Turtle Trading là gì: quy tắc rùa, kênh Donchian

Turtle Trading là gì

Turtle Trading (giao dịch kiểu "rùa") là một hệ thống trend following, tức giao dịch theo xu hướng. Hệ thống mua khi giá vượt lên vùng cao nhất gần đây và bán khống khi giá thủng vùng thấp nhất gần đây. Mọi quyết định vào lệnh, thoát lệnh và khối lượng đều được viết thành quy tắc cố định.

Tên gọi đến từ một thí nghiệm của nhà giao dịch hàng hóa Richard Dennis tại Mỹ. Ông tranh luận với cộng sự William Eckhardt về việc kỹ năng giao dịch có thể dạy được hay không. Dennis tuyển một nhóm người, nhiều người chưa có kinh nghiệm, dạy họ một bộ quy tắc rồi giao vốn cho họ giao dịch. Ông gọi họ là "turtles" sau khi tham quan một trại nuôi rùa ở châu Á. Ông muốn nói rằng nhà giao dịch có thể được "nuôi lớn" như vậy.

Bộ quy tắc sau này được một số thành viên công bố. Vì vậy chiến lược Turtle trở thành ví dụ quen thuộc về giao dịch theo hệ thống.

Kênh Donchian: mức cao nhất và mức thấp nhất của 20 thanh gần nhất; khi có đỉnh hoặc đáy mới, kênh sẽ giãn rộng ra. Ví dụ minh họa: số liệu tự đặt ra để học, không phải giá thực hay điều kiện của sàn.

Kênh Donchian: nền tảng của quy tắc rùa

Kênh Donchian (Donchian channel) gồm hai đường:

Đường trên: giá cao nhất trong một số phiên gần nhất.
Đường dưới: giá thấp nhất trong cùng số phiên đó.

Khi giá vượt lên trên đường trên, đó là breakout (phá vỡ) hướng lên. Khi giá xuống dưới đường dưới, đó là breakout hướng xuống. Bộ quy tắc gốc dùng một kênh ngắn hạn và một kênh dài hạn. Số phiên cụ thể của từng kênh nằm trong tài liệu gốc. Người kiểm tra lại hệ thống thường tự thay đổi các tham số này.

Bạn có thể đọc thêm về kiểu vào lệnh này ở Giao dịch breakout và về triết lý chung ở Trend following.

Các quy tắc điển hình của chiến lược Turtle

Vào lệnh

Hệ thống ngắn hạn: vào lệnh khi giá phá kênh ngắn. Bộ lọc gốc bỏ qua tín hiệu mới nếu breakout trước đó đã có lãi.
Hệ thống dài hạn: vào lệnh khi giá phá kênh dài và không dùng bộ lọc. Hệ thống này đóng vai trò lưới an toàn để không bỏ lỡ xu hướng lớn.

Đo biến động bằng "N"

N là biên độ dao động trung bình của giá, về bản chất tương tự ATR (Average True Range). Khối lượng mỗi "đơn vị" (unit) được tính sao cho nếu giá chạy ngược đúng một N, số tiền mất chỉ chiếm một phần nhỏ, cố định của vốn. Thị trường biến động mạnh thì vị thế nhỏ hơn. Thị trường biến động yếu thì vị thế lớn hơn.

Dừng lỗ và cộng thêm vị thế

Dừng lỗ đặt cách giá vào một bội số của N.
Khi giá đi đúng hướng thêm một khoảng tính theo N, hệ thống mua thêm đơn vị mới và dời dừng lỗ theo. Đây là dạng pyramiding, xem Anti-martingale và pyramiding.
Có giới hạn tổng số đơn vị trên một thị trường và trên nhóm thị trường tương quan.

Thoát lệnh

Lệnh được đóng khi giá phá kênh ngược chiều có độ dài ngắn hơn kênh vào lệnh. Hệ thống không đặt chốt lời cố định. Lợi nhuận đã có trên giấy thường bị trả lại một phần trước khi lệnh đóng.

Ví dụ giả định

Ví dụ dưới đây hoàn toàn giả định, chỉ để minh họa cơ chế. Nó không phản ánh kết quả thực tế nào.

Giá vàng XAUUSD đi ngang trong một thời gian rồi vượt lên trên đường trên của kênh dài hạn. Theo quy tắc, nhà giao dịch mua một đơn vị, khối lượng tính theo N và đặt dừng lỗ theo bội số N. Giá tiếp tục tăng, nên họ mua thêm đơn vị và dời dừng lỗ lên. Sau đó giá quay đầu và thủng đường dưới của kênh thoát ngắn hơn. Toàn bộ vị thế được đóng.

Kết quả có thể là lãi, hòa hoặc lỗ. Điều đó tùy vào việc giá đi được bao xa trước khi đảo chiều. Muốn tính khối lượng và mức lỗ theo tài khoản của mình, hãy dùng Công cụ tính toán.

Chiến lược Turtle thua tiền theo những cách nào

Breakout giả: trong thị trường đi ngang, giá phá kênh rồi quay lại liên tục. Hệ thống bị dừng lỗ nhiều lần liên tiếp. Đây là trạng thái thường gặp nhất, không phải ngoại lệ.
Drawdown dài: drawdown là mức sụt giảm từ đỉnh vốn. Hệ thống theo xu hướng sống nhờ một số ít xu hướng lớn. Giữa các xu hướng đó có thể là chuỗi thua kéo dài, đủ để người giao dịch bỏ cuộc hoặc phá quy tắc.
Trả lại lợi nhuận: thoát bằng kênh ngược chiều nghĩa là luôn chờ giá quay đầu một đoạn đáng kể rồi mới đóng lệnh.
Gap và trượt giá: giá có thể nhảy qua mức dừng lỗ, đặc biệt quanh tin tức hoặc sau cuối tuần. Lỗ thực tế khi đó lớn hơn kế hoạch.
Chi phí: spread, hoa hồng và phí swap khi giữ lệnh qua đêm làm giảm kết quả. Phần lớn backtest đơn giản đánh giá thấp các khoản này.
Tương quan: nhiều thị trường cùng đảo chiều một lúc thì nhiều vị thế cùng lỗ. Rủi ro thực tế khi đó cao hơn rủi ro tính cho từng lệnh.
Đòn bẩy: CFD và forex có đòn bẩy. Cộng thêm vị thế trên tài khoản đòn bẩy cao có thể dẫn tới gọi ký quỹ (margin call) hoặc stop out rất nhanh. Giao dịch CFD/forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền nhanh, kể cả khi tuân thủ hệ thống.
Thị trường thay đổi: khi một quy tắc được nhiều người biết và dùng, hành vi giá quanh các mức breakout có thể khác với dữ liệu quá khứ.

Turtle Trading chứng minh gì và không chứng minh gì

Gợi ý được:

Một bộ quy tắc rõ ràng có thể được dạy và làm theo.
Quản lý khối lượng theo biến động và giới hạn rủi ro cũng quan trọng như tín hiệu vào lệnh.

Không chứng minh được:

Thí nghiệm diễn ra trong một giai đoạn và trên những thị trường cụ thể, với một nhóm người nhỏ. Điều đó không bảo đảm kết quả tương tự ở thị trường khác hoặc ở thời điểm khác.
Câu chuyện được kể lại nhiều lần nên dễ bị sai lệch do người sống sót (survivorship bias): người thành công được nhắc đến, người thất bại thì không.
Không có bằng chứng rằng ai làm theo quy tắc cũng có lãi. Không có chiến lược nào là "tốt nhất".

Nếu muốn nghiên cứu chiến lược Turtle

Viết lại quy tắc bằng lời của bạn trong trading plan.
Backtest có tính spread, swap và trượt giá. Thử các tham số khác nhau để thấy kết quả nhạy cảm đến mức nào.
Forward test trên tài khoản demo đủ lâu để trải qua cả giai đoạn đi ngang.
Đọc Quản lý rủi ro và Tâm lý giao dịch. Chuỗi thua dài là phần khó nhất của hệ thống này.

Lưu ý pháp lý tại Việt Nam: NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Cũng theo NHNN, nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ. Xem thêm tại Pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Turtle Trading là gì, nói ngắn gọn?

Đó là hệ thống giao dịch theo xu hướng. Hệ thống vào lệnh khi giá phá kênh Donchian, tính khối lượng theo biến động N, dừng lỗ theo bội số N và thoát khi giá phá kênh ngược chiều.

Richard Dennis là ai?

Ông là nhà giao dịch hàng hóa người Mỹ. Ông đã tổ chức thí nghiệm đào tạo nhóm "turtles" để kiểm tra xem kỹ năng giao dịch có dạy được hay không.

Quy tắc rùa còn dùng được không?

Không ai biết trước được. Bạn chỉ có thể tự kiểm tra bằng backtest và forward test, đồng thời chấp nhận rằng kết quả quá khứ không bảo đảm tương lai.

Vì sao tỷ lệ thắng của hệ thống thường thấp?

Phần lớn breakout không phát triển thành xu hướng. Hệ thống chấp nhận nhiều lệnh lỗ nhỏ để chờ ít lệnh chạy xa. Nếu những lệnh chạy xa đó không xuất hiện, tài khoản vẫn lỗ.

Có thể áp dụng cho vàng hoặc chỉ số không?

Về cơ chế thì được. Tuy vậy, biến động, gap và chi phí của từng thị trường khác nhau, nên cần kiểm tra riêng cho từng thị trường. Xem Giao dịch vàng XAUUSD và Giao dịch chỉ số.

Turtle Trading là gì? Quy tắc rùa, kênh Donchian và giới hạn của nó