Cấu trúc thị trường là gì
Cấu trúc thị trường (market structure) là cách mô tả xu hướng bằng thứ tự các đỉnh và đáy dao động (swing high, swing low). Cách đọc này không dùng chỉ báo. Người đọc chỉ so sánh đỉnh mới với đỉnh trước và đáy mới với đáy trước.
Ý tưởng này bắt nguồn từ Lý thuyết Dow. Sau đó nó được dùng rộng rãi trong Price Action và Smart Money (SMC).
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Các thuật ngữ cơ bản
| Ký hiệu | Tên đầy đủ | Nghĩa |
|---|---|---|
| HH | Higher High | Đỉnh sau cao hơn đỉnh trước |
| HL | Higher Low | Đáy sau cao hơn đáy trước |
| LH | Lower High | Đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước |
| LL | Lower Low | Đáy sau thấp hơn đáy trước |
| BOS | Break of Structure | Giá phá đỉnh hoặc đáy theo hướng của xu hướng hiện tại |
| CHoCH | Change of Character | Giá phá đáy hoặc đỉnh quan trọng ngược hướng xu hướng, là dấu hiệu đầu tiên cho thấy cấu trúc có thể đổi |
Ba trạng thái cấu trúc thường gặp:
- Xu hướng tăng: chuỗi HH và HL, tức là đỉnh đáy cao dần.
- Xu hướng giảm: chuỗi LH và LL, tức là đỉnh đáy thấp dần.
- Đi ngang (sideway): đỉnh và đáy không theo thứ tự rõ ràng, giá dao động trong một vùng.
Xem thêm Xu hướng thị trường.
Swing high và swing low được xác định thế nào
Swing high là điểm giá đảo chiều xuống sau một nhịp tăng. Swing low là điểm giá đảo chiều lên sau một nhịp giảm. Vấn đề là không có định nghĩa duy nhất. Mỗi người có thể chọn điểm khác nhau:
- Swing nội bộ (internal): các dao động nhỏ bên trong một nhịp lớn.
- Swing chính (external): các đỉnh đáy lớn tạo ra khung của xu hướng.
Một số trader dùng chỉ báo Fractals hoặc ZigZag để đánh dấu swing một cách nhất quán. Lưu ý ZigZag có thể vẽ lại điểm cuối cùng, như giải thích ở trang Indicator repaint.
Bạn nên tự quy định trước thế nào là một swing hợp lệ, rồi giữ nguyên quy tắc đó. Nếu mỗi lần nhìn biểu đồ lại chọn điểm khác, cấu trúc sẽ "đúng" theo bất kỳ ý nào bạn muốn.
Biểu đồ minh họa
Biểu đồ dưới đây là hình vẽ minh họa, không phải giá thật của công cụ nào.
Đọc từ trái sang phải:
- A đến B: giá tạo đỉnh A rồi giảm về đáy B. B là HL nếu cao hơn đáy trước đó.
- Từ B lên C: giá vượt lên trên A. Đây là BOS tăng, cấu trúc tăng tiếp diễn.
- C về D, rồi lên E: D là HL mới, E vượt C là BOS tăng tiếp theo. D trở thành đáy cần giữ của xu hướng tăng.
- Từ E xuống F: giá đóng cửa dưới D. Đây là CHoCH: lần đầu tiên xu hướng tăng mất đáy quan trọng của nó.
- F lên G: giá hồi lên nhưng không vượt E, nên G là LH.
- G xuống H: giá phá dưới F, tạo LL. Đây là BOS giảm, cấu trúc giảm được xác nhận.
Điểm chính: CHoCH chỉ là cảnh báo. Cấu trúc giảm chỉ hình thành khi có thêm LH và LL sau đó.
BOS và CHoCH khác nhau ở đâu
- BOS xảy ra cùng hướng với xu hướng đang có. Nó cho biết cấu trúc vẫn tiếp diễn.
- CHoCH xảy ra ngược hướng. Nó cho biết cấu trúc cũ bị phá vỡ, nhưng chưa chắc xu hướng mới đã hình thành.
Mức cần theo dõi trong xu hướng tăng là HL gần nhất đã dẫn tới BOS. Trong xu hướng giảm là LH gần nhất đã dẫn tới BOS. Cách xác định mức này khác nhau giữa các trường phái, nên hãy ghi rõ quy tắc của mình.
Các trường hợp cách đọc cấu trúc sai
Phá bằng râu nến hay bằng giá đóng cửa. Râu nến vượt đỉnh rồi giá quay lại thường là quét thanh khoản, không phải BOS. Nhiều trader chỉ tính phá khi nến đóng cửa vượt mức. Cách này giảm tín hiệu nhiễu nhưng phản ứng chậm hơn.
Breakout giả. Giá đóng cửa vượt mức rồi nhanh chóng quay lại vùng cũ. Xem Breakout và false breakout.
Mâu thuẫn giữa các khung thời gian. Khung nhỏ có thể đang có CHoCH giảm trong khi khung lớn vẫn là chuỗi HH, HL. Lúc đó nhịp giảm ở khung nhỏ có thể chỉ là một pullback của khung lớn. Xem Phân tích đa khung thời gian.
Thị trường đi ngang. Trong vùng sideway, giá liên tục tạo BOS và CHoCH theo cả hai chiều. Áp dụng máy móc sẽ ra nhiều tín hiệu ngược nhau.
Chọn swing sau khi đã thấy kết quả. Đánh dấu đỉnh đáy trên biểu đồ quá khứ luôn dễ hơn lúc giá đang chạy. Kiểm tra lại quy tắc theo từng nến, không nhìn trước phần bên phải.
Tin tức và khoảng trống giá. Khi có tin quan trọng, giá có thể nhảy qua nhiều mức trong thời gian ngắn. Cấu trúc trước đó khi ấy ít ý nghĩa.
Kết hợp với công cụ khác
Cấu trúc thị trường thường được dùng cùng kháng cự và hỗ trợ, vùng cung cầu và Order Block. Cấu trúc tự nó không cho biết giá sẽ đi đâu. Nó chỉ mô tả giá đã đi thế nào và mức nào đang quan trọng.
Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả khi cách đọc cấu trúc có vẻ rõ ràng. Hãy xem Quản lý rủi ro trước khi áp dụng bất kỳ quy tắc nào. Nếu muốn tập đánh dấu đỉnh đáy mà không dùng tiền thật, có thể dùng tài khoản demo của Exness hoặc bất kỳ biểu đồ nào.
Câu hỏi thường gặp
Higher high lower low nghĩa là gì?
Higher high là đỉnh sau cao hơn đỉnh trước, thường gặp trong xu hướng tăng. Lower low là đáy sau thấp hơn đáy trước, thường gặp trong xu hướng giảm.
Đỉnh đáy cao dần có chắc là xu hướng tăng tiếp tục không?
Không. Chuỗi đỉnh đáy cao dần chỉ mô tả những gì giá đã làm. Cấu trúc có thể bị phá bất cứ lúc nào.
CHoCH có phải là đảo chiều không?
CHoCH là dấu hiệu đầu tiên cho thấy cấu trúc có thể đổi. Đảo chiều chỉ được xác nhận khi xuất hiện thêm đỉnh đáy theo hướng mới và một BOS mới.
Nên dùng giá đóng cửa hay râu nến để xác định phá cấu trúc?
Không có quy định chung. Giá đóng cửa ít nhiễu hơn nhưng chậm hơn. Điều quan trọng là chọn một cách và dùng nhất quán.
Cấu trúc thị trường dùng được cho vàng, chỉ số hay tiền mã hóa không?
Cách đọc đỉnh đáy áp dụng được cho mọi biểu đồ giá. Tuy vậy, mức biến động và hành vi giá khác nhau theo từng công cụ, nên cần quan sát riêng từng loại.