không phóng đại.
• Hỏi cán bộ tiếp nhận về giấy xác nhận đã tiếp nhận đơn.
• Chỉ liên hệ công an qua trụ sở hoặc kênh chính thức. Công an không yêu cầu nộp tiền qua tin nhắn để "giải quyết hồ sơ".

Báo cơ quan quản lý

Với hoạt động ngoại hối, cơ quan quản lý là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Theo Pháp lệnh Ngoại hối, Điều 36(1): chỉ tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức khác được NHNN chấp thuận bằng văn bản mới được kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối. Hãy tự gõ địa chỉ website chính thức của NHNN thay vì bấm vào đường dẫn được gửi đến.

Bạn có thể kiểm tra một sàn trước hoặc sau khi giao dịch tại Kiểm tra giấy phép sàn. Nếu sàn có giấy phép ở nước ngoài, cơ quan cấp phép đó thường có kênh khiếu nại riêng, xem Khiếu nại sàn forex.

Trang này không nêu tên tổ chức nào là lừa đảo. Chỉ cơ quan có thẩm quyền mới kết luận được điều đó.

Bối cảnh pháp lý tại Việt Nam

Người bị lừa qua sàn Forex cần biết rõ vị trí pháp lý của mình:

• NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật.
• Về nền tảng Forex, báo cáo của NHNN gửi Quốc hội (tháng 5/2025): nền tảng Forex nằm ngoài hoạt động ngoại hối được phép; chưa có nền tảng Forex nào được cấp phép.
• NHNN: thanh toán, chuyển tiền ra nước ngoài cho sàn Forex không phải là giao dịch được phép theo quy định về ngoại hối.
• NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ.
• Về xử phạt: Nghị định 340/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, bao gồm ngoại hối, có hiệu lực từ 09.02.2026. Cụ thể, Nghị định 340/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 09.02.2026), Điều 27(8): phạt tiền 200–250 triệu VND đối với hoạt động ngoại hối không có giấy phép và kinh doanh phái sinh ngoại hối trái quy định pháp luật.

Điều này có nghĩa là khả năng lấy lại tiền có thể rất hạn chế. Dù vậy, trình báo hành vi lừa đảo vẫn có ý nghĩa với cơ quan điều tra. Nếu số tiền lớn, nên hỏi ý kiến luật sư có chứng chỉ hành nghề. Xem thêm Pháp lý và an toàn.

Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả khi sàn hoạt động hợp pháp. Thua lỗ do biến động giá không phải là lừa đảo.

Tránh bị lừa lần hai

• Không trả phí trước cho bất kỳ "dịch vụ thu hồi tiền" nào.
• Cảnh giác với người liên hệ qua mạng xã hội, đặc biệt là quan hệ tình cảm dẫn đến lời mời đầu tư, xem Lừa đảo tình cảm đầu tư.
• Kiểm tra kỹ địa chỉ website trước khi đăng nhập, xem Website và app sàn giả mạo.

Câu hỏi thường gặp

Bị lừa đầu tư forex phải làm gì đầu tiên?

Dừng chuyển tiền, đổi mật khẩu, lưu toàn bộ bằng chứng, sau đó gọi tổng đài chính thức của ngân hàng và trình báo công an.

Tôi có lấy lại được tiền không?

Không có gì bảo đảm. NHNN cho biết nhà đầu tư trên sàn Forex không được pháp luật bảo vệ nếu thua lỗ. Việc trình báo vẫn giúp cơ quan điều tra xử lý hành vi lừa đảo.

Trình báo lừa đảo có mất phí không?

Cơ quan công an không yêu cầu bạn chuyển tiền qua tin nhắn hay cho người trung gian. Ai đòi phí trước để "xử lý hồ sơ" là dấu hiệu lừa đảo.

Tôi có nên tự đăng tên sàn lên mạng để cảnh báo?

Bạn có thể kể lại trải nghiệm của mình một cách trung thực. Tránh kết luận ai đó phạm tội khi chưa có nguồn chính thức.

Thua lỗ khi giao dịch có phải là bị lừa?

Không nhất thiết. Giá biến động có thể gây lỗ trên bất kỳ sàn nào. Lừa đảo thường đi kèm việc không rút được tiền, đòi thêm phí hoặc hứa hẹn lợi nhuận.