Annualized volatility là gì? Biến động quy năm

Định nghĩa ngắn

Annualized volatility (độ biến động hàng năm, hay biến động quy năm) là độ lệch chuẩn của lợi suất một tài sản, được quy đổi về thang thời gian một năm để dễ so sánh.

Volatility là gì? Đó là mức độ giá dao động quanh mức trung bình của nó. Volatility càng cao thì giá càng hay thay đổi mạnh, theo cả hai chiều. Volatility không cho biết giá sẽ đi lên hay đi xuống.

Độ lệch chuẩn: mức độ phân tán của giá đóng cửa quanh giá trung bình 20 thanh; tăng khi giá biến động nhanh và giảm khi thị trường yên ắng. Ví dụ minh họa: số liệu tự đặt ra để học, không phải giá thực hay điều kiện của sàn.

Cách tính

Lấy chuỗi giá đóng cửa theo một kỳ cố định, ví dụ theo ngày.
Tính lợi suất từng kỳ. Lợi suất log thường được dùng hơn lợi suất đơn giản.
Tính độ lệch chuẩn của chuỗi lợi suất đó.
Nhân kết quả với căn bậc hai của số kỳ trong năm. Với dữ liệu ngày, đó là số ngày giao dịch trong năm. Với dữ liệu tuần, đó là số tuần trong năm.

Bước 4 dựa trên quy tắc căn bậc hai thời gian. Quy tắc này giả định lợi suất các kỳ độc lập với nhau và có cùng phân phối.

Ví dụ giả định

Giả sử bạn có dữ liệu ngày của một cặp tiền. Độ lệch chuẩn lợi suất ngày tính được là σ_ngày. Gọi N là số ngày giao dịch trong năm của thị trường đó. Khi đó:

σ_năm = σ_ngày × √N

Biến động quy năm vì vậy luôn lớn hơn biến động ngày nhiều lần. Đó là do quy đổi thang thời gian, không phải vì rủi ro thực tế tăng lên. Nếu muốn thử với số liệu cụ thể, bạn có thể dùng công cụ tính toán hoặc bảng tính của mình.

Thuật ngữ xuất hiện ở đâu

Quyền chọn: implied volatility (biến động ngụ ý) luôn được báo giá theo thang năm. Xem thêm quyền chọn mua.
Báo cáo quỹ và báo cáo rủi ro: biến động quy năm thường đi cùng lợi suất hàng năm và tỷ lệ Sharpe.
Tin tức: các chỉ số biến động như VIX được diễn giải theo thang năm.
Nền tảng giao dịch: MetaTrader có chỉ báo Standard Deviation. Chỉ báo này đo độ lệch chuẩn của giá trên khung thời gian đang mở, chưa quy năm. Hai con số này không so sánh trực tiếp được.

Chi tiết cho trader có kinh nghiệm

Realized và implied: realized volatility tính từ dữ liệu quá khứ. Implied volatility suy ra từ giá quyền chọn và phản ánh kỳ vọng của thị trường.
Số kỳ trong năm: tiền mã hóa giao dịch cả cuối tuần nên N khác với cổ phiếu hay forex. Dùng sai N sẽ làm lệch kết quả.
Tự tương quan: khi lợi suất có xu hướng nối tiếp hoặc đảo chiều, quy tắc căn bậc hai thời gian ước tính sai biến động.
Phân cụm biến động: biến động thường tập trung thành từng giai đoạn. Một con số tính trên cả năm có thể che giấu những đợt dao động mạnh.
Đuôi dày: độ lệch chuẩn đánh giá thấp các biến động cực đoan. Xem fat tails và tail risk và thiên nga đen.
Gap giá: khoảng trống giá cuối tuần hoặc sau tin tức có thể làm biến động tăng vọt trên dữ liệu ngày.
Mẫu thống kê: dùng độ lệch chuẩn mẫu (hiệu chỉnh Bessel). Kết quả thay đổi theo độ dài cửa sổ dữ liệu bạn chọn.

Biến động cao làm giá có thể chạm mức dừng lỗ hoặc mức stop-out nhanh hơn. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể mất tiền rất nhanh. Xem quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp