Trading là gì, đầu tư là gì
Trading (giao dịch) là mua và bán một tài sản trong thời gian ngắn để kiếm chênh lệch giá. Thời gian giữ lệnh có thể tính bằng phút, giờ hoặc vài ngày. Người trading quan tâm chủ yếu đến biến động giá, không quan tâm nhiều đến giá trị lâu dài của tài sản.
Đầu tư là bỏ tiền vào một tài sản và giữ trong thời gian dài, với kỳ vọng tài sản tạo ra giá trị: cổ tức, lãi, tiền thuê, hoặc giá trị doanh nghiệp tăng theo thời gian. Người đầu tư quan tâm đến "tài sản này đáng giá bao nhiêu", không quan tâm nhiều đến "ngày mai giá đi đâu".
Cả hai đều có thể thua lỗ. Không cách nào tốt hơn cách nào cho mọi người. Lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu, thời gian, kiến thức và mức thua lỗ mà bạn chịu được.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Giao dịch ngắn hạn và đầu tư dài hạn: bảng so sánh
| Tiêu chí | Trading (ngắn hạn) | Đầu tư (dài hạn) |
|---|---|---|
| Thời gian nắm giữ | Từ vài phút đến vài tuần | Nhiều tháng đến nhiều năm |
| Nguồn lợi nhuận kỳ vọng | Chênh lệch giá mua và bán | Dòng tiền của tài sản và tăng trưởng giá trị |
| Công cụ thường dùng | Forex, CFD, hợp đồng phái sinh | Cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, trái phiếu, tiền gửi, vàng vật chất |
| Đòn bẩy | Thường có, có thể rất cao | Thường không có hoặc thấp |
| Chi phí chính | Spread, hoa hồng, swap, trượt giá | Phí giao dịch, phí quản lý quỹ, thuế |
| Phân tích thường dùng | Phân tích kỹ thuật | Phân tích cơ bản |
| Thời gian theo dõi | Nhiều, thường xuyên trong ngày | Ít hơn, định kỳ |
| Rủi ro đặc trưng | Mất vốn nhanh do đòn bẩy, stop out | Giá giảm kéo dài, lạm phát, doanh nghiệp suy yếu |
Ranh giới không cứng. Một người có thể mua cổ phiếu và bán sau vài ngày, đó là trading. Một người có thể giữ vàng vật chất nhiều năm, đó là đầu tư.
Đòn bẩy: điểm khác biệt lớn nhất
Đòn bẩy cho phép mở vị thế lớn hơn số tiền bạn có. Phần tiền bị giữ lại để mở lệnh gọi là margin (ký quỹ).
Với đòn bẩy, một biến động giá nhỏ cũng tạo ra lãi hoặc lỗ lớn so với vốn. Khi lỗ làm tài khoản xuống dưới mức yêu cầu, hệ thống tự đóng lệnh, gọi là stop out. Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả toàn bộ vốn trong tài khoản.
Đầu tư dài hạn thông thường không dùng đòn bẩy. Giá có thể giảm mạnh, nhưng người giữ tài sản không bị đóng vị thế bắt buộc chỉ vì giá dao động.
Muốn xem đòn bẩy và margin ảnh hưởng ra sao với một lệnh cụ thể, hãy nhập thông số vào công cụ tính toán thay vì ước lượng bằng đầu.
Chi phí: nhỏ mỗi lần, lớn khi cộng dồn
Trading phát sinh chi phí ở mỗi lệnh:
- Spread: chênh lệch giữa giá mua (Ask) và giá bán (Bid).
- Hoa hồng: phí tính theo khối lượng, tùy loại tài khoản.
- Swap: phí hoặc khoản nhận khi giữ lệnh qua đêm.
- Trượt giá: lệnh khớp ở giá khác với giá bạn thấy.
Mỗi khoản có thể nhỏ, nhưng người giao dịch nhiều lần trả chúng nhiều lần. Xem cách cộng các khoản này tại tổng chi phí giao dịch.
Đầu tư dài hạn trả ít lần phí giao dịch hơn, nhưng có thể có phí quản lý quỹ hằng năm, phí lưu ký, và chi phí cơ hội khi tiền nằm yên trong tài sản tăng chậm.
Forex là đầu tư hay đầu cơ?
Đầu cơ là mua bán để kiếm lợi từ thay đổi giá, chấp nhận rủi ro cao, không dựa vào dòng tiền mà tài sản tạo ra. Đây là định nghĩa, không phải lời chê.
Giao dịch forex và CFD của cá nhân thường có đặc điểm của đầu cơ: thời gian giữ ngắn, có đòn bẩy, không nhận cổ tức hay lãi từ tài sản, lợi nhuận chỉ đến từ chênh lệch giá. Vì vậy, gọi forex bán lẻ là "đầu tư" dễ gây hiểu sai về mức rủi ro.
Ngoài ra, cần biết bối cảnh pháp lý tại Việt Nam theo thông tin đã công bố:
- NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật.
- NHNN: thanh toán, chuyển tiền ra nước ngoài cho sàn Forex không phải là giao dịch được phép theo quy định về ngoại hối.
- NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ.
Chi tiết hơn có tại pháp lý và an toàn.
Thuế
Thuế khác nhau theo loại tài sản và nơi giao dịch. Cổ phiếu niêm yết trong nước, tiền gửi ngân hàng, vàng và các sản phẩm giao dịch ở nước ngoài có thể chịu cách tính thuế khác nhau. Trang này không đưa ra mức thuế cụ thể. Hãy hỏi trực tiếp cơ quan thuế hoặc người tư vấn thuế trước khi giao dịch hoặc khi có thu nhập.
Rủi ro và cách chọn
Câu hỏi nên đặt cho bản thân:
- Bạn có thời gian theo dõi thị trường trong ngày không?
- Bạn chịu được mức lỗ bao nhiêu mà không ảnh hưởng đến chi tiêu thiết yếu?
- Bạn hiểu đòn bẩy, margin và stop out đến đâu?
- Mục tiêu của bạn là tích lũy dài hạn hay thử nghiệm biến động ngắn hạn?
Đọc thêm: quản lý rủi ro, vì sao nhiều người thua lỗ, chứng khoán Việt Nam, gửi tiết kiệm và tiết kiệm, đầu tư, vay.
Câu hỏi thường gặp
Trading và đầu tư khác nhau cơ bản ở điểm nào?
Ở thời gian nắm giữ và nguồn lợi nhuận. Trading kiếm từ chênh lệch giá trong ngắn hạn. Đầu tư dựa vào giá trị và dòng tiền của tài sản trong dài hạn.
Trading có phải là cách kiếm thu nhập ổn định không?
Không thể coi là vậy. Kết quả trading không ổn định, và giao dịch có đòn bẩy có thể làm mất vốn nhanh.
Forex là đầu tư hay đầu cơ?
Forex bán lẻ có đòn bẩy, giữ ngắn hạn và không có dòng tiền từ tài sản, nên mang đặc điểm của đầu cơ.
Đầu tư dài hạn có an toàn tuyệt đối không?
Không. Tài sản có thể giảm giá kéo dài, doanh nghiệp có thể suy yếu, và lạm phát làm giảm sức mua.
Người mới nên bắt đầu thế nào?
Học khái niệm cơ bản trước: Forex là gì, đòn bẩy, margin. Tìm hiểu pháp lý tại pháp lý và an toàn trước khi dùng tiền thật.