Trend following là gì
Trend following (giao dịch theo xu hướng, hay "trade theo trend") là cách giao dịch đi theo hướng giá đang chạy. Bạn không dự đoán đỉnh hay đáy. Bạn chờ giá xác nhận một hướng đi rồi mới vào lệnh, và giữ lệnh đến khi giá có dấu hiệu đảo chiều.
Ý tưởng cốt lõi rất đơn giản: thỉnh thoảng thị trường tạo ra những đợt chạy dài. Người theo xu hướng muốn có mặt trong các đợt đó. Cái giá phải trả là rất nhiều lần vào lệnh sai và bị cắt lỗ nhỏ.
Trend following có thể áp dụng trên nhiều khung thời gian. Ở khung ngắn, nó gần với day trading. Ở khung dài, nó gần với swing trading và position trading. Nó đối lập với mean reversion và range trading, là những cách đặt cược giá quay về vùng trung bình.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Cơ chế: vì sao tỷ lệ thắng thấp vẫn có thể tồn tại
Hai khái niệm cần nắm:
- Tỷ lệ thắng (win rate): phần lệnh có lãi trên tổng số lệnh.
- Kỳ vọng (expectancy): lãi hoặc lỗ trung bình của mỗi lệnh, tính cả lệnh thắng lẫn lệnh thua.
Một hệ thống theo xu hướng điển hình có tỷ lệ thắng thấp. Phần lớn lệnh là lỗ nhỏ vì giá chưa thành xu hướng thật. Số ít lệnh thắng phải lớn hơn nhiều lần mức lỗ trung bình thì kỳ vọng mới dương.
Điều này có nghĩa là toàn bộ kết quả phụ thuộc vào vài lệnh lớn. Nếu bạn bỏ lỡ chúng, vì nghỉ giao dịch, vì chốt lời sớm hoặc vì bỏ hệ thống giữa chừng, kỳ vọng có thể chuyển sang âm. Kỳ vọng dương trong quá khứ cũng không bảo đảm sẽ dương trong tương lai.
Các họ tín hiệu vào lệnh
Breakout (phá vỡ)
Lệnh mua được kích hoạt khi giá vượt đỉnh cao nhất của N phiên gần nhất. Lệnh bán được kích hoạt khi giá thủng đáy thấp nhất của N phiên. Kênh vẽ theo cách này gọi là kênh Donchian. Phương pháp Turtle Trading là ví dụ nổi tiếng của họ này. Xem thêm tại giao dịch breakout.
Đường trung bình động (MA)
MA (moving average) là giá trung bình của N phiên gần nhất, vẽ thành một đường. Các cách dùng phổ biến:
- Giao cắt MA: mua khi MA nhanh cắt lên trên MA chậm, bán khi cắt xuống. Chi tiết ở giao cắt đường MA.
- Giá so với MA: chỉ giữ lệnh mua khi giá nằm trên MA chậm, chỉ giữ lệnh bán khi giá nằm dưới.
- Độ dốc MA: chỉ vào lệnh theo hướng MA đang dốc.
Bộ lọc bổ sung
Nhiều trader thêm bộ lọc để giảm tín hiệu nhiễu. Ví dụ là xác nhận hướng trên khung lớn hơn (đa khung thời gian) hoặc chờ giá hồi về rồi mới vào (Fibonacci pullback). Bộ lọc nào cũng có đánh đổi: ít lệnh sai hơn nhưng vào muộn hơn, và đôi khi bỏ lỡ đúng đợt chạy lớn.
Thoát lệnh: phần quyết định kết quả
Trend following thường không đặt mục tiêu chốt lời cố định. Lệnh được đóng theo các cách sau:
| Cách thoát | Mô tả | Đánh đổi |
|---|---|---|
| Kênh ngược chiều | Đóng lệnh mua khi giá thủng đáy của số phiên ngắn hơn kênh vào lệnh | Trả lại một phần lợi nhuận trước khi thoát |
| MA ngược chiều | Đóng khi giá đóng cửa vượt qua MA theo hướng ngược lại | Dễ bị rung khi giá đi ngang quanh MA |
| Trailing stop theo ATR | Dừng lỗ di chuyển theo giá, cách giá một bội số ATR | ATR (biên độ dao động trung bình) thay đổi theo thị trường nên khoảng cách cũng thay đổi |
| Dừng lỗ ban đầu | Mức cắt lỗ đặt ngay khi vào lệnh | Đặt quá gần thì bị quét, quá xa thì mỗi lệnh lỗ nặng |
Thoát chậm là đặc điểm có chủ đích. Hệ thống chấp nhận trả lại một phần lợi nhuận để không bị đẩy ra khỏi xu hướng quá sớm.
Quy tắc điển hình của một hệ thống
- Rủi ro cố định mỗi lệnh: khối lượng lệnh tính sao cho nếu chạm dừng lỗ thì chỉ mất một phần nhỏ cố định của tài khoản. Xem quản lý rủi ro và công cụ tính toán.
- Quy tắc viết sẵn: vào lệnh, thoát lệnh và khối lượng đều được xác định trước, không thay đổi theo cảm xúc. Xem xây dựng trading plan.
- Nhiều thị trường: một số hệ thống chạy trên nhiều sản phẩm để tăng cơ hội gặp xu hướng, nhưng các sản phẩm tương quan nhau có thể cùng lỗ một lúc.
- Gia tăng vị thế: một số hệ thống thêm lệnh khi xu hướng tiếp diễn, xem anti-martingale và pyramiding.
Ví dụ giả định
Ví dụ sau hoàn toàn giả định, chỉ để minh họa cơ chế. Nó không mô tả kết quả thực tế hay kết quả sẽ xảy ra.
Một trader dùng quy tắc: mua khi giá vượt đỉnh N phiên, đặt dừng lỗ theo ATR, thoát khi giá thủng đáy của kênh ngắn hơn. Trong nhiều tuần, thị trường đi ngang. Mỗi lần giá nhích qua đỉnh, lệnh được mở rồi bị cắt lỗ ngay sau đó. Tài khoản giảm dần qua một chuỗi lỗ nhỏ liên tiếp.
Sau đó giá bắt đầu một đợt tăng dài. Lệnh lần này được giữ suốt đợt tăng, và thoát khi giá hồi đủ sâu để thủng kênh thoát. Lãi của lệnh này có thể bù chuỗi lỗ trước đó, hoặc không, tùy độ dài đợt chạy. Nếu đợt chạy không đến trước khi trader bỏ cuộc, chuỗi lỗ là kết quả cuối cùng.
Những cách cụ thể khiến trend following thua tiền
- Thị trường đi ngang (whipsaw): giá liên tục phá vỡ giả rồi quay lại, tạo nhiều lệnh lỗ liên tiếp.
- Chuỗi thua dài: với tỷ lệ thắng thấp, chuỗi lỗ liên tiếp dài là chuyện bình thường về mặt thống kê, không phải dấu hiệu hệ thống hỏng. Nhưng nó làm sụt vốn sâu và kéo dài.
- Trả lại lợi nhuận: thoát bằng trailing stop nghĩa là luôn mất một phần lãi trước khi đóng lệnh.
- Gap và trượt giá: khi giá nhảy qua mức dừng lỗ, ví dụ cuối tuần hoặc khi có tin (giao dịch theo tin tức), mức lỗ thực tế lớn hơn dự tính.
- Chi phí: spread và phí qua đêm (phí swap) cộng dồn qua nhiều lệnh nhỏ và qua thời gian giữ lệnh dài.
- Đòn bẩy: giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể mất tiền rất nhanh, kể cả nhiều hơn mức bạn dự tính nếu khối lượng quá lớn.
- Tối ưu quá mức (overfitting): chỉnh tham số cho khớp dữ liệu cũ khiến hệ thống đẹp trên backtest nhưng kém trên dữ liệu mới.
- Bỏ hệ thống giữa chừng: nhiều người dừng lại sau chuỗi lỗ, đúng trước đợt xu hướng lẽ ra bù lại. Xem tâm lý giao dịch.
Mô phỏng chuỗi thua và mức sụt vốn
Công cụ dưới đây chạy mô phỏng Monte Carlo cho một chiến lược rủi ro cố định. Bạn nhập tỷ lệ thắng, tỷ lệ lãi trên lỗ và mức rủi ro mỗi lệnh. Công cụ cho thấy kết quả phân tán ra sao và mức sụt vốn có thể sâu đến đâu. Đây là mô hình, không phải dự báo.
500 lần chạy ngẫu nhiên với cùng quy tắc. Đây là mô hình tính toán, không phải dự báo: thị trường thật có chi phí, trượt giá và các chuỗi thắng/thua mà mô hình bỏ qua.
Hãy thử nhập tỷ lệ thắng thấp và quan sát độ dài chuỗi thua trong các lần chạy. Cùng một bộ thông số có thể cho ra kết quả rất khác nhau chỉ do thứ tự lệnh thắng thua.
Trước khi dùng một hệ thống theo xu hướng
- Kiểm tra quy tắc trên dữ liệu lịch sử: backtest chiến lược.
- Chạy thử trên dữ liệu mới bằng tài khoản ảo: forward test và demo.
- Đọc tình trạng pháp lý của giao dịch forex và CFD tại Việt Nam: quy định và an toàn.
Câu hỏi thường gặp
Trend following là gì nói ngắn gọn?
Đó là cách giao dịch vào lệnh theo hướng giá đã chạy, cắt lỗ nhanh khi sai và giữ lệnh lâu khi đúng.
Vì sao chiến lược theo xu hướng thua nhiều lệnh?
Vì phần lớn tín hiệu xuất hiện khi giá chưa thành xu hướng thật. Hệ thống chấp nhận nhiều lệnh lỗ nhỏ để không bỏ lỡ các đợt chạy dài.
Breakout hay MA tốt hơn?
Không có họ tín hiệu nào luôn tốt hơn. Breakout thường phản ứng nhanh hơn, MA thường mượt hơn. Cả hai đều thua khi thị trường đi ngang.
Trade theo trend có an toàn hơn các cách khác không?
Không. Nó có rủi ro riêng: chuỗi thua dài, sụt vốn sâu, gap giá. Giao dịch có đòn bẩy có thể mất tiền nhanh dù dùng chiến lược nào.
Kết quả mô phỏng có cho biết tôi sẽ lãi không?
Không. Mô phỏng chỉ cho thấy dải kết quả có thể xảy ra với các giả định bạn nhập. Thị trường thật có thể khác các giả định đó.