Mở tài khoản chứng khoán online: eKYC và phí

Tài khoản chứng khoán là gì

Tài khoản chứng khoán là tài khoản bạn mở tại một công ty chứng khoán để mua, bán và lưu ký cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, trái phiếu niêm yết. Lưu ký là việc chứng khoán bạn sở hữu được ghi nhận tập trung.

Bạn không giao dịch trực tiếp với sở giao dịch (HOSE, HNX). Lệnh của bạn đi qua công ty chứng khoán. Vì vậy, việc đầu tiên là chọn một công ty chứng khoán được cấp phép.

Nếu bạn chưa quen với thị trường, đọc trước Chứng khoán Việt Nam và VN-Index.

Chọn công ty chứng khoán được cấp phép

Công ty chứng khoán hoạt động hợp pháp tại Việt Nam phải được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cấp phép. Trước khi mở tài khoản, hãy tra tên công ty trong danh sách công ty chứng khoán trên website chính thức của UBCKNN. Ghi lại ngày bạn kiểm tra.

Một số điểm nên so sánh giữa các công ty:

Phí giao dịch và các loại phí khác (xem phần phí bên dưới).
Ứng dụng và nền tảng web: tốc độ, độ ổn định, công cụ biểu đồ.
Ngân hàng liên kết để nạp, rút tiền.
Điều kiện và lãi suất cho vay margin, nếu sau này bạn cần.
Kênh hỗ trợ khách hàng.

Hãy cảnh giác với lời mời qua mạng xã hội về "sàn chứng khoán quốc tế" hoặc "phái sinh quốc tế" không thuộc công ty được UBCKNN cấp phép. Các đơn vị này nằm ngoài sự quản lý, giám sát của UBCKNN.

Mở tài khoản chứng khoán online bằng eKYC

eKYC là định danh khách hàng điện tử: công ty xác minh danh tính của bạn qua ảnh giấy tờ và nhận diện khuôn mặt, không cần đến quầy. Phần lớn công ty chứng khoán hiện cho mở tài khoản theo cách này. Các bước cụ thể khác nhau giữa các công ty, nhưng thường gồm:

Tải ứng dụng của công ty chứng khoán từ App Store, Google Play hoặc từ website chính thức của công ty.
Nhập số điện thoại, email và xác nhận mã OTP (mã dùng một lần).
Chụp hai mặt căn cước công dân.
Quay hoặc chụp khuôn mặt để đối chiếu với ảnh trên giấy tờ.
Kiểm tra lại thông tin cá nhân, khai thông tin nghề nghiệp và tài khoản ngân hàng.
Đọc và ký hợp đồng mở tài khoản điện tử.
Nhận số tài khoản và thông tin đăng nhập.

Đọc kỹ hợp đồng trước khi ký, nhất là phần phí, phần dịch vụ margin và phần ủy quyền. Không cung cấp mật khẩu hay mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên môi giới.

Mã số giao dịch và tài khoản lưu ký

Mỗi nhà đầu tư cần được định danh trong hệ thống của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC). Với nhà đầu tư cá nhân trong nước, công ty chứng khoán thường làm thủ tục này khi mở tài khoản. Nhà đầu tư nước ngoài phải có mã số giao dịch chứng khoán do VSDC cấp trước khi giao dịch.

Thủ tục và hồ sơ có thể thay đổi. Hãy kiểm tra quy định hiện hành trên website chính thức của VSDC hoặc hỏi trực tiếp công ty chứng khoán.

Các loại phí cần hỏi trước khi giao dịch

Biểu phí do từng công ty công bố và có thể thay đổi. Hãy xem biểu phí mới nhất trên website chính thức của công ty bạn chọn. Những khoản thường gặp:

Khoản	Khi nào phát sinh
Phí giao dịch	Mỗi lần lệnh mua hoặc bán được khớp
Thuế thu nhập cá nhân	Khi bán chứng khoán, khấu trừ trên giá trị bán
Phí lưu ký	Định kỳ, theo số chứng khoán bạn nắm giữ
Lãi vay margin	Khi bạn vay tiền công ty để mua
Phí ứng trước tiền bán	Khi bạn muốn dùng tiền bán trước khi tiền về tài khoản
Phí chuyển tiền	Tùy ngân hàng và công ty

Chi tiết về thuế xem tại Thuế chứng khoán.

Cách mua cổ phiếu lần đầu

Nạp tiền từ tài khoản ngân hàng đứng tên bạn vào tài khoản chứng khoán.
Tìm mã cổ phiếu (mã gồm các chữ cái, ví dụ mã của một doanh nghiệp niêm yết trên HOSE).
Chọn loại lệnh. Lệnh giới hạn (LO) là lệnh mua hoặc bán ở mức giá bạn đặt hoặc tốt hơn; người mới thường dùng loại này để kiểm soát giá.
Nhập khối lượng theo đúng quy định về lô và giá theo đúng bước giá, trong biên độ cho phép. Xem Lô, bước giá, biên độ.
Đặt lệnh trong giờ giao dịch. Xem Giờ giao dịch và thanh toán.
Kiểm tra trạng thái lệnh: chờ khớp, khớp một phần, đã khớp hoặc bị hủy.

Cổ phiếu mua được chỉ về tài khoản sau một chu kỳ thanh toán. Trước đó bạn chưa bán được.

Đầu tư cổ phiếu cho người mới: rủi ro cần biết

Giá cổ phiếu có thể giảm mạnh và bạn có thể mất một phần hoặc toàn bộ số tiền đã bỏ ra. Không có cách nào bảo đảm lợi nhuận.

Margin là vay tiền công ty chứng khoán để mua thêm. Nó làm lỗ tăng nhanh như lãi, và công ty có thể bán chứng khoán của bạn khi tài sản đảm bảo không đủ. Đọc Margin chứng khoán trước khi dùng.
Chỉ dùng số tiền bạn chấp nhận mất được.
Không làm theo "khuyến nghị" từ nhóm chat hay người lạ.
Nếu muốn phân tán rủi ro, tìm hiểu ETF và chứng chỉ quỹ.
Đọc thêm Quản lý rủi ro và Tâm lý giao dịch.

Chứng khoán khác với sàn Forex như thế nào

Tài khoản chứng khoán ở công ty được UBCKNN cấp phép nằm trong khung pháp lý về chứng khoán. Sàn Forex là chuyện khác: NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Theo NHNN, nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ.

Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh. Xem thêm Pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Mở tài khoản chứng khoán online có mất phí không?

Tùy công ty. Nhiều công ty không thu phí mở tài khoản, nhưng hãy kiểm tra biểu phí chính thức của công ty bạn chọn.

Tôi có thể mở tài khoản ở nhiều công ty chứng khoán không?

Có thể. Mỗi tài khoản được quản lý riêng. Hãy hỏi công ty về quy định hiện hành nếu bạn đã có tài khoản ở nơi khác.

Làm sao biết công ty chứng khoán có được cấp phép?

Tra tên công ty trong danh sách trên website chính thức của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

eKYC không nhận diện được khuôn mặt thì làm gì?

Chụp lại ở nơi đủ sáng, không đeo kính hay khẩu trang. Nếu vẫn lỗi, liên hệ tổng đài của công ty hoặc mở tài khoản tại quầy.

Người mới nên mua bao nhiêu cổ phiếu?

Không có con số đúng cho mọi người. Khối lượng phải theo quy định về lô, và số tiền nên ở mức bạn chấp nhận mất được.

Tiền bán cổ phiếu khi nào về tài khoản?

Sau chu kỳ thanh toán của thị trường. Xem Giờ giao dịch và thanh toán.

Mở tài khoản chứng khoán tại Việt Nam