Supply và demand: giao dịch theo vùng cung cầu

Supply demand là gì

Supply (cung) và demand (cầu) là cách đọc biểu đồ dựa trên giả định rằng giá rời một vùng mạnh là do lệnh mua hoặc bán lớn chưa được khớp hết. Khi giá quay lại vùng đó, phần lệnh còn lại có thể đẩy giá đi tiếp.

• Vùng demand (cầu): vùng giá mà từ đó giá tăng mạnh. Người giao dịch chờ giá quay về để tìm điểm mua.
• Vùng supply (cung): vùng giá mà từ đó giá giảm mạnh. Người giao dịch chờ giá quay về để tìm điểm bán.

Khác với đường hỗ trợ/kháng cự, vùng cung cầu là một dải giá chứ không phải một đường. Đây là một nhánh của phân tích kỹ thuật, gần với khái niệm order block trong SMC và ICT.

Vùng cung cầu forex hình thành thế nào

Một vùng thường gồm phần "nền" (base), tức vài nến thân nhỏ đi ngang, và phần "rời đi" (departure), tức các nến thân dài chạy khỏi nền. Có bốn dạng thường gặp:

Cách vẽ vùng supply demand

1. Tìm cú rời đi mạnh. Chọn các đoạn có nến thân dài, ít bóng, phá qua cấu trúc giá gần đó. Cú rời đi yếu thường cho vùng yếu.
2. Xác định nến nền. Đó là các nến thân nhỏ ngay trước cú rời đi. Nền càng ngắn thì vùng càng rõ.
3. Kẻ đường gần (proximal). Với demand, thường lấy đỉnh thân nến nền cao nhất. Với supply, lấy đáy thân nến nền thấp nhất.
4. Kẻ đường xa (distal). Với demand, lấy đáy thấp nhất của phần nền, tính cả bóng nến. Với supply, lấy đỉnh cao nhất.
5. Kiểm tra trên khung lớn hơn. Vùng nằm cùng hướng với xu hướng khung lớn thường được ưu tiên. Xem thêm giao dịch đa khung thời gian.

Mỗi người vẽ vùng hơi khác nhau. Đây là phần mang tính chủ quan cao nhất của phương pháp.

Độ mới của vùng (freshness)

Vùng "mới" (fresh) là vùng giá chưa quay lại chạm kể từ khi hình thành. Lập luận phổ biến: mỗi lần giá chạm lại, một phần lệnh chờ đã được khớp, nên vùng yếu dần.

• Vùng chưa bị chạm: thường được xem là có ưu tiên cao hơn.
• Vùng đã bị chạm nhiều lần: thường bị coi là đã cạn.
• Vùng bị giá đóng cửa xuyên qua đường xa: coi như mất hiệu lực. Một số người theo dõi việc vùng đổi vai, ví dụ demand bị phá trở thành supply.

Độ mới là quy tắc kinh nghiệm, không phải quy luật. Một vùng mới vẫn có thể bị phá ngay lần chạm đầu.

Giao dịch cung cầu: cách vào lệnh

Có hai cách vào lệnh chính:

• Lệnh chờ tại đường gần. Đặt lệnh limit ở mép vùng, stop ngoài đường xa. Cách này không cần ngồi canh, nhưng sẽ khớp cả khi giá lao qua vùng không dừng lại.
• Chờ xác nhận. Khi giá vào vùng, chuyển xuống khung nhỏ và chờ tín hiệu như nến đảo chiều hoặc phá cấu trúc nhỏ ngược lại (xem mô hình nến Nhật). Cách này lọc bớt lệnh sai nhưng điểm vào xấu hơn và có lúc bỏ lỡ.

Đặt stop và khối lượng

• Stop loss đặt ngoài đường xa, thêm một khoảng đệm để tính spread (chênh lệch giá mua và bán) và nhiễu giá. Đặt stop sát mép vùng là cách bị quét lệnh phổ biến.
• Chốt lời thường đặt trước vùng đối diện gần nhất: mua tại demand thì chốt trước supply phía trên, và ngược lại.
• Khối lượng lệnh tính từ khoảng cách stop và số tiền bạn chấp nhận mất trên mỗi lệnh. Vùng càng rộng thì stop càng xa, khối lượng càng phải nhỏ. Dùng công cụ tính toán để tính lot và margin, và đọc thêm quản lý rủi ro.

Ví dụ giả định

Ví dụ dưới đây hoàn toàn là giả định, chỉ để minh họa cách áp dụng quy tắc, không phải kết quả thực tế.

Trên khung lớn, một cặp tiền đang trong xu hướng tăng. Giá đi ngang vài nến rồi tăng mạnh, tạo vùng demand dạng drop – base – rally. Người giao dịch kẻ đường gần ở đỉnh thân các nến nền và đường xa ở đáy bóng thấp nhất. Vùng chưa bị chạm lại. Họ đặt lệnh mua limit tại đường gần, stop dưới đường xa có khoảng đệm, chốt lời trước vùng supply phía trên.

Nếu giá đóng cửa dưới đường xa, lệnh lỗ đúng mức đã tính trước và vùng bị loại khỏi biểu đồ.

Những cách giao dịch cung cầu làm mất tiền

• Vẽ vùng theo ý muốn. Thấy vùng ở khắp nơi, chọn vùng hợp với điều mình đang muốn làm.
• Vùng quá rộng. Stop xa khiến người giao dịch tăng khối lượng sai cách hoặc bỏ luôn stop.
• Đi ngược xu hướng khung lớn. Bán ở supply nhỏ trong xu hướng tăng mạnh thường bị phá vùng.
• Lệnh chờ quanh tin tức. Tin lớn có thể làm giá trượt qua cả vùng lẫn stop, gây lỗ lớn hơn dự tính. Xem giao dịch theo tin tức.
• Dời stop khi giá chạm. Biến khoản lỗ nhỏ có kiểm soát thành khoản lỗ lớn.
• Không kiểm chứng. Áp dụng ngay bằng tiền thật mà không backtest hoặc forward test trên demo.

Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả khi vùng được vẽ cẩn thận. Không phương pháp nào loại bỏ được rủi ro này.

Lưu ý pháp lý tại Việt Nam

NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Ngoài ra, NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ. Đọc thêm tại Pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Supply demand khác gì hỗ trợ và kháng cự?

Hỗ trợ/kháng cự thường là một đường giá được chạm nhiều lần. Vùng cung cầu là một dải giá, chú trọng cú rời đi mạnh và độ mới của vùng.

Nên dùng khung thời gian nào?

Không có khung cố định. Nhiều người xác định vùng ở khung lớn và tìm điểm vào ở khung nhỏ.

Vùng mới có chắc chắn giữ giá không?

Không. Độ mới chỉ là một tiêu chí lọc; vùng nào cũng có thể bị phá.

Stop loss đặt ở đâu?

Thường đặt ngoài đường xa của vùng, có khoảng đệm cho spread và nhiễu giá.

Có cần chỉ báo không?

Không bắt buộc. Phương pháp dựa vào hành vi giá; một số người thêm chỉ báo để lọc, nhưng điều đó không làm rủi ro biến mất.