Lý thuyết Dow là gì
Lý thuyết Dow (Dow Theory) là tập hợp các nguyên lý về xu hướng giá. Nó được rút ra từ các bài viết của Charles Dow, người lập ra chỉ số Dow Jones. Những người theo sau, như William Hamilton và Robert Rhea, đã hệ thống hóa các bài viết này thành lý thuyết.
Dow không viết ra công cụ dự báo. Ông mô tả cách thị trường chuyển động theo xu hướng. Phần lớn phân tích kỹ thuật hiện đại dựa trên các ý tưởng này, ví dụ đỉnh cao dần và đáy cao dần, hay khối lượng xác nhận xu hướng.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Các nguyên lý của lý thuyết Dow
Giá phản ánh mọi thông tin
Theo nguyên lý Dow, tin tức, kỳ vọng và tâm lý của người tham gia thị trường đều đã nằm trong giá. Vì vậy người phân tích tập trung vào chính chuyển động giá.
Thị trường có xu hướng chính, xu hướng phụ và biến động nhỏ
- Xu hướng chính (primary trend): chuyển động lớn, kéo dài nhiều tháng hoặc lâu hơn, có thể là tăng hoặc giảm.
- Xu hướng phụ (secondary trend): các nhịp điều chỉnh ngược chiều xu hướng chính. Một nhịp điều chỉnh thường lấy lại một phần đáng kể quãng đường trước đó. Xem thêm pullback và retracement.
- Biến động nhỏ (minor trend): dao động ngắn hạn. Dow coi phần này là nhiễu và không đáng tin.
Cách chia này gần với phân tích đa khung thời gian: xu hướng chính thấy rõ trên khung lớn, xu hướng phụ thấy rõ trên khung nhỏ hơn.
Xu hướng chính đi qua các giai đoạn
Trong xu hướng tăng chính, Dow mô tả các giai đoạn sau:
- Tích lũy: người mua có thông tin tốt bắt đầu vào khi tâm lý chung còn bi quan.
- Tham gia đại chúng: giá tăng rõ, nhiều người nhận ra xu hướng và tham gia.
- Phân phối: tâm lý hưng phấn, người vào sớm bán dần cho người vào muộn.
Xu hướng giảm có các giai đoạn tương tự theo chiều ngược lại. Ý tưởng này về sau được phát triển trong phương pháp Wyckoff.
Các chỉ số phải xác nhận lẫn nhau
Dow so sánh chỉ số công nghiệp với chỉ số đường sắt, nay là chỉ số vận tải. Lập luận của ông là: nếu nhà máy sản xuất nhiều hơn thì hàng hóa cũng phải được vận chuyển nhiều hơn. Một xu hướng chỉ được coi là xác nhận khi các chỉ số này cùng tạo đỉnh hoặc đáy mới theo cùng một chiều. Nếu một chỉ số lập đỉnh mới mà chỉ số kia không lập, đó là tín hiệu thiếu xác nhận. Xem thêm về chỉ số chứng khoán.
Khối lượng xác nhận xu hướng
Trong xu hướng tăng lành mạnh, khối lượng (volume) thường tăng khi giá đi lên và giảm khi giá điều chỉnh. Xu hướng giảm thì ngược lại. Khối lượng chỉ là yếu tố phụ, còn giá vẫn là yếu tố quyết định. Xem chỉ báo Volume.
Xu hướng còn hiệu lực cho đến khi có dấu hiệu đảo chiều rõ ràng
Một xu hướng được giả định là vẫn tiếp diễn cho đến khi cấu trúc đỉnh và đáy bị phá vỡ. Đây là cơ sở của khái niệm cấu trúc thị trường.
Ví dụ biểu đồ vẽ tay
Biểu đồ dưới đây chỉ là hình minh họa, không phải giá thật.
| Điểm | Diễn giải theo Dow |
|---|---|
| A | Đỉnh đầu tiên của nhịp tăng |
| B | Đáy điều chỉnh (xu hướng phụ) |
| C | Đỉnh cao hơn A: cấu trúc tăng tiếp diễn |
| D | Đáy cao hơn B: xu hướng tăng vẫn còn hiệu lực |
| E | Đỉnh cao hơn C |
| F | Giá xuống dưới D: cấu trúc đỉnh cao dần và đáy cao dần bị phá vỡ |
Theo Dow, việc giá phá xuống dưới D cho thấy xu hướng tăng chính có thể đã kết thúc. Nếu khối lượng tăng trong nhịp E–F, hoặc chỉ số liên quan cũng phá đáy của nó, tín hiệu đảo chiều mạnh hơn. Đây là cách đọc cấu trúc. Nó không cho biết giá sẽ đi tiếp ra sao. Xem thêm xu hướng thị trường và vẽ đường xu hướng.
Khi nào lý thuyết Dow hay sai
- Tín hiệu đến muộn: phải đợi cấu trúc bị phá vỡ mới có xác nhận. Khi đó một phần lớn quãng đường giá đã đi qua.
- Chọn đỉnh đáy mang tính chủ quan: mỗi người có thể chọn những đỉnh và đáy khác nhau, nên kết luận về xu hướng cũng khác nhau.
- Thị trường đi ngang: giá liên tục phá đỉnh, phá đáy nhỏ rồi quay lại, gây nhiều tín hiệu giả. Xem breakout và false breakout.
- Xác nhận giữa các chỉ số kém tin cậy hơn trước: cơ cấu kinh tế đã thay đổi, nên chỉ số vận tải không còn phản ánh nền kinh tế như thời Dow.
- Khối lượng trong forex: thị trường ngoại hối phi tập trung. Trên MetaTrader 4 hoặc MetaTrader 5 thường chỉ có tick volume (số lần giá thay đổi), không phải khối lượng giao dịch thật.
- Không có điểm vào lệnh, điểm dừng lỗ hay mục tiêu: Dow Theory chỉ mô tả trạng thái xu hướng, không phải hệ thống giao dịch hoàn chỉnh.
Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả khi đã đọc đúng xu hướng. Hãy đọc quản lý rủi ro trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp nào.
Câu hỏi thường gặp
Lý thuyết Dow có dùng được cho forex và vàng không?
Phần cấu trúc đỉnh và đáy áp dụng được cho mọi biểu đồ giá. Phần xác nhận giữa các chỉ số và phần khối lượng cần điều chỉnh, vì forex không có khối lượng tập trung.
Xu hướng theo Dow khác gì với đường xu hướng?
Dow xác định xu hướng qua chuỗi đỉnh và đáy. Đường xu hướng là cách vẽ nối các đáy hoặc các đỉnh đó. Hai cách bổ sung cho nhau.
Lý thuyết Dow liên quan thế nào đến sóng Elliott?
Sóng Elliott chia nhỏ chuyển động giá theo quy tắc chặt hơn. Ý tưởng xu hướng chính xen kẽ nhịp điều chỉnh bắt nguồn từ cách nhìn của Dow.
Dow Theory có cho biết khi nào nên mua hay bán không?
Không. Lý thuyết này mô tả trạng thái xu hướng và thời điểm cấu trúc bị phá vỡ. Nó không đưa ra lệnh mua bán và không đảm bảo kết quả.
Nên học gì sau lý thuyết Dow?
Nên học tiếp kháng cự và hỗ trợ, cấu trúc thị trường và Price Action. Các chủ đề này phát triển trực tiếp từ những nguyên lý trên.