Free float là gì?
Free float (còn gọi là float shares, cổ phiếu tự do chuyển nhượng) là phần cổ phiếu của doanh nghiệp mà nhà đầu tư bên ngoài có thể mua bán tự do trên sàn.
Phần này không bao gồm cổ phiếu do cổ đông chiến lược, nhà nước, ban lãnh đạo nắm giữ hoặc cổ phiếu đang bị hạn chế chuyển nhượng.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Định nghĩa chính xác và cách tính
Công thức chung:
- Free float = Cổ phiếu đang lưu hành − Cổ phiếu bị hạn chế chuyển nhượng
- Tỷ lệ free float = Free float ÷ Cổ phiếu đang lưu hành
Cổ phiếu thường bị loại khỏi free float gồm:
- Cổ phần của cổ đông sáng lập, cổ đông lớn nắm giữ dài hạn.
- Cổ phần do nhà nước hoặc công ty mẹ sở hữu.
- Cổ phiếu của thành viên hội đồng quản trị, ban điều hành và người có liên quan.
- Cổ phiếu đang trong thời gian hạn chế chuyển nhượng (lock-up), ví dụ cổ phiếu phát hành riêng lẻ hoặc cổ phiếu thưởng cho nhân viên (ESOP).
- Cổ phiếu quỹ, tức cổ phiếu do chính công ty mua lại. Cổ phiếu quỹ thường không được tính vào cổ phiếu đang lưu hành.
Mỗi sở giao dịch, công ty tính chỉ số hay nhà cung cấp dữ liệu có thể dùng tiêu chí riêng. Vì vậy, tỷ lệ free float của cùng doanh nghiệp có thể khác nhau giữa các nguồn.
Ví dụ giả định
Công ty A có tổng cổ phiếu đang lưu hành gồm các phần sau:
| Nhóm cổ đông | Có tính vào free float? |
|---|---|
| Nhà sáng lập | Không |
| Nhà nước | Không |
| Ban lãnh đạo | Không |
| Cổ phiếu ESOP còn trong thời gian hạn chế | Không |
| Quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân mua trên sàn | Có |
Free float của công ty A chỉ là phần ở dòng cuối. Khi thời gian hạn chế của cổ phiếu ESOP kết thúc, phần này chuyển vào free float và tỷ lệ free float tăng lên. Nếu nhà sáng lập mua thêm cổ phiếu trên sàn thì free float giảm.
Muốn thử với số liệu cụ thể, bạn có thể tham khảo công cụ tính toán trên trang.
Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu
- Báo cáo thường niên và bản cáo bạch: phần cơ cấu cổ đông cho biết nhóm nào nắm bao nhiêu cổ phần.
- Chỉ số chứng khoán: nhiều chỉ số chứng khoán tính tỷ trọng theo vốn hóa đã điều chỉnh free float. Cổ phiếu có free float thấp sẽ có tỷ trọng nhỏ hơn so với tính theo tổng vốn hóa.
- Trang dữ liệu và tin tức: các trang này thường ghi "Free float", "Float" hoặc "Shares float" cạnh vốn hóa và khối lượng giao dịch.
- Điều kiện niêm yết: sở giao dịch có thể đặt yêu cầu về tỷ lệ cổ phiếu do cổ đông nhỏ nắm giữ. Nếu không đáp ứng, doanh nghiệp có thể bị xem xét hủy niêm yết.
Trường hợp đặc biệt cần lưu ý
- Free float thấp: lượng cổ phiếu mua bán được trên sàn ít, nên thanh khoản thường thấp, chênh lệch giá mua bán rộng và giá dễ biến động mạnh.
- Sở hữu chéo: cổ phần do công ty liên kết nắm giữ có thể bị loại khỏi free float dù trên giấy tờ không thuộc nhóm "nội bộ".
- Free float khác với room ngoại: room ngoại là giới hạn sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, không phải phần cổ phiếu tự do chuyển nhượng.
- CFD trên chỉ số hoặc cổ phiếu: thay đổi free float có thể làm thay đổi trọng số trong chỉ số. Giao dịch CFD có đòn bẩy có thể khiến bạn mất tiền nhanh, xem thêm phần quản lý rủi ro.
Thuật ngữ liên quan
Câu hỏi thường gặp
Free float là gì?
Free float là phần cổ phiếu đang lưu hành mà nhà đầu tư có thể mua bán tự do, sau khi trừ cổ phần của nội bộ, nhà nước, cổ đông chiến lược và cổ phiếu bị hạn chế chuyển nhượng.
Float shares là gì, có khác free float không?
Hai cách gọi này cùng chỉ phần cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Khác biệt chỉ nằm ở tiêu chí loại trừ mà từng nguồn dữ liệu áp dụng.
Tỷ lệ free float cao hay thấp thì tốt hơn?
Không có mức "tốt" chung. Free float cao thường đi kèm thanh khoản lớn hơn. Free float thấp thường khiến giá biến động mạnh hơn. Đây là dữ liệu để phân tích, không phải tín hiệu mua hay bán.
Free float có thay đổi theo thời gian không?
Có. Free float thay đổi khi cổ phiếu hết thời gian hạn chế chuyển nhượng, khi cổ đông lớn mua thêm hoặc bán bớt, khi công ty phát hành thêm cổ phiếu hoặc mua cổ phiếu quỹ.
