Tính lạm phát và sức mua tiền tệ

Máy tính lạm phát

Chọn thời điểm đầu, thời điểm cuối và nhập số tiền. Kết quả hiện ngay cạnh ô nhập. Các ô đã điền sẵn giá trị mẫu trung tính để bạn xem cách công cụ hoạt động. Hãy thay bằng số liệu của bạn.

Công cụ cho ra:

• Giá trị tương đương: số tiền ở thời điểm cuối có sức mua bằng số tiền bạn nhập ở thời điểm đầu.
• Lạm phát tích lũy: mức tăng giá chung cả giai đoạn, tính bằng phần trăm.
• Lợi nhuận thực: nếu bạn nhập lợi suất danh nghĩa (ví dụ lãi tiết kiệm), công cụ trừ phần lạm phát và cho ra mức tăng sức mua thật.

Công thức tính

Công cụ dùng chuỗi CPI chính thức do cơ quan thống kê công bố. CPI đầu kỳ là chỉ số tại thời điểm đầu, CPI cuối kỳ là chỉ số tại thời điểm cuối.

Giá trị tương đương

Giá trị tương đương = Số tiền × CPI cuối kỳ ÷ CPI đầu kỳ

Lạm phát tích lũy

Lạm phát tích lũy = (CPI cuối kỳ − CPI đầu kỳ) ÷ CPI đầu kỳ

Lợi nhuận thực

Gọi Mức giữ sức mua = Số tiền đầu × CPI cuối kỳ ÷ CPI đầu kỳ. Đây là số tiền cuối kỳ cần có để không mất sức mua.

Lợi nhuận thực = (Giá trị cuối danh nghĩa − Mức giữ sức mua) ÷ Mức giữ sức mua

Công thức này cho cùng kết quả với cách viết quen thuộc: lấy hệ số tăng danh nghĩa chia cho hệ số tăng giá, rồi trừ phần gốc. Cách lấy lãi danh nghĩa trừ thẳng tỷ lệ lạm phát chỉ gần đúng. Khi lạm phát hoặc lãi cao, sai lệch sẽ lớn hơn.

Lạm phát là gì

Lạm phát là mức tăng chung của giá hàng hóa và dịch vụ theo thời gian. Khi giá tăng, cùng số tiền mua được ít hàng hơn. Nói cách khác, sức mua tiền tệ giảm.

CPI (chỉ số giá tiêu dùng) đo giá của giỏ hàng hóa, dịch vụ mà hộ gia đình thường mua. Tỷ lệ giữa CPI cuối kỳ và CPI đầu kỳ cho biết giá chung đã thay đổi bao nhiêu.

Cần lưu ý vài điểm:

• CPI là mức trung bình. Chi tiêu của từng người có thể tăng nhanh hoặc chậm hơn, tùy cơ cấu chi tiêu như nhà ở, học phí, y tế, thực phẩm.
• Chuỗi CPI có thể được đổi kỳ gốc. Công cụ chỉ dùng tỷ lệ giữa các chỉ số trong cùng chuỗi, nên kỳ gốc không làm thay đổi kết quả.
• Số liệu tháng gần nhất có thể chưa được công bố hoặc còn được điều chỉnh. Khi cần số chính thức, hãy đối chiếu với ấn phẩm của cơ quan thống kê.

Cách đọc kết quả

Giá trị tương đương lớn hơn số tiền gốc: giá đã tăng trong giai đoạn đó. Bạn cần nhiều tiền hơn ở thời điểm cuối để mua cùng lượng hàng.

Lợi nhuận thực âm: khoản tiền tăng chậm hơn giá chung. Số tiền danh nghĩa có tăng nhưng sức mua đã giảm. Điều này thường xảy ra với tiền mặt để không, hoặc với lãi suất thấp hơn lạm phát.

Lợi nhuận thực dương: sức mua tăng thật, sau khi đã trừ lạm phát.

Để xem ví dụ, giữ nguyên các giá trị mẫu trong công cụ. Mọi con số trong kết quả đều do công cụ tính từ chuỗi CPI, không phải số ước lượng.

Dùng cùng các công cụ khác

• So sánh lãi tiết kiệm với lạm phát: dùng Tính lãi tiết kiệm, rồi nhập lãi danh nghĩa vào ô lợi suất ở trên. Xem thêm Gửi tiết kiệm.
• Tính lãi nhập gốc qua nhiều kỳ: Tính lãi kép và Quy tắc 72.
• Trừ thêm phí và thuế ngoài lạm phát: Lợi nhuận thực.
• Bối cảnh lãi suất và giá cả trong nước: Lãi suất & kinh tế VN.
• Các công cụ khác: Công cụ tính toán. Thuật ngữ: Thuật ngữ tài chính.

Lạm phát không phải lý do để chấp nhận rủi ro cao. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, nhanh hơn nhiều so với mức sức mua mà lạm phát lấy đi. Trang này chỉ cung cấp phép tính, không đưa ra khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Máy tính lạm phát dùng số liệu nào?

Công cụ dùng chuỗi chỉ số giá tiêu dùng CPI chính thức do cơ quan thống kê công bố. Khi cần con số làm căn cứ chính thức, hãy đối chiếu với ấn phẩm gốc.

Vì sao không lấy lãi suất trừ thẳng lạm phát?

Phép trừ thẳng chỉ gần đúng. Lợi nhuận thực đúng phải tính bằng phép chia hệ số tăng danh nghĩa cho hệ số tăng giá, như công thức ở trên.

Lạm phát tích lũy khác gì lạm phát theo năm?

Lạm phát tích lũy là mức tăng giá của cả giai đoạn bạn chọn. Lạm phát theo năm là mức tăng trong từng năm. Các mức theo năm cộng dồn theo kiểu nhân, không phải cộng thẳng.

Kết quả có đúng với chi tiêu của tôi không?

Không hoàn toàn. CPI phản ánh giỏ hàng trung bình. Nếu chi tiêu của bạn tập trung vào nhóm hàng tăng giá nhanh hơn, sức mua thực tế của bạn giảm nhiều hơn mức công cụ cho ra.

Công cụ có cho biết nên đầu tư vào đâu không?

Không. Công cụ chỉ tính sức mua và lợi nhuận thực từ số liệu bạn nhập. Quyết định tài chính là của bạn, và mọi kênh đầu tư đều có rủi ro.