FCA là gì và FCA register là gì
FCA (Financial Conduct Authority) là cơ quan quản lý hành vi trong lĩnh vực tài chính của Vương quốc Anh. Cơ quan này cấp phép và giám sát các công ty cung cấp dịch vụ tài chính tại Anh, trong đó có các công ty môi giới forex và CFD. CFD là hợp đồng chênh lệch giá: bạn không sở hữu tài sản mà chỉ hưởng lãi hoặc chịu lỗ theo biến động giá.
FCA register (tên chính thức: Financial Services Register) là sổ đăng ký công khai của FCA. Sổ này cho biết một công ty có được phép hoạt động hay không, được làm những gì và liên hệ chính thức qua đâu. Hãy tự gõ địa chỉ trang chính thức của FCA (fca.org.uk) vào trình duyệt. Không dùng đường link trong tin nhắn, quảng cáo hay nhóm chat.
- Tìm tên pháp lý của công ty và số giấy phép trên website của họ.
- Tra cứu số giấy phép đó trong danh bạ đăng ký chính thức của cơ quan quản lý.
- So sánh tên, địa chỉ website và thông tin liên hệ với thông tin trong danh bạ đăng ký.
- Kiểm tra xem công ty nào thực sự phục vụ khách hàng ở quốc gia của bạn.
- Tra tên công ty và website trong danh sách cảnh báo của các cơ quan quản lý.
Cách tra cứu FCA từng bước
- Mở mục Financial Services Register trên trang chính thức của FCA.
- Nhập tên công ty hoặc số FRN (Firm Reference Number, số tham chiếu FCA cấp cho từng công ty). Tra theo FRN thì chính xác hơn tra theo tên.
- Trong danh sách kết quả, chọn đúng pháp nhân. Nhiều tập đoàn có tên gần giống nhau ở nhiều nước.
- Đọc trang chi tiết: trạng thái, phạm vi được phép (permissions), tên thương mại, địa chỉ, website và số điện thoại đã đăng ký.
- So sánh website và email bạn đang dùng với thông tin trên sổ đăng ký. Chỉ cần khác một ký tự là bạn phải dừng lại.
Cách đọc trạng thái và phạm vi giấy phép FCA
Trạng thái (status)
- Authorised: công ty được FCA cấp phép trực tiếp.
- Registered: công ty chỉ được đăng ký cho một số hoạt động hẹp. Đây không phải giấy phép đầy đủ.
- Appointed representative: công ty hoạt động dưới trách nhiệm của một công ty khác đã được cấp phép. Cần xem công ty chịu trách nhiệm đó là ai.
- No longer authorised: công ty không còn được phép. Nếu ai đó vẫn quảng cáo giấy phép FCA của công ty này, đó là dấu hiệu rủi ro.
Phạm vi được phép (permissions)
Giấy phép FCA không tự động cho phép mọi việc. Hãy xem các mục như:
- công ty có được giao dịch với khách hàng với tư cách đối tác (dealing as principal) hay không;
- có được giữ tiền của khách hàng (holding client money) hay không;
- được phục vụ khách hàng cá nhân (retail) hay chỉ khách hàng chuyên nghiệp;
- phần yêu cầu hoặc giới hạn (requirements/restrictions) FCA áp lên công ty.
Một công ty được cấp phép tư vấn chưa chắc đã được cung cấp CFD cho khách hàng cá nhân.
Giấy phép FCA bảo vệ ai
Điểm hay bị bỏ qua: giấy phép FCA chỉ áp dụng cho pháp nhân ở Anh có tên trên sổ đăng ký. Nhiều tập đoàn môi giới mở tài khoản cho khách hàng ngoài nước Anh qua một công ty con ở nơi khác, thường là pháp nhân offshore. Khi đó, các cơ chế bảo vệ của Anh như hạn chế đòn bẩy, tách biệt tiền khách hàng hay quỹ bồi thường có thể không áp dụng cho tài khoản của bạn.
Hãy đọc thỏa thuận khách hàng để biết bạn ký hợp đồng với pháp nhân nào. Sau đó tra cứu đúng pháp nhân đó ở cơ quan quản lý tương ứng. Xem thêm Offshore và onshore, Giấy phép bảo vệ gì và Quỹ bồi thường nhà đầu tư.
Công ty giả mạo (clone firm) và FCA Warning List
Clone firm là kẻ lừa đảo sao chép tên, số FRN hoặc địa chỉ của một công ty thật đã được cấp phép. Số FRN đúng không chứng minh được rằng người đang liên hệ với bạn thuộc công ty đó. Chỉ dùng website, email và số điện thoại ghi trên sổ đăng ký. Khi cần xác minh, tự liên hệ công ty qua các kênh đó.
FCA Warning List là danh sách cảnh báo của FCA về các công ty và cá nhân hoạt động không phép hoặc mạo danh công ty được cấp phép. Hãy tìm tên, website và cả tên thương mại của công ty trong danh sách này. Không có tên trong Warning List không có nghĩa là công ty an toàn, vì danh sách chỉ ghi những trường hợp FCA đã biết.
Chỉ coi một công ty là vi phạm khi có nguồn chính thức xác nhận. Đừng dựa vào bình luận trên mạng xã hội. Xem thêm Website và app sàn giả mạo và Dấu hiệu lừa đảo đầu tư.
Bối cảnh pháp lý tại Việt Nam
Giấy phép của nước ngoài không thay đổi quy định tại Việt Nam. Về giấy phép sàn Forex, NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Về thanh toán, NHNN: thanh toán, chuyển tiền ra nước ngoài cho sàn Forex không phải là giao dịch được phép theo quy định về ngoại hối. Ngoài ra, NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ. Chi tiết xem tại Pháp lý và an toàn.
Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả với công ty có giấy phép. Giấy phép giảm một số rủi ro về phía công ty, nhưng không bảo vệ bạn khỏi thua lỗ do giao dịch. Xem Quản lý rủi ro.
Tra cứu các cơ quan quản lý khác
Cách đọc sổ đăng ký ở các nước khác cũng tương tự. Xem Tra cứu CySEC, Tra cứu FSCA Nam Phi, Tra cứu FSA Seychelles, Tra cứu FSC Mauritius, Cơ quan quản lý khác và quy trình chung tại Kiểm tra giấy phép sàn.
Câu hỏi thường gặp
Sàn ghi "được FCA quản lý" trên website có đủ tin không?
Không. Bạn cần tự tra cứu FCA register, kiểm tra đúng pháp nhân, trạng thái và phạm vi được phép, rồi đối chiếu website với thông tin trên sổ đăng ký.
Số FRN dùng để làm gì?
Số FRN giúp tìm chính xác một công ty trên sổ đăng ký. Kẻ lừa đảo có thể sao chép số này, nên bạn vẫn phải kiểm tra kênh liên hệ.
Tài khoản của tôi có được FCA bảo vệ nếu tập đoàn có giấy phép FCA?
Chỉ khi bạn ký hợp đồng với chính pháp nhân ở Anh đó. Hãy xem tên pháp nhân trong thỏa thuận khách hàng.
Không có tên trong Warning List là an toàn?
Không. Danh sách chỉ gồm những trường hợp FCA đã phát hiện. Hãy kết hợp nó với việc kiểm tra sổ đăng ký.
Nếu gặp công ty mạo danh, tôi nên làm gì?
Ngừng chuyển tiền, lưu lại bằng chứng và xem hướng dẫn tại Tố cáo lừa đảo.
