Breakout là gì? Phân biệt false breakout

Breakout là gì

Breakout (phá vỡ) là lúc giá vượt ra khỏi một vùng mà trước đó nó không vượt qua được. Vùng đó có thể là kháng cự, hỗ trợ, đường xu hướng, cạnh của một vùng đi ngang (sideway) hoặc biên của một mô hình giá như tam giác hay cờ.

Kháng cự: vùng giá phía trên, nơi lực bán từng đủ mạnh để chặn giá đi lên.
Hỗ trợ: vùng giá phía dưới, nơi lực mua từng đủ mạnh để chặn giá đi xuống.

Nếu bạn chưa quen hai khái niệm này, hãy đọc trước bài Kháng cự và hỗ trợ và Mô hình giá.

Ý tưởng đằng sau breakout khá đơn giản. Khi giá thoát khỏi vùng mà phe mua và phe bán đang cân bằng, thị trường có thể chuyển sang một pha di chuyển có hướng. Tuy vậy, "có thể" không có nghĩa là "chắc chắn". Rất nhiều lần phá vỡ chỉ kéo dài trong thời gian ngắn rồi giá quay lại vùng cũ.

Giá đóng cửa trên kháng cự sau nhiều lần test; kháng cự cũ thường được retest từ phía trên. Ví dụ minh họa: số liệu tự đặt ra để học, không phải giá thực hay điều kiện của sàn.

Breakout thật và false breakout

Breakout thật: giá đóng cửa ngoài vùng, sau đó tiếp tục đi theo hướng phá vỡ. Vùng cũ thường đổi vai trò, ví dụ kháng cự cũ trở thành hỗ trợ mới.

False breakout (phá vỡ giả): giá vượt ra ngoài vùng, có khi chỉ bằng phần râu nến, có khi bằng cả thân nến. Sau đó giá nhanh chóng quay lại bên trong vùng, và nhiều lần còn chạy mạnh theo hướng ngược lại.

Biểu đồ minh họa (vẽ tay, không phải giá thật)

Diễn biến trên biểu đồ:

Giá dao động trong vùng A, giữa kháng cự và hỗ trợ.
Tại B, giá vượt lên trên kháng cự, nhưng nến đóng cửa lại bên dưới hoặc chỉ đứng ngoài vùng trong thời gian ngắn.
Tại C, giá rơi trở lại vào trong vùng. Những người đã vào lệnh theo hướng phá vỡ lên lúc này đang lỗ.
Tại D, việc những người này đóng lệnh góp thêm áp lực đi xuống, và giá phá qua hỗ trợ phía đối diện.

Cơ chế của phá vỡ giả

Phá vỡ giả không phải là "lỗi" của biểu đồ. Nó xuất hiện do cách lệnh được đặt quanh các mốc giá dễ thấy.

Lệnh dừng lỗ tập trung: phía trên kháng cự thường có nhiều lệnh stop loss của người đang bán và lệnh chờ mua của người chờ breakout. Khi giá chạm vùng này, các lệnh đó được khớp cùng lúc, tạo ra một cú bật ngắn. Hiện tượng này liên quan đến khái niệm quét thanh khoản.
Thiếu lực theo sau: sau khi các lệnh chờ đã khớp hết, nếu không có thêm người mua mới, giá không còn gì để đẩy tiếp.
Tin tức và giờ thanh khoản thấp: giá có thể giật qua một mốc rồi quay lại trong vài nến. Vào lúc thị trường ít người giao dịch, spread cũng có thể giãn rộng.
Mốc giá tròn: nhiều người đặt lệnh quanh các mốc chẵn, nên phá vỡ giả hay xảy ra gần đó. Xem thêm bài Mốc giá tròn.

Bối cảnh: khối lượng và biến động

Một lần phá vỡ cần được đặt vào bối cảnh, không nên chỉ nhìn vào việc giá đã vượt qua một đường kẻ hay chưa.

Yếu tố	Thường đi kèm breakout bền hơn	Thường đi kèm phá vỡ giả
Khối lượng	Tăng rõ khi phá vỡ	Thấp hoặc không đổi
Biến động trước đó	Vùng nén chặt, biên độ thu hẹp dần	Giá đã chạy xa, biên độ đã giãn rộng
Nến phá vỡ	Thân dài, đóng cửa gần đỉnh hoặc đáy nến	Râu dài, đóng cửa lại trong vùng
Khung lớn hơn	Cùng hướng với xu hướng chính	Ngược xu hướng chính

Lưu ý về khối lượng: trên thị trường forex phi tập trung, khối lượng trong MetaTrader là tick volume, tức số lần giá thay đổi, không phải khối lượng giao dịch thật. Tick volume chỉ phản ánh mức độ hoạt động một cách gần đúng. Xem thêm bài Chỉ báo Volume.

Để đo biến động, nhiều trader dùng ATR hoặc quan sát Bollinger Bands co hẹp lại trước khi phá vỡ. Kênh Donchian cũng thường được dùng để xác định biên của vùng giá.

Retest là gì

Retest (kiểm tra lại) là khi giá đã phá vỡ, sau đó quay về chạm lại vùng vừa bị phá. Nếu vùng này giữ được với vai trò mới, ví dụ kháng cự cũ nay chặn giá giảm, thì đó là dấu hiệu cho thấy lần phá vỡ có lực theo sau.

Một vài điểm cần biết về retest:

Không phải lần phá vỡ nào cũng có retest. Có những đợt giá chạy thẳng, không quay lại.
Retest và phá vỡ giả có thể trông giống nhau trong thời gian đầu. Khác biệt chỉ rõ ra khi nến đóng cửa: giá giữ được bên ngoài vùng hay đóng lại bên trong vùng.
Retest có liên quan đến các nhịp hồi giá, xem thêm bài Pullback và retracement.

Cách trade breakout: các cách tiếp cận phổ biến

Phần này mô tả cách trader thường tiếp cận breakout. Đây không phải khuyến nghị giao dịch.

Vào khi nến đóng cửa ngoài vùng: tránh được các cú giật bằng râu nến, nhưng điểm vào lệnh thường xa hơn.
Chờ retest: điểm vào có thể gần vùng hơn, nhưng dễ bỏ lỡ những đợt chạy không quay lại.
Giao dịch ngược phá vỡ giả: chờ giá quay lại vào trong vùng rồi mới xem xét. Cách này cũng thất bại khi giá phá vỡ lại thêm lần nữa.
Xác nhận trên nhiều khung thời gian: xem xu hướng ở khung lớn trước khi đánh giá breakout ở khung nhỏ. Xem bài Phân tích đa khung thời gian.

Với cách tiếp cận nào cũng cần xác định trước chỗ đặt stop loss, tức là mức giá mà tại đó ý tưởng giao dịch được coi là sai, và khối lượng lệnh phù hợp với số tiền chấp nhận mất. Xem bài Quản lý rủi ro.

Các kiểu thất bại thường gặp

Vẽ vùng sai: kẻ kháng cự theo một râu nến lẻ thay vì một vùng giá có nhiều lần phản ứng.
Đuổi theo nến dài: vào lệnh sau khi giá đã chạy xa, khiến stop loss phải đặt rất rộng.
Stop loss đặt ngay sát vùng: đúng chỗ các cú quét thanh khoản thường chạm tới.
Bỏ qua tin tức: một lần phá vỡ xảy ra đúng lúc ra tin có thể đảo chiều rất nhanh.
Vào lại liên tục: sau mỗi lần phá vỡ giả lại vào lệnh tiếp để gỡ, dẫn đến các khoản lỗ dồn lại. Xem thêm bài Tâm lý giao dịch.

Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả khi bạn đã nhận diện breakout đúng. Bạn có thể luyện cách nhận diện các vùng phá vỡ trên tài khoản demo trước, rồi tìm hiểu thêm phần quy định và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Breakout là gì?

Là lúc giá vượt ra khỏi một vùng giá mà trước đó nó không vượt qua được, như kháng cự, hỗ trợ hoặc biên của một mô hình giá.

Phá vỡ giả khác breakout thật thế nào?

Với phá vỡ giả, giá vượt ra ngoài vùng rồi nhanh chóng quay lại bên trong. Với breakout thật, giá đóng cửa ngoài vùng và tiếp tục đi theo hướng phá vỡ. Hai trường hợp thường chỉ phân biệt được sau khi nến đóng cửa.

Khối lượng có xác nhận được breakout không?

Khối lượng chỉ là một yếu tố trong bối cảnh, không phải bằng chứng. Trên forex, khối lượng trong MetaTrader là tick volume nên chỉ mang tính tham khảo.

Có cần chờ retest không?

Không bắt buộc. Chờ retest giúp có điểm vào gần vùng hơn, nhưng có thể bỏ lỡ những đợt giá chạy thẳng không quay lại.

Có cách nào tránh hoàn toàn phá vỡ giả không?

Không. Mọi cách lọc chỉ giảm bớt một phần rủi ro. Vì vậy stop loss và quản lý khối lượng lệnh vẫn cần thiết trong mọi trường hợp.

Breakout và false breakout: cách giá phá vỡ một vùng giá và vì sao nhiều lần phá vỡ thất bại