Cơ quan quản lý khác: ASIC, FINMA, BaFin, NFA và SEC

Vì sao cần tự tra cứu

Giấy phép là quyết định của một cơ quan nhà nước cho phép một công ty cụ thể cung cấp dịch vụ tài chính trong phạm vi được ghi rõ. Logo của cơ quan quản lý trên website một sàn không chứng minh điều gì. Chỉ sổ đăng ký trên trang chính thức của cơ quan đó mới có giá trị.

Các bước chung, cơ quan nào cũng áp dụng được, có ở trang Kiểm tra giấy phép sàn. Nếu bạn cần tra cứu FCA hoặc CySEC, xem Tra cứu FCA và Tra cứu CySEC.

Lưu ý: trang này không có liên kết ra ngoài. Hãy tự gõ địa chỉ trang chính thức vào trình duyệt, không bấm vào đường dẫn trong tin nhắn hay quảng cáo. Lý do có ở trang Phishing và trang giả.

Giấy phép ASIC (Úc)

ASIC (Australian Securities and Investments Commission) là cơ quan quản lý chứng khoán và dịch vụ tài chính của Úc. Trang chính thức: asic.gov.au.

Công ty cung cấp CFD và forex cho khách hàng ở Úc thường cần giấy phép dịch vụ tài chính Úc (AFS licence). Cách tra cứu ASIC:

• Trên trang của ASIC, tìm mục sổ đăng ký chuyên nghiệp (professional registers) và chọn tra cứu người được cấp AFS licence.
• Nhập tên pháp lý của công ty hoặc số giấy phép mà sàn công bố.
• Kiểm tra trạng thái giấy phép (còn hiệu lực, bị đình chỉ hay bị hủy), tên pháp lý, địa chỉ và các dịch vụ được phép.

Điểm cần chú ý: một công ty có thể chỉ là đại diện được ủy quyền (authorised representative) của công ty khác có giấy phép. Khi đó họ không tự có AFS licence. Ngoài ra, giấy phép ASIC chỉ áp dụng cho pháp nhân ở Úc. Một tập đoàn có thể có công ty con ở Úc, nhưng khách hàng ở nước khác lại được mở tài khoản ở pháp nhân khác. Xem thêm Offshore và onshore.

FINMA (Thụy Sĩ)

FINMA (Eidgenössische Finanzmarktaufsicht) là cơ quan giám sát thị trường tài chính Thụy Sĩ. Trang chính thức: finma.ch.

Cách tra cứu:

• Dùng danh sách các tổ chức được cấp phép (authorised institutions) trên trang FINMA, tìm theo tên.
• Xem loại giấy phép, ví dụ ngân hàng hay công ty chứng khoán.
• Kiểm tra thêm danh sách cảnh báo (warning list) của FINMA. Danh sách này nêu những công ty mà FINMA cho rằng có thể hoạt động không có giấy phép.

Nếu tên công ty không có trong danh sách được cấp phép, đó là thông tin quan trọng. Tuy vậy, việc không có tên không tự động có nghĩa là lừa đảo. Chỉ kết luận theo nội dung mà FINMA công bố.

BaFin (Đức)

BaFin (Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht) là cơ quan giám sát tài chính liên bang Đức. Trang chính thức: bafin.de, có phiên bản tiếng Anh.

Cách tra cứu:

• Dùng cơ sở dữ liệu công ty (company database) của BaFin, tìm theo tên hoặc mã số.
• Xem loại phép hoạt động. Hãy phân biệt công ty được BaFin cấp phép trực tiếp với công ty được cấp phép ở nước khác trong EU rồi hoạt động tại Đức theo cơ chế "hộ chiếu" (passport). Với trường hợp passport, cơ quan giám sát chính là cơ quan ở nước cấp phép.
• Xem mục cảnh báo cho người tiêu dùng của BaFin.

Ở EU có giới hạn đòn bẩy cho khách hàng cá nhân. Xem Giới hạn đòn bẩy.

NFA và SEC tra cứu (Mỹ)

Ở Mỹ, forex bán lẻ và hợp đồng tương lai do CFTC (Commodity Futures Trading Commission) quản lý. NFA (National Futures Association) là tổ chức tự quản, thực hiện đăng ký và giám sát thành viên. Trang chính thức: nfa.futures.org và cftc.gov.

Cách tra cứu NFA:

• Dùng công cụ BASIC trên trang NFA, tìm theo tên công ty hoặc NFA ID.
• Xem trạng thái đăng ký với CFTC, tư cách thành viên NFA và loại đăng ký. Với forex bán lẻ, hãy tìm xem công ty có được ghi là forex dealer member hay không.
• Đọc phần các hành động pháp lý (regulatory actions) nếu có.

SEC (Securities and Exchange Commission) quản lý chứng khoán, không quản lý forex giao ngay. Trang chính thức: sec.gov. Có thể tra hồ sơ công ty trên EDGAR và tra cố vấn đầu tư trên Investment Adviser Public Disclosure. Một sàn forex nói mình "được SEC cấp phép" là điều cần kiểm tra rất kỹ.

Đọc kết quả và nhận ra sàn mạo danh

Một kiểu lừa đảo hay gặp là "clone firm": kẻ gian dùng tên và số giấy phép của một công ty thật nhưng gắn với tên miền khác. Vì vậy hãy luôn đối chiếu thông tin liên hệ trên sổ đăng ký, không dùng thông tin mà website tự đưa ra. Xem Website và app sàn giả mạo.

Biết giấy phép bảo vệ những gì cũng quan trọng như biết nó có tồn tại hay không. Xem Giấy phép bảo vệ gì và Quỹ bồi thường nhà đầu tư.

Giấy phép nước ngoài và pháp luật Việt Nam

Giấy phép ASIC, FINMA, BaFin hay NFA chỉ có giá trị trong phạm vi quốc gia đó. Nó không thay đổi quy định tại Việt Nam:

• NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật.
• NHNN: thanh toán, chuyển tiền ra nước ngoài cho sàn Forex không phải là giao dịch được phép theo quy định về ngoại hối.
• NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ.

Dù sàn có giấy phép, giao dịch CFD và forex có đòn bẩy vẫn có thể làm bạn mất tiền rất nhanh. Giấy phép không bảo vệ bạn khỏi thua lỗ do biến động giá. Xem Quản lý rủi ro và Checklist chọn sàn.

Câu hỏi thường gặp

Tra cứu ASIC có mất phí không?

Tra cứu trên sổ đăng ký công khai thường không yêu cầu tài khoản. Nếu một trang đòi bạn trả phí hoặc đăng nhập để "xác minh giấy phép", hãy kiểm tra lại xem đó có đúng là asic.gov.au không.

Sàn ghi "được ASIC quản lý" nhưng tôi mở tài khoản ở pháp nhân khác thì sao?

Khi đó giấy phép ASIC không áp dụng cho tài khoản của bạn. Bạn được bảo vệ theo quy định của nơi cấp phép cho pháp nhân đang giữ tài khoản.

FINMA và BaFin có danh sách cảnh báo không?

Có. Cả hai đều công bố cảnh báo trên trang chính thức. Hãy tra cả danh sách được cấp phép lẫn danh sách cảnh báo.

SEC có cấp phép cho sàn forex không?

Forex bán lẻ ở Mỹ thuộc phạm vi của CFTC và NFA. SEC quản lý chứng khoán. Hãy tra NFA BASIC đối với công ty forex.

Phát hiện sàn mạo danh thì làm gì?

Không chuyển thêm tiền, lưu lại bằng chứng và báo cho cơ quan chức năng. Xem Tố cáo lừa đảo và Quy định và an toàn.