Mô hình hai đáy (double bottom): cách nhận diện

Mô hình hai đáy là gì

Mô hình hai đáy (double bottom) là mô hình giá gồm các đáy thấp gần bằng nhau, xuất hiện sau xu hướng giảm. Giữa các đáy có đỉnh hồi. Trên biểu đồ, hình dạng giống chữ "W".

Ý nghĩa của mô hình: bên bán đã đẩy giá xuống vùng thấp nhưng không phá được vùng đó ở lần thử lại. Đây chỉ là cách đọc cấu trúc giá, không phải dự báo. Mô hình đối xứng của nó là mô hình hai đỉnh. Khi có thêm đáy nữa, xem mô hình ba đỉnh, ba đáy.

Nếu bạn mới làm quen với biểu đồ, hãy đọc trước phần phân tích kỹ thuật và mô hình giá.

Hai đáy: mục tiêu đo lường cổ điển là chiều cao của mô hình chiếu từ điểm breakout. Đây chỉ là mức tham chiếu, không phải dự báo; nhiều mô hình thất bại. Ví dụ minh họa: số liệu tự đặt ra để học, không phải giá thực hay điều kiện của sàn.

Cấu trúc và cách vẽ

Biểu đồ minh họa dưới đây được vẽ tay, không dùng giá thật:

Để dễ đọc, có thể mô tả theo các điểm:

A – đáy đầu: điểm thấp nhất của xu hướng giảm.
C – đỉnh hồi: giá bật lên từ A rồi quay đầu. Đường nằm ngang qua C gọi là đường cổ (neckline).
B – đáy sau: giá quay về vùng gần A, không đóng cửa rõ ràng dưới vùng này.
D – điểm phá vỡ: giá đóng nến trên đường cổ.
E – mức đo theo quy ước: xem phần đo bên dưới.

Cách vẽ thực tế trên MetaTrader hay nền tảng khác: dùng công cụ đường ngang hoặc đường xu hướng, nối qua đỉnh hồi C. Nếu vùng đáy có bóng nến dài, nhiều trader vẽ đáy theo vùng chứ không theo đúng giá thấp nhất.

Quy tắc nhận diện

Các điều kiện thường được dùng để coi cấu trúc là mô hình hai đáy:

Có xu hướng giảm trước đó. Không có xu hướng giảm thì đáy chỉ là dao động trong vùng đi ngang.
Các đáy gần bằng nhau. Không cần trùng khít. Đáy sau có thể hơi cao hơn hoặc hơi thấp hơn đáy đầu.
Có khoảng cách thời gian giữa các đáy. Các đáy quá sát nhau thường chỉ là nhiễu giá.
Đỉnh hồi rõ ràng. Đỉnh C cần đủ cao để tạo đường cổ có ý nghĩa.
Xác nhận bằng phá vỡ. Theo quy ước kinh điển, mô hình chỉ hoàn tất khi giá đóng nến trên đường cổ. Trước đó, nó chỉ là mô hình tiềm năng.

Khối lượng (volume) thường được xem là yếu tố bổ trợ. Trong cách đọc cổ điển, khối lượng tăng khi phá đường cổ được coi là dấu hiệu mạnh hơn. Với forex giao ngay, khối lượng trên nền tảng chỉ là khối lượng tick của nhà cung cấp giá, nên độ tin cậy hạn chế.

Cách đo mục tiêu theo quy ước

Phương pháp đo kinh điển (measured move) là quy ước vẽ, không phải dự báo:

Đo khoảng cách từ vùng đáy lên đường cổ.
Chiếu khoảng cách đó lên trên, tính từ điểm phá vỡ đường cổ.

Mức thu được là điểm E trên hình. Giá có thể dừng trước mức này, vượt qua nó hoặc quay đầu ngay sau khi phá vỡ. Nhiều trader dùng mức này để tham khảo khi lên kế hoạch, không coi đó là nơi giá chắc chắn sẽ đến.

Khi nào mô hình bị vô hiệu

Mô hình mất hiệu lực trong các trường hợp sau:

Giá đóng nến rõ ràng dưới vùng đáy trước khi phá đường cổ.
Sau khi phá đường cổ, giá quay lại dưới đường cổ và tiếp tục xuống dưới vùng đáy.
Cấu trúc kéo dài quá lâu và chuyển thành vùng đi ngang, ví dụ mô hình hình chữ nhật.

Vùng dưới đáy thường được dùng làm mức tham chiếu để xác định khi nào ý tưởng ban đầu không còn đúng. Cách đặt cắt lỗ và tính khối lượng lệnh được trình bày ở trang quản lý rủi ro.

Phá vỡ giả và các kiểu thất bại thường gặp

Phá vỡ giả lên trên: giá vượt đường cổ trong phiên rồi đóng nến lại dưới đường cổ. Đây là lý do nhiều trader chờ nến đóng cửa thay vì phản ứng theo bóng nến.
Quét đáy: giá xuyên nhẹ xuống dưới đáy đầu rồi bật lên. Có trader coi đây vẫn là hai đáy, có trader coi là mô hình đã vô hiệu. Cần thống nhất quy tắc của riêng bạn trước khi gặp tình huống này.
Kiểm định lại thất bại: sau khi phá vỡ, giá quay về đường cổ (retest) nhưng không giữ được và rơi trở lại.
Nhận diện quá sớm: gọi tên mô hình khi mới có đáy đầu và đỉnh hồi. Lúc đó, xu hướng giảm có thể vẫn tiếp diễn.
Sai khung thời gian: đáy rõ trên khung nhỏ có thể chỉ là nhiễu trên khung lớn.
Tin tức: dữ liệu kinh tế có thể đẩy giá qua đường cổ rồi đảo ngược nhanh. Xem thêm phân tích cơ bản.

Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm bạn mất tiền rất nhanh, kể cả khi mô hình trông rõ ràng. Không mô hình nào bảo đảm kết quả. Bạn có thể luyện cách nhận diện trên tài khoản demo trước khi dùng tiền thật.

Mô hình liên quan

Vai đầu vai ngược: cấu trúc đáy có đáy giữa thấp hơn.
Mô hình đáy tròn: đáy hình thành dần, không có các điểm chạm rõ.
Mô hình cốc và tay cầm.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình hai đáy là tín hiệu tăng giá phải không?

Không hẳn. Đây là cấu trúc mà nhiều trader đọc là bên bán yếu dần. Nó không cho biết giá sẽ đi đâu, và mô hình thất bại khá thường xuyên.

Các đáy có phải bằng nhau tuyệt đối không?

Không. Chỉ cần các đáy nằm trong cùng vùng giá. Mức chênh chấp nhận được tùy quy tắc của từng người và từng khung thời gian.

Cách giao dịch hai đáy theo quy ước kinh điển là gì?

Quy ước kinh điển là chờ giá đóng nến trên đường cổ để xác nhận mô hình. Sau đó, trader dùng phép đo chiều cao làm mức tham khảo và lấy vùng dưới đáy làm điểm vô hiệu. Đây là cách mô tả quy ước, không phải khuyến nghị mua bán.

Mức đo theo quy ước có chính xác không?

Không. Đó là quy ước vẽ để lập kế hoạch. Giá có thể không chạm tới mức này hoặc vượt xa nó.

Nên dùng khung thời gian nào?

Mô hình có thể xuất hiện trên mọi khung thời gian. Trên khung lớn, mô hình thường ít nhiễu hơn nhưng hình thành chậm hơn. Hãy kiểm tra thêm khung lớn hơn để thấy bối cảnh xu hướng.