Book value là gì
Book value (giá trị sổ sách) là tổng tài sản trừ tổng nợ phải trả, theo số liệu trên bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp.
Về bản chất, đây là vốn chủ sở hữu ghi trên sổ sách: phần còn lại cho cổ đông nếu bán hết tài sản đúng giá ghi sổ và trả hết nợ.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Định nghĩa chính xác
- Giá trị sổ sách của doanh nghiệp = Tổng tài sản − Tổng nợ phải trả = Vốn chủ sở hữu.
- Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu (BVPS) = (Vốn chủ sở hữu − phần thuộc cổ phiếu ưu đãi) ÷ số cổ phiếu phổ thông đang lưu hành. Cổ phiếu quỹ không được tính vào số cổ phiếu lưu hành.
- Chỉ số P/B (Price to Book) = Giá thị trường mỗi cổ phiếu ÷ BVPS.
Trong kế toán tài sản, "giá trị sổ sách" của một tài sản riêng lẻ còn có nghĩa là nguyên giá trừ khấu hao lũy kế. Xem thêm khấu hao và phân bổ nợ.
Ví dụ minh họa (giả định)
Công ty giả định A công bố báo cáo tài chính:
| Bước | Phép tính |
|---|---|
| Vốn chủ sở hữu | Tổng tài sản − Tổng nợ phải trả |
| BVPS | Vốn chủ sở hữu ÷ số cổ phiếu đang lưu hành |
| P/B | Giá cổ phiếu trên sàn ÷ BVPS |
- Nếu giá cổ phiếu bằng BVPS, thị trường định giá công ty đúng bằng sổ sách.
- Nếu giá cao hơn BVPS, thị trường trả thêm cho những thứ sổ sách không ghi đủ: thương hiệu, khả năng sinh lời, kỳ vọng tăng trưởng.
- Nếu giá thấp hơn BVPS, thị trường có thể đang nghi ngờ chất lượng tài sản hoặc triển vọng lợi nhuận.
P/B cao hay thấp tự nó không phải là tín hiệu mua hay bán.
Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu
- Báo cáo tài chính: dòng "Vốn chủ sở hữu" trên bảng cân đối kế toán.
- Trang thông tin chứng khoán: mục chỉ số cơ bản thường hiển thị BVPS và P/B.
- Tin tức: P/B hay được nhắc khi so sánh ngân hàng, bảo hiểm, cổ phiếu blue chip trong cùng ngành.
- Nền tảng giao dịch CFD: MetaTrader 4 hay MetaTrader 5 hiển thị giá, không hiển thị giá trị sổ sách; số liệu này phải lấy từ báo cáo của doanh nghiệp. Giao dịch CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh.
Trường hợp đặc biệt
- Vốn chủ sở hữu âm: nợ lớn hơn tài sản, BVPS âm, P/B mất ý nghĩa. Thường gặp ở doanh nghiệp lỗ kéo dài hoặc mua lại nhiều cổ phiếu quỹ.
- Tài sản vô hình và lợi thế thương mại: nhiều nhà phân tích loại chúng ra để tính tangible book value (giá trị sổ sách hữu hình), vì khó bán được đúng giá ghi sổ.
- Giá gốc và giá trị hợp lý: đất, chứng khoán nắm giữ có thể được ghi theo giá cũ, khiến sổ sách lệch xa giá trị thực.
- Doanh nghiệp công nghệ, dịch vụ: ít tài sản hữu hình nên P/B thường cao và ít dùng để so sánh.
- Ngân hàng: tài sản chủ yếu là khoản cho vay, nên P/B được dùng phổ biến, nhưng chất lượng nợ xấu ảnh hưởng mạnh đến con số.
Thuật ngữ liên quan
- Mệnh giá: giá ghi trên cổ phiếu, khác với giá trị sổ sách.
- Free float: lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng.
- Lãi và lỗ vốn
- Vỡ nợ
- Phân tích cơ bản
- Chỉ số chứng khoán
- Thuật ngữ tài chính
Câu hỏi thường gặp
Giá trị sổ sách có giống vốn hóa thị trường không?
Không. Giá trị sổ sách lấy từ kế toán; vốn hóa là giá cổ phiếu nhân số cổ phiếu lưu hành, phản ánh giá thị trường.
Chỉ số P/B thấp có nghĩa là cổ phiếu rẻ?
Không nhất thiết. P/B thấp có thể do tài sản kém chất lượng hoặc lợi nhuận suy giảm. Cần đọc cùng các chỉ số khác.
Số liệu giá trị sổ sách cập nhật khi nào?
Theo kỳ báo cáo tài chính của doanh nghiệp, nên con số có độ trễ so với giá thị trường.
Vì sao BVPS thay đổi dù vốn chủ sở hữu không đổi?
Vì số cổ phiếu lưu hành thay đổi, ví dụ khi phát hành thêm hoặc mua lại cổ phiếu quỹ.
