Hai khoản thuế chính khi đầu tư cổ phiếu
Nhà đầu tư cá nhân giao dịch cổ phiếu niêm yết thường gặp hai khoản thuế thu nhập cá nhân (thuế TNCN):
- Thuế chuyển nhượng chứng khoán: tính khi bạn bán cổ phiếu, chứng chỉ quỹ hoặc chứng khoán khác.
- Thuế cổ tức: tính khi bạn nhận cổ tức bằng tiền mặt.
Cả hai khoản thường được khấu trừ tại nguồn. Nghĩa là công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp trả cổ tức trừ thuế trước khi tiền về tài khoản của bạn. Bạn thường không phải tự nộp từng lần.
Trang này không ghi thuế suất cụ thể. Mức thuế có thể được điều chỉnh khi luật thay đổi. Hãy kiểm tra mức hiện hành trên trang của cơ quan thuế, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) hoặc trong biểu phí của công ty chứng khoán bạn dùng.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Thuế bán cổ phiếu (thuế chuyển nhượng chứng khoán)
Tính trên giá trị bán, không tính trên lãi
Theo quy định hiện hành về thuế TNCN, thuế chuyển nhượng chứng khoán của cá nhân tính theo một tỷ lệ trên giá trị bán của mỗi lệnh khớp. Thuế không tính trên phần lãi.
Hệ quả thực tế:
- Bán có lãi: vẫn nộp thuế theo giá trị bán.
- Bán hòa vốn hoặc lỗ: vẫn nộp thuế theo giá trị bán.
- Lỗ ở mã này không được trừ vào lãi ở mã khác.
Cách tính thuế chứng khoán
Công thức cho một lệnh bán:
Thuế = Giá khớp × Khối lượng bán × Thuế suất chuyển nhượng
Công ty chứng khoán tự tính và trừ khoản này khi tiền bán được thanh toán vào tài khoản. Bạn xem chi tiết trong sổ lệnh hoặc sao kê. Về giá khớp, lô và bước giá, xem Lô, bước giá, biên độ. Về thời điểm tiền bán về tài khoản, xem Giờ giao dịch và thời gian thanh toán.
Quyết toán cuối năm
Với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán đã bị khấu trừ theo từng lệnh, nhà đầu tư cá nhân thường không phải quyết toán lại khoản này. Nếu bạn có thu nhập khác hoặc trường hợp đặc biệt, hãy hỏi cơ quan thuế quản lý bạn.
Thuế cổ tức
Cổ tức bằng tiền mặt
Khi doanh nghiệp chia cổ tức tiền mặt, thuế TNCN tính theo tỷ lệ trên số cổ tức bạn được nhận. Doanh nghiệp (thông qua công ty chứng khoán và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, VSDC) trừ thuế trước khi chuyển tiền. Số tiền về tài khoản là số đã trừ thuế.
Thuế cổ tức = Số cổ phiếu sở hữu × Cổ tức mỗi cổ phiếu × Thuế suất cổ tức
Cổ tức bằng cổ phiếu và cổ phiếu thưởng
Theo quy định hiện hành, khi nhận cổ tức bằng cổ phiếu hoặc cổ phiếu thưởng, bạn thường chưa nộp thuế ngay. Thuế phát sinh khi bạn bán số cổ phiếu này. Cách tính cụ thể có thể khác lệnh bán thông thường. Hãy kiểm tra hướng dẫn của cơ quan thuế hoặc hỏi công ty chứng khoán.
Các loại phí cần biết
Ngoài thuế, mỗi giao dịch còn có phí. Mức phí do từng đơn vị công bố:
| Loại phí | Ai quy định | Khi nào phát sinh |
|---|---|---|
| Phí môi giới | Công ty chứng khoán (biểu phí riêng) | Mỗi lệnh mua và bán khớp |
| Phí giao dịch của Sở | HOSE, HNX (thường đã gồm trong phí của công ty) | Mỗi lệnh khớp |
| Phí lưu ký chứng khoán | VSDC, thu qua công ty chứng khoán | Định kỳ, theo số chứng khoán lưu ký |
| Phí chuyển khoản chứng khoán | VSDC, công ty chứng khoán | Khi chuyển chứng khoán giữa các tài khoản |
| Lãi vay ký quỹ | Công ty chứng khoán | Khi dùng margin |
Khi so sánh công ty chứng khoán, hãy xem tổng chi phí: phí môi giới, phí lưu ký và lãi vay nếu có. Mức thấp ở một khoản có thể đi kèm mức cao ở khoản khác. Xem thêm Mở tài khoản chứng khoán.
Nếu dùng margin, lãi vay cộng dồn mỗi ngày và khoản vay làm lỗ tăng nhanh khi giá giảm. Bạn có thể mất nhiều hơn số vốn ban đầu nếu bị bán giải chấp ở giá thấp. Xem Margin chứng khoán.
Các sản phẩm khác
- Chứng chỉ quỹ, ETF: bán chứng chỉ quỹ cũng chịu thuế chuyển nhượng. Xem ETF và chứng chỉ quỹ.
- Trái phiếu: tiền lãi và chuyển nhượng trái phiếu có quy định thuế riêng. Xem Trái phiếu.
- Phái sinh chỉ số và chứng quyền: cách tính thuế khác cổ phiếu. Xem Phái sinh và chứng quyền.
Kiểm tra ở đâu
Hãy kiểm tra thuế suất và biểu phí hiện hành tại các nguồn chính thức:
- Cơ quan thuế: thuế suất và hướng dẫn khấu trừ.
- SSC: quy định về thị trường chứng khoán.
- HOSE, HNX: phí giao dịch của Sở.
- VSDC: phí lưu ký, chuyển khoản, thông tin quyền cổ tức.
- Biểu phí trên trang của công ty chứng khoán bạn dùng.
Khi đọc, hãy ghi lại ngày bạn kiểm tra. Các mức này có thể thay đổi. Kiến thức nền có tại Chứng khoán Việt Nam và Thuật ngữ tài chính.
Câu hỏi thường gặp
Bán cổ phiếu bị lỗ có phải nộp thuế không?
Có. Thuế chuyển nhượng tính trên giá trị bán, nên lệnh bán lỗ vẫn bị khấu trừ thuế.
Tôi có phải tự khai thuế khi bán cổ phiếu không?
Thông thường không. Công ty chứng khoán khấu trừ thuế theo từng lệnh bán. Bạn xem số thuế đã trừ trong sao kê.
Thuế cổ tức tiền mặt trừ lúc nào?
Thuế được trừ trước khi cổ tức về tài khoản. Số tiền bạn nhận là số đã trừ thuế.
Nhận cổ tức bằng cổ phiếu có bị trừ thuế ngay không?
Theo quy định hiện hành, thường chưa. Thuế phát sinh khi bạn bán số cổ phiếu đó.
Phí môi giới có giống nhau giữa các công ty chứng khoán không?
Không. Mỗi công ty công bố biểu phí riêng. Hãy đọc biểu phí trước khi mở tài khoản.
Thuế suất chứng khoán hiện nay là bao nhiêu?
Trang này không ghi con số cụ thể vì mức có thể thay đổi. Hãy kiểm tra trên trang cơ quan thuế, SSC hoặc biểu phí của công ty chứng khoán. Về pháp lý chung, xem Pháp lý và an toàn.