Beta là gì? Hệ số beta cổ phiếu

Beta là gì?

Beta là hệ số cho biết giá một tài sản thường biến động mạnh hay yếu so với thị trường chung, và có cùng chiều với thị trường hay không.

"Thị trường" ở đây là một chỉ số tham chiếu, ví dụ VN-Index cho cổ phiếu Việt Nam. Xem thêm về chỉ số tại trang Chỉ số chứng khoán.

Cách đọc hệ số beta cổ phiếu:

Beta	Ý nghĩa
Bằng mức của chính chỉ số	Tài sản biến động gần như thị trường
Cao hơn mức đó	Tài sản thường dao động mạnh hơn thị trường
Thấp hơn mức đó nhưng dương	Tài sản cùng chiều với thị trường nhưng dao động yếu hơn
Gần bằng không	Biến động gần như không liên quan đến thị trường
Âm	Tài sản thường đi ngược chiều thị trường

Ví dụ minh họa

Đây là trường hợp giả định. Cổ phiếu A có beta cao hơn mức của thị trường. Khi VN-Index giảm, lịch sử cho thấy A thường giảm sâu hơn chỉ số. Khi chỉ số tăng, A thường tăng mạnh hơn.

Cổ phiếu B có beta thấp hơn mức của thị trường. B cũng đi cùng chiều chỉ số nhưng biên độ hẹp hơn.

Beta chỉ mô tả quan hệ trong quá khứ, không cho biết giá sẽ đi về đâu. Để thử với số liệu cụ thể, bạn có thể dùng trang Công cụ tính toán.

Định nghĩa chính xác

Về mặt hình thức, beta là hệ số độ dốc khi hồi quy lợi suất của tài sản theo lợi suất của chỉ số thị trường:

Beta = Cov(Rᵢ, Rₘ) / Var(Rₘ)

Rᵢ: lợi suất của tài sản.
Rₘ: lợi suất của chỉ số thị trường.
Cov: hiệp phương sai. Var: phương sai.

Có thể viết lại beta bằng hệ số tương quan nhân với tỷ lệ độ lệch chuẩn của tài sản so với độ lệch chuẩn của thị trường. Vì vậy beta cao có thể đến từ tương quan cao, từ biến động lớn, hoặc từ cả hai yếu tố này.

Trong mô hình CAPM, beta đo rủi ro hệ thống, tức phần rủi ro không loại bỏ được bằng đa dạng hóa. Phần lợi suất vượt mức mà beta không giải thích được gọi là Alpha.

Các trường hợp cần lưu ý

Kết quả phụ thuộc cách tính. Beta thay đổi theo chỉ số tham chiếu, độ dài giai đoạn dữ liệu và tần suất lợi suất (ngày, tuần, tháng).
Beta không ổn định. Hệ số có thể thay đổi rõ rệt giữa giai đoạn thị trường bình thường và giai đoạn khủng hoảng.
Tương quan thấp làm beta kém ý nghĩa. Một tài sản rất biến động nhưng ít liên quan đến chỉ số vẫn có thể có beta thấp.
Rủi ro đuôi. Beta dựa trên phương sai nên không thể hiện đầy đủ các cú sốc cực đoan. Xem Fat tails và tail risk.
Cổ phiếu thanh khoản thấp. Giá ít khớp lệnh có thể làm beta tính ra thấp hơn thực tế.

Beta xuất hiện ở đâu

Trang thông tin cổ phiếu của các công ty chứng khoán và báo tài chính, thường nằm cạnh P/E và vốn hóa.
Báo cáo quỹ đầu tư, khi mô tả mức exposure của danh mục với thị trường.
Tin tức, ví dụ khi nhắc đến nhóm cổ phiếu "beta cao" như chứng khoán, bất động sản, hoặc nhóm phòng thủ có beta thấp.
Phần mềm MetaTrader không hiển thị beta mặc định. Người dùng phải tự tính hoặc dùng chỉ báo bổ sung.

Beta không làm giảm rủi ro. Với CFD và forex có đòn bẩy, tài sản beta cao có thể khiến tài khoản thua lỗ rất nhanh. Xem Quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Hệ số Alpha · Hệ số tương quan · Biến động quy năm · Cổ phiếu blue chip · Phân tích cơ bản · Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp

Beta cao có tốt hơn beta thấp không?

Không có mức nào tốt hơn. Beta chỉ mô tả độ nhạy với thị trường. Beta cao nghĩa là biến động mạnh hơn theo cả chiều tăng lẫn chiều giảm.

Beta âm có nghĩa là gì?

Tài sản thường đi ngược chiều chỉ số tham chiếu trong giai đoạn đo. Quan hệ này có thể thay đổi về sau.

Vì sao mỗi nguồn công bố một beta khác nhau?

Mỗi nguồn có thể dùng chỉ số tham chiếu, giai đoạn dữ liệu hoặc tần suất lợi suất khác nhau.

Beta có dự báo được giá không?

Không. Beta được tính từ dữ liệu quá khứ và không cho biết giá sẽ đi theo hướng nào.

Hệ số Beta là gì?