Cách đọc cặp tiền tệ trong forex

Cặp tiền tệ là gì

Trên thị trường ngoại hối (forex), tiền luôn được báo giá theo cặp. Bạn không thể chỉ "mua euro". Bạn mua euro và trả bằng đô la Mỹ, hoặc ngược lại. Cặp tiền tệ cho biết giá của đồng tiền này tính bằng đồng tiền kia.

Mỗi đồng tiền có mã ISO gồm chữ cái, ví dụ EUR là euro, USD là đô la Mỹ, JPY là yên Nhật, VND là đồng Việt Nam. Danh sách mã có ở trang Mã tiền tệ ISO. Nếu bạn mới tìm hiểu về thị trường này, hãy đọc Forex là gì trước.

Đồng tiền cơ sở và đồng tiền định giá

Mỗi cặp có hai phần:

• Đồng tiền cơ sở (base currency): mã đứng trước. Đây là đồng tiền bạn đang định giá.
• Đồng tiền định giá (quote currency): mã đứng sau. Đây là đồng tiền dùng để trả giá.

Trong EUR/USD, EUR là đồng tiền cơ sở, USD là đồng tiền định giá. Báo giá cho biết mỗi euro đổi được bao nhiêu đô la Mỹ.

Cách ghi có thể khác nhau tùy nơi: EUR/USD, EURUSD hoặc EUR-USD đều chỉ cùng một cặp. Trên nền tảng giao dịch, tên mã có thể có thêm hậu tố, nhưng thứ tự cơ sở trước, định giá sau vẫn giữ nguyên.

Cách đọc báo giá EUR/USD

EURUSD là gì? Đó là cặp euro so với đô la Mỹ, cặp có khối lượng giao dịch lớn trên thị trường forex. Khi màn hình hiển thị EUR/USD kèm một mức giá, con số đó là số đô la Mỹ cần trả cho mỗi euro.

Để xem tỷ giá thực tế, hãy dùng công cụ dưới đây. Nhập đồng tiền cơ sở (ví dụ EUR), đồng tiền định giá (ví dụ USD) và số tiền cần đổi. Công cụ quy đổi theo tỷ giá tham chiếu của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).

Lưu ý: tỷ giá tham chiếu ECB là mức công bố để tham khảo, không phải giá mua bán bạn nhận được ở ngân hàng hay trên nền tảng giao dịch. Giá giao dịch thay đổi liên tục và có chênh lệch mua bán.

Giá tăng hay giảm nghĩa là gì

• Giá EUR/USD tăng: cần nhiều đô la hơn cho mỗi euro. Euro mạnh lên so với đô la, hay đô la yếu đi so với euro.
• Giá EUR/USD giảm: cần ít đô la hơn cho mỗi euro. Euro yếu đi so với đô la.

Biến động luôn mang tính tương đối: giá cặp tiền chỉ nói đồng này mạnh hay yếu so với đồng kia, không nói về sức mạnh tuyệt đối của từng đồng.

Mua và bán một cặp tiền

Lệnh mua (Buy, Long) EUR/USD nghĩa là mua euro và bán đô la cùng lúc. Lệnh bán (Sell, Short) là ngược lại. Chi tiết ở trang Long và Short.

Giá Bid và giá Ask

Trên nền tảng, mỗi cặp hiển thị giá Bid và giá Ask:

• Bid: giá bạn bán đồng tiền cơ sở.
• Ask: giá bạn mua đồng tiền cơ sở. Ask thường cao hơn Bid.

Khoảng cách giữa Ask và Bid là spread, một phần chi phí giao dịch. Xem Giá Bid và Ask và Spread là gì.

Yết giá trực tiếp và gián tiếp

Đây là hai cách báo giá, tùy theo bạn đứng ở quốc gia nào:

• Yết giá trực tiếp (direct quote): ngoại tệ là đồng tiền cơ sở, nội tệ là đồng tiền định giá. Với người ở Việt Nam, USD/VND là yết giá trực tiếp: mỗi đô la Mỹ bằng bao nhiêu đồng.
• Yết giá gián tiếp (indirect quote): nội tệ là đồng tiền cơ sở. Với người ở Việt Nam, VND/USD là yết giá gián tiếp: mỗi đồng bằng bao nhiêu đô la Mỹ.

Trên thị trường quốc tế, khái niệm này thường được nhìn từ phía đô la Mỹ. Các cặp như EUR/USD, GBP/USD có USD là đồng tiền định giá. Các cặp như USD/JPY, USD/CHF, USD/CAD có USD là đồng tiền cơ sở.

Yết giá gián tiếp là nghịch đảo của yết giá trực tiếp. Bạn có thể kiểm tra bằng công cụ quy đổi ở trên: đảo vị trí đồng tiền cơ sở và đồng tiền định giá rồi so sánh kết quả.

Tỷ giá USD/VND do ngân hàng niêm yết có liên quan đến tỷ giá trung tâm của Ngân hàng Nhà nước. Xem Tỷ giá trung tâm và Tỷ giá ngoại tệ.

Chữ số thập phân, pip và pipette

Pip là đơn vị chuẩn để đo thay đổi giá của cặp tiền. Vị trí của pip phụ thuộc vào cặp:

• Với đa số cặp, như EUR/USD hay GBP/USD, báo giá có nhiều chữ số sau dấu thập phân, và pip nằm ở vị trí thập phân xa hơn.
• Với các cặp có JPY, như USD/JPY, giá được báo với ít chữ số thập phân hơn, nên pip nằm ở vị trí gần dấu thập phân hơn.

Pipette là đơn vị nhỏ hơn pip, tương ứng với chữ số thập phân hiển thị thêm ở cuối báo giá. Nhiều nền tảng như MT4 và MT5 hiển thị giá đến mức pipette. Trên MetaTrader, "point" là bước giá nhỏ nhất của mã giao dịch, thường trùng với pipette ở các mã hiển thị thêm chữ số.

Chi tiết và ví dụ có ở Pip là gì và Pip, point, pipette. Giá trị tiền của mỗi pip phụ thuộc kích thước lệnh; hãy dùng công cụ tính toán thay vì tự ước lượng.

Cặp tiền chính, cặp phụ và cặp ngoại lai

• Cặp tiền chính (majors): các cặp có USD và một đồng tiền lớn khác: EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, USD/CHF, AUD/USD, USD/CAD, NZD/USD. Thanh khoản thường cao và spread thường hẹp hơn.
• Cặp phụ hay cặp chéo (crosses): không có USD, ví dụ EUR/GBP, EUR/JPY, GBP/JPY. Giá của chúng liên quan đến tỷ giá của từng đồng so với USD. Xem Tỷ giá chéo.
• Cặp ngoại lai (exotics): một đồng tiền lớn với đồng tiền của thị trường nhỏ hơn. Thanh khoản thường thấp hơn, spread rộng hơn và giá có thể biến động mạnh.

Danh sách đầy đủ có ở trang Cặp tiền tệ.

Định nghĩa chính xác cho người đã giao dịch

• Báo giá: số đơn vị đồng tiền định giá đổi được cho mỗi đơn vị đồng tiền cơ sở.
• Khối lượng lệnh: tính bằng đồng tiền cơ sở. Lot chuẩn là một lượng cố định của đồng tiền cơ sở; xem Lot là gì và Kích thước lot.
• Lãi lỗ: phát sinh bằng đồng tiền định giá. Nếu tài khoản dùng đồng tiền khác, lãi lỗ được quy đổi sang đồng tiền tài khoản theo tỷ giá hiện hành. Xem Cách tính lãi lỗ.
• Margin: thường tính theo giá trị danh nghĩa của lệnh bằng đồng tiền cơ sở, sau đó quy đổi sang đồng tiền tài khoản. Xem Margin là gì.
• Swap: phụ thuộc chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền trong cặp. Xem Swap là gì.
• Quy ước thứ tự: thị trường có thứ tự ưu tiên truyền thống cho đồng tiền cơ sở, vì vậy bạn thấy EUR/USD thay vì USD/EUR, GBP/USD thay vì USD/GBP.

Rủi ro cần biết

Đọc đúng báo giá chưa đủ để giao dịch có lãi. Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm bạn mất tiền rất nhanh, kể cả khi bạn hiểu rõ cặp tiền. Trước khi dùng tiền thật, hãy đọc Quản lý rủi ro và tìm hiểu tình trạng pháp lý tại Việt Nam ở trang Pháp lý và an toàn. Bạn có thể luyện đọc báo giá trên tài khoản demo.

Câu hỏi thường gặp

Cặp tiền tệ là gì?

Đó là báo giá của đồng tiền này tính bằng đồng tiền kia. Mã đứng trước là đồng tiền cơ sở, mã đứng sau là đồng tiền định giá.

EURUSD là gì?

Là cặp euro so với đô la Mỹ. Giá cho biết mỗi euro đổi được bao nhiêu đô la Mỹ.

Giá cặp tiền tăng nghĩa là gì?

Đồng tiền cơ sở mạnh lên so với đồng tiền định giá. Cần nhiều đồng tiền định giá hơn cho mỗi đơn vị đồng tiền cơ sở.

Yết giá trực tiếp khác gián tiếp thế nào?

Yết giá trực tiếp lấy ngoại tệ làm đồng tiền cơ sở, ví dụ USD/VND với người ở Việt Nam. Yết giá gián tiếp lấy nội tệ làm đồng tiền cơ sở và là nghịch đảo của yết giá trực tiếp.

Pipette khác pip thế nào?

Pipette là đơn vị nhỏ hơn pip, ứng với chữ số thập phân hiển thị thêm ở cuối báo giá. Xem Pip, point, pipette.

Cặp tiền chính forex gồm những cặp nào?

Các cặp có USD và một đồng tiền lớn: EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, USD/CHF, AUD/USD, USD/CAD, NZD/USD.

Tỷ giá trong công cụ quy đổi có phải giá giao dịch không?

Không. Công cụ dùng tỷ giá tham chiếu của ECB để tham khảo. Giá mua bán thực tế có spread và thay đổi liên tục.