Các loại biểu đồ giá và cách đọc đúng từng loại

Vì sao cần biết các loại biểu đồ

Biểu đồ là cách vẽ lại dữ liệu giá. Mỗi loại biểu đồ chọn giữ lại một phần dữ liệu và bỏ đi phần còn lại. Nếu không biết loại mình đang xem đã bỏ đi phần nào, bạn dễ nhìn thấy một xu hướng hoặc một mức giá không tồn tại trên thị trường thật.

Có thể chia các loại biểu đồ thành nhóm chính:

• Biểu đồ theo thời gian: biểu đồ đường, biểu đồ thanh OHLC, biểu đồ nến Nhật. Mỗi phần tử ứng với một khoảng thời gian cố định.
• Biểu đồ biến đổi từ nến: Heikin Ashi. Vẫn theo thời gian nhưng giá được tính trung bình lại.
• Biểu đồ theo biến động giá: biểu đồ Renko, point and figure. Phần tử mới chỉ xuất hiện khi giá đi đủ xa, thời gian bị bỏ qua.

Nếu bạn mới bắt đầu, nên đọc thêm phần kiến thức cơ bản và phân tích kỹ thuật để nắm khái niệm nền.

Ví dụ minh họa: cùng một đoạn giá, nhiều cách vẽ

Giả sử giá đi theo kịch bản sau: tăng đều, rồi có một cú giật xuống rất nhanh trong cùng một phiên, sau đó hồi lại và đóng cửa gần mức mở cửa. Đây là hình vẽ tay, không dùng giá thật.

Biểu đồ đường (chỉ nối giá đóng cửa):

Cú giật xuống biến mất hoàn toàn, vì giá đóng cửa của phiên đó gần giá mở cửa.

Biểu đồ nến Nhật (thân là phần mở cửa đến đóng cửa, bóng là đỉnh và đáy):

Nến ở giữa có bóng dưới rất dài: cú giật xuống hiện rõ. Ký hiệu [#] là nến tăng, [ ] là nến có thân nhỏ.

Biểu đồ Renko (mỗi viên gạch là một bước giá cố định):

Nếu cú giật xuống chưa đủ để tạo viên gạch ngược chiều và giá đã quay lại, Renko vẽ như thể không có gì xảy ra.

Biểu đồ đường

Cách dựng: nối các giá đóng cửa của từng khoảng thời gian bằng một đường liền.

Cho thấy: hướng chung của giá, gọn, dễ so sánh nhiều thị trường với nhau.

Che giấu: đỉnh, đáy và giá mở cửa. Bạn không thấy giá đã đi xa đến đâu trong phiên.

Lỗi thường gặp: đặt mức dừng lỗ dựa trên biểu đồ đường, rồi bị chạm lệnh bởi một cú quét mà biểu đồ không hề vẽ ra.

Biểu đồ thanh OHLC

Cách dựng: mỗi thanh dọc đi từ giá thấp nhất đến giá cao nhất. Gạch ngang bên trái là giá mở cửa, gạch ngang bên phải là giá đóng cửa. OHLC là viết tắt của Open, High, Low, Close.

Cho thấy: đủ dữ liệu của mỗi phiên, giống nến Nhật.

Che giấu: không che dữ liệu nào, nhưng khó nhìn nhanh phiên đó tăng hay giảm khi biểu đồ dày đặc.

Biểu đồ nến Nhật

Cách dựng: cùng dữ liệu với OHLC. Phần thân nối giá mở cửa và giá đóng cửa, tô màu theo hướng tăng hoặc giảm. Bóng nến (râu) nối thân với đỉnh và đáy.

Cho thấy: biên độ phiên, lực mua bán tương đối giữa thân và bóng. Đây là loại biểu đồ phổ biến nhất trên các nền tảng như MetaTrader 5. Các hình dạng nến được giải thích riêng ở trang mô hình nến Nhật và Price Action.

Che giấu: thứ tự diễn biến bên trong nến. Một nến có bóng trên và bóng dưới dài không cho biết giá lên đỉnh trước hay xuống đáy trước. Muốn biết, cần xem khung thời gian nhỏ hơn (xem phân tích đa khung thời gian).

Lỗi thường gặp:

• Đọc nến khi nến chưa đóng. Hình dạng có thể thay đổi hoàn toàn trước khi phiên kết thúc.
• Giờ đóng nến phụ thuộc múi giờ máy chủ của nền tảng, nên nến ngày ở các nơi khác nhau có thể khác nhau.
• Khoảng trống giá sau cuối tuần làm nến đầu phiên trông bất thường.

Biểu đồ Heikin Ashi

Cách dựng: mỗi nến được tính lại từ trung bình giá của nến hiện tại và nến trước. Kết quả là chuỗi nến cùng màu liền nhau, ít bóng ngược chiều. Chi tiết công thức ở trang nến Heikin Ashi.

Cho thấy: xu hướng mượt hơn, dễ nhìn hướng chung.

Che giấu: giá thật. Giá đóng cửa của nến Heikin Ashi không phải giá giao dịch thật tại thời điểm đó.

Lỗi thường gặp: đặt lệnh hoặc mức dừng lỗ theo giá trên Heikin Ashi, rồi thấy lệnh khớp ở mức khác. Nên giữ biểu đồ nến thường bên cạnh để đối chiếu.

Biểu đồ Renko

Cách dựng: bạn chọn kích thước viên gạch, tức một bước giá cố định. Viên gạch mới chỉ được vẽ khi giá đóng cửa vượt quá viên trước đúng một bước. Muốn đảo chiều, giá thường phải đi ngược lại nhiều hơn một bước. Kích thước gạch có thể cố định hoặc tính theo ATR, tức biên độ dao động trung bình.

Cho thấy: xu hướng và các mức hỗ trợ, kháng cự gọn gàng, ít nhiễu.

Che giấu:

• Thời gian: mười viên gạch có thể hình thành trong vài phút hoặc vài tuần.
• Biên độ bên trong viên gạch: bóng và các cú quét nhỏ hơn một bước không hiện ra.
• Viên gạch cuối cùng có thể được vẽ lại khi giá đang chạy, tùy cách nền tảng tính.

Lỗi thường gặp: chọn kích thước gạch quá nhỏ khiến biểu đồ nhiễu như nến thường; chọn quá lớn khiến tín hiệu đến rất muộn. Kiểm tra lịch sử trên Renko cũng dễ đẹp hơn thực tế, vì viên gạch giả định giá khớp đúng ở mép viên.

Biểu đồ point and figure

Cách dựng: biểu đồ gồm các cột chữ X (giá tăng) và chữ O (giá giảm). Bạn chọn kích thước ô và số ô cần để đảo chiều. Khi giá tăng đủ một ô, thêm một X vào cột hiện tại. Chỉ khi giá giảm đủ số ô đảo chiều mới mở cột O mới.

Cho thấy: các vùng giá bị chặn lại nhiều lần, các điểm giá vượt khỏi vùng tích lũy (xem breakout và false breakout).

Che giấu: thời gian, khối lượng và mọi dao động nhỏ hơn số ô đảo chiều.

Lỗi thường gặp: chọn tham số khác nhau cho ra biểu đồ khác hẳn nhau trên cùng dữ liệu. Biểu đồ này cũng ít phổ biến trên các nền tảng đại trà, nhiều khi phải dùng công cụ bổ sung.

Bảng so sánh nhanh

Lưu ý về rủi ro

Không loại biểu đồ nào cho biết giá sẽ đi đâu. Biểu đồ chỉ là cách trình bày dữ liệu đã xảy ra. Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả khi biểu đồ trông rõ ràng. Hãy đọc phần quản lý rủi ro trước khi dùng bất kỳ phương pháp nào với tiền thật.

Câu hỏi thường gặp

Loại biểu đồ nào phù hợp cho người mới?

Biểu đồ nến Nhật giữ đủ dữ liệu và phổ biến nhất, nên dễ học và dễ đối chiếu với tài liệu. Biểu đồ đường hữu ích để nhìn hướng chung.

Biểu đồ Renko có tốt hơn nến Nhật không?

Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối. Renko bớt nhiễu nhưng bỏ mất thời gian và biên độ trong phiên. Nên xem kèm biểu đồ nến.

Vì sao biểu đồ của tôi khác với người khác trên cùng thị trường?

Do khác múi giờ máy chủ, khác nguồn giá, hoặc khác tham số như kích thước gạch Renko và số ô đảo chiều của point and figure.

Point and figure có dùng khối lượng không?

Không. Biểu đồ này chỉ dựa trên giá. Nếu cần khối lượng, xem trang chỉ báo Volume.

Có thể dùng các loại biểu đồ này trên nền tảng nào?

Biểu đồ đường, OHLC và nến có sẵn trên hầu hết nền tảng. Renko và point and figure thường cần công cụ bổ sung. Xem thêm trang nền tảng và ứng dụng.