Vì sao nhiều người thua lỗ forex

Câu trả lời ngắn

Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh. Người giao dịch thường thua lỗ vì ba nhóm nguyên nhân cộng lại với nhau:

• Đòn bẩy: khoản lãi và khoản lỗ được tính trên giá trị vị thế, không phải trên số tiền bạn ký quỹ.
• Chi phí: spread, phí hoa hồng, swap và trượt giá bị trừ ở mỗi lệnh, dù lệnh lãi hay lỗ.
• Hành vi: giữ lệnh lỗ quá lâu, chốt lãi quá sớm, tăng khối lượng sau khi thua.

Nếu bạn chưa rõ forex là gì, hãy đọc trước Forex là gì và CFD là gì.

Cảnh báo rủi ro của broker nói gì về tỷ lệ thua lỗ forex

Ở một số khu vực pháp lý, ví dụ Liên minh châu Âu, cơ quan quản lý buộc các nhà cung cấp CFD hiển thị cảnh báo rủi ro chuẩn. Cảnh báo này cho biết tỷ lệ phần trăm tài khoản nhà đầu tư cá nhân bị lỗ khi giao dịch CFD với chính nhà cung cấp đó trong một kỳ gần nhất.

Trang này không đưa ra con số cụ thể. Mỗi broker công bố số liệu riêng, và số liệu thay đổi theo từng kỳ. Nếu muốn biết bao nhiêu người thua forex tại một broker, hãy đọc cảnh báo rủi ro hiện hành trên trang chính thức của broker đó.

Khi đọc cảnh báo, cần lưu ý ba điểm:

• Con số chỉ tính tài khoản cá nhân (retail), không tính khách hàng chuyên nghiệp.
• Con số phản ánh kết quả trong quá khứ, không dự báo kết quả của bạn.
• Theo các cảnh báo này, số tài khoản thua lỗ chiếm đa số. Đó là lý do cơ quan quản lý bắt buộc phải công bố.

Cơ chế thứ nhất: đòn bẩy phóng đại khoản lỗ

Đòn bẩy cho phép bạn mở vị thế lớn hơn nhiều so với số tiền ký quỹ, gọi là margin. Lãi lỗ được tính trên toàn bộ giá trị vị thế. Vì vậy, một biến động giá nhỏ so với giá trị vị thế có thể là biến động lớn so với số dư tài khoản.

Đòn bẩy cao không làm tăng xác suất thắng. Nó chỉ làm mỗi pip biến động có giá trị lớn hơn so với vốn của bạn. Để thấy cụ thể với khối lượng và cặp tiền của mình, hãy dùng công cụ tính toán: nhập khối lượng lot, công cụ giao dịch và đòn bẩy, rồi xem giá trị mỗi pip và margin cần có. Cách tính chi tiết có tại Cách tính lãi lỗ và Pip là gì.

Cơ chế thứ hai: chi phí cộng dồn

Mỗi lệnh bắt đầu ở trạng thái lỗ một khoản bằng spread, tức chênh lệch giữa giá Bid và Ask. Ngoài spread còn có:

• phí hoa hồng mỗi lot trên một số loại tài khoản;
• swap khi giữ lệnh qua đêm;
• slippage, tức khớp lệnh ở giá kém hơn giá bạn thấy, nhất là khi tin tức ra hoặc thị trường gap giá.

Người giao dịch nhiều lệnh nhỏ trong ngày trả chi phí nhiều lần. Một chiến lược có lãi trước phí vẫn có thể lỗ sau phí. Xem thêm Tổng chi phí giao dịch.

Cơ chế thứ ba: hành vi và tâm lý

Phần lớn khoản lỗ lớn không đến từ một phân tích sai, mà đến từ cách xử lý lệnh sai:

• Không đặt Stop Loss, hoặc dời Stop Loss xa hơn khi giá đi ngược.
• Gồng lỗ, chốt lãi sớm: lệnh lỗ được giữ lâu, lệnh lãi bị đóng vội. Trung bình khoản lỗ vì thế lớn hơn trung bình khoản lãi.
• Gỡ lỗ: tăng lot ngay sau khi thua để lấy lại tiền.
• Giao dịch quá nhiều: mở lệnh vì buồn chán hoặc vì sợ bỏ lỡ.
• Dùng tiền không được phép mất, khiến quyết định bị chi phối bởi áp lực.

Chi tiết có tại Tâm lý giao dịch và Quản lý rủi ro.

Vì sao cháy tài khoản forex

"Cháy tài khoản" là khi equity giảm đến mức broker tự động đóng lệnh. Quá trình diễn ra như sau:

• Lệnh lỗ làm equity giảm, trong khi margin đang dùng giữ nguyên.
• Free margin giảm, nên bạn không mở thêm lệnh được.
• Margin level chạm ngưỡng margin call: đây là lời cảnh báo.
• Margin level chạm ngưỡng stop out: hệ thống đóng lệnh, thường bắt đầu từ lệnh lỗ nhiều nhất.

Mức ngưỡng của từng loại tài khoản do broker quy định. Hãy kiểm tra điều kiện hiện hành trong khu vực cá nhân hoặc trên trang chính thức của broker.

Định nghĩa chính xác cho người đã có kinh nghiệm

• Margin level = Equity ÷ Margin đã dùng × trăm phần trăm.
• Kỳ vọng mỗi lệnh (expectancy) = (Tỷ lệ thắng × Lãi trung bình) − (Tỷ lệ thua × Lỗ trung bình) − Chi phí trung bình mỗi lệnh. Nếu kỳ vọng âm, giao dịch nhiều hơn chỉ làm khoản lỗ lớn hơn.
• Rủi ro phá sản (risk of ruin): xác suất vốn giảm đến mức không thể tiếp tục giao dịch. Rủi ro này tăng khi tỷ lệ vốn đặt cho mỗi lệnh tăng, kể cả khi kỳ vọng dương.
• Sụt giảm vốn (drawdown): mức giảm từ đỉnh equity xuống đáy. Sau khi sụt giảm, bạn cần mức lãi theo phần trăm lớn hơn mức đã giảm để quay về đỉnh cũ. Bạn có thể kiểm tra điều này bằng công cụ tính toán.

Bối cảnh pháp lý tại Việt Nam

NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Bên cạnh đó, NHNN: thanh toán, chuyển tiền ra nước ngoài cho sàn Forex không phải là giao dịch được phép theo quy định về ngoại hối. Ngoài ra, NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ.

Điều này có nghĩa là khi thua lỗ, người giao dịch tại Việt Nam có thể không có cơ chế pháp lý trong nước để khiếu nại. Xem thêm Pháp lý và an toàn.

Điều này có nghĩa gì với người mới

• Coi việc thua lỗ là kết quả phổ biến, không phải ngoại lệ.
• Học cơ chế trước: lot, pip, margin, stop out.
• Luyện trên tài khoản demo để hiểu cách lệnh vận hành, nhưng nhớ rằng demo không có áp lực tâm lý của tiền thật. Xem Demo và tài khoản thật.
• Tính trước giá trị pip và khoản lỗ tối đa của từng lệnh bằng công cụ tính toán.
• Luôn đặt Stop Loss và không dời nó xa hơn.
• Chỉ dùng số tiền bạn chấp nhận mất toàn bộ.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao thua lỗ forex lại phổ biến như vậy?

Vì đòn bẩy phóng đại khoản lỗ, chi phí bị trừ ở mọi lệnh, và hành vi như gồng lỗ hay gỡ lỗ làm khoản lỗ lớn thêm.

Tỷ lệ thua lỗ forex là bao nhiêu?

Mỗi broker công bố tỷ lệ riêng trong cảnh báo rủi ro và cập nhật theo kỳ. Hãy đọc con số hiện hành trên trang chính thức của broker.

Vì sao cháy tài khoản forex dù chỉ mở ít lệnh?

Vì khối lượng lệnh quá lớn so với vốn. Chỉ cần một lệnh lỗ cũng có thể đẩy margin level xuống mức stop out.

Đòn bẩy thấp có giúp không thua lỗ?

Không. Đòn bẩy thấp giảm quy mô vị thế bạn có thể mở, nhưng không làm một chiến lược lỗ trở thành có lãi.

Có cách nào chắc chắn không thua lỗ?

Không có. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy luôn có rủi ro mất tiền, kể cả mất toàn bộ số tiền đã nạp.