Định nghĩa ngắn
Gas fee (phí gas) là khoản phí người dùng trả cho mạng blockchain như Ethereum để mạng thực hiện và ghi nhận một giao dịch hoặc một lệnh gọi hợp đồng thông minh.
Phí được trả bằng đồng tiền gốc của mạng. Trên Ethereum đó là ETH. Các mạng dùng cùng máy ảo Ethereum (EVM) có cơ chế tương tự nhưng dùng đồng tiền gốc riêng.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Định nghĩa chính xác hơn
- Gas là đơn vị đo lượng tính toán mà mỗi thao tác cần. Chuyển ETH đơn giản tốn ít gas. Tương tác với hợp đồng thông minh, ví dụ hoán đổi token trên DeFi, tốn nhiều gas hơn.
- Gas limit là mức gas tối đa người gửi cho phép giao dịch dùng.
- Giá gas thường được tính bằng gwei, một đơn vị nhỏ của ETH. Trên Ethereum, giá gas gồm phần base fee và phần priority fee:
- Base fee do giao thức tự điều chỉnh theo mức tắc nghẽn và bị đốt, nghĩa là bị loại khỏi lưu thông.
- Priority fee là tiền boa cho bên xác thực khối, giúp giao dịch được ưu tiên đưa vào khối.
- Phí thực trả = lượng gas thực dùng × (base fee + priority fee).
Ví dụ giả định
Giả sử bạn chuyển ETH từ ví crypto của mình sang ví khác:
| Thành phần | Giá trị giả định |
|---|---|
| Lượng gas thực dùng | G |
| Base fee tại thời điểm gửi | B |
| Priority fee bạn đặt | P |
| Phí phải trả | G × (B + P) |
Nếu mạng đông hơn, B tăng và tổng phí tăng dù bạn vẫn chuyển cùng một lượng ETH. Phần G × B bị đốt. Phần G × P thuộc về bên xác thực.
Trường hợp đặc biệt
- Giao dịch thất bại vẫn mất phí. Nếu gas limit đặt quá thấp hoặc hợp đồng báo lỗi, lượng gas đã dùng vẫn bị tính phí.
- Gas không dùng hết được hoàn lại. Bạn chỉ trả cho phần gas thực dùng, không trả cho toàn bộ gas limit.
- Giao dịch bị kẹt. Nếu priority fee quá thấp so với lúc mạng đông, giao dịch có thể chờ lâu. Ví thường cho phép gửi lại với phí cao hơn.
- Phí không phụ thuộc giá trị chuyển. Chuyển ít hay nhiều có thể tốn gas như nhau.
Vì sao gas fee cao và cách giảm phí gas
Gas fee cao khi nhiều người cùng gửi giao dịch, ví dụ lúc phát hành token, đợt NFT hoặc khi thị trường biến động mạnh. Phí cũng cao khi thao tác cần nhiều tính toán.
Các yếu tố thường làm phí thấp hơn:
- Gửi giao dịch lúc mạng ít tắc nghẽn.
- Dùng rollup hoặc mạng EVM khác có phí thấp hơn. Cách này có rủi ro riêng khi chuyển tài sản qua cầu nối giữa các mạng.
- Gộp nhiều thao tác thành ít giao dịch hơn.
- Đặt priority fee hợp lý thay vì để mức cao mặc định.
Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu
- Ví crypto: màn hình xác nhận giao dịch hiển thị phí ước tính và cho phép chỉnh gas.
- Trình khám phá khối (block explorer): mỗi giao dịch ghi gas limit, gas đã dùng, base fee, priority fee và phần bị đốt.
- Tin tức: báo chí nhắc "gas fee tăng vọt" khi mạng tắc nghẽn hoặc khi nói về nâng cấp mạng.
Khi giao dịch CFD tiền mã hóa, bạn không chuyển coin trên blockchain nên thường không trả gas, nhưng sẽ chịu các chi phí khác như spread và phí swap. CFD có đòn bẩy có thể làm bạn mất tiền rất nhanh.
Thuật ngữ liên quan
Câu hỏi thường gặp
Gas fee là gì?
Đó là phí trả cho mạng Ethereum hoặc mạng EVM để xử lý giao dịch. Phí được tính bằng lượng gas dùng nhân với giá gas.
Phí gas Ethereum trả bằng gì?
Phí được trả bằng ETH. Các mạng EVM khác dùng đồng tiền gốc của mạng đó.
Vì sao giao dịch lỗi vẫn bị trừ phí?
Mạng đã thực hiện tính toán trước khi gặp lỗi. Phần gas đã dùng cho việc đó vẫn bị tính phí.
Gas fee cao có phải do ví tính thêm không?
Phần lớn phí do mạng quyết định theo mức tắc nghẽn. Một số ví hoặc ứng dụng có thể cộng thêm phí dịch vụ riêng. Bạn nên xem kỹ màn hình xác nhận trước khi gửi.
Có cách giảm phí gas không?
Phí thường thấp hơn khi bạn gửi lúc mạng vắng, dùng rollup hoặc gộp thao tác. Mỗi cách có đánh đổi riêng về thời gian và rủi ro.