Call option là gì? Quyền chọn mua

Định nghĩa ngắn

Call option (quyền chọn mua) là hợp đồng cho người mua quyền, nhưng không bắt buộc, mua tài sản cơ sở ở giá thực hiện (strike price) đã thỏa thuận, trước hoặc tại ngày hết hạn.

Người mua trả phí quyền chọn (premium) cho người bán. Người bán (writer) nhận phí và có nghĩa vụ bán tài sản ở giá thực hiện nếu người mua thực hiện quyền.

Kết quả khi đáo hạn của người mua quyền chọn, với ví dụ giá thực hiện 100 và phí quyền chọn 4: khoản lỗ bị giới hạn ở mức phí quyền chọn, giá phải vượt điểm hòa vốn thì mới có lãi. Ví dụ minh họa: số liệu tự đặt ra để học, không phải giá thực hay điều kiện của sàn.

Định nghĩa chính xác

Call option là công cụ phái sinh có các yếu tố sau:

Tài sản cơ sở: cổ phiếu, chỉ số, tiền tệ, hàng hóa hoặc hợp đồng tương lai.
Giá thực hiện (K) và ngày hết hạn.
Quy mô hợp đồng: số đơn vị tài sản mà hợp đồng đại diện.
Kiểu thực hiện: kiểu Mỹ cho phép thực hiện bất kỳ lúc nào trước hạn. Kiểu châu Âu chỉ cho phép thực hiện tại ngày hết hạn.
Cách thanh toán: giao tài sản thật hoặc trả phần chênh lệch bằng tiền. Xem thanh toán tiền mặt và giao hàng.

Ví dụ giả định

Giả sử tài sản A có giá thị trường S. Bạn mua call với giá thực hiện K và trả phí P cho mỗi đơn vị. Quy mô hợp đồng là N đơn vị.

Giá A tại ngày hết hạn	Người mua call	Kết quả ròng của người mua
Thấp hơn hoặc bằng K	Không thực hiện quyền	Lỗ toàn bộ phí: P × N
Cao hơn K nhưng thấp hơn K + P	Thực hiện quyền	Lỗ phần phí chưa bù được
Bằng K + P	Thực hiện quyền	Hòa vốn
Cao hơn K + P	Thực hiện quyền	Lãi: (giá − K − P) × N

Khoản lỗ tối đa của người mua call là phí đã trả. Với người bán call không nắm giữ tài sản cơ sở (naked call), khoản lỗ về lý thuyết không có giới hạn, vì giá tài sản có thể tăng không giới hạn.

Các trường hợp cần biết

In the money (ITM): giá thị trường cao hơn K.
At the money (ATM): giá thị trường bằng hoặc gần bằng K.
Out of the money (OTM): giá thị trường thấp hơn K.
Giá trị nội tại là phần giá thị trường vượt trên K, nếu có. Giá trị thời gian là phần còn lại của phí. Giá trị thời gian giảm dần khi gần đến hạn.
Covered call: người bán call đồng thời nắm giữ tài sản cơ sở.
Độ nhạy của giá call theo tài sản cơ sở được đo bằng Delta.

Option call và put

Put option là quyền bán tài sản ở giá thực hiện. Người mua call có lợi khi giá tài sản tăng qua mức hòa vốn. Người mua put có lợi khi giá giảm qua mức hòa vốn. Ở cả call và put, người bán đều nhận phí và chịu nghĩa vụ.

Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu

Bảng quyền chọn (option chain) trên sàn giao dịch: các cột Call và Put xếp theo giá thực hiện, kèm giá mua/bán, khối lượng, số hợp đồng mở (open interest) và biến động ngụ ý (implied volatility).
MetaTrader 5: nền tảng này có chế độ hiển thị bảng quyền chọn, nhưng chỉ dùng được khi sàn hoặc nhà môi giới có cung cấp sản phẩm quyền chọn.
Tin tức: các cụm như "khối lượng call tăng mạnh" hay "tỷ lệ put/call" dùng để mô tả tâm lý thị trường.
Sao kê: ghi rõ phí đã trả hoặc đã nhận, ngày hết hạn và việc thực hiện quyền.

Quyền chọn và các sản phẩm có đòn bẩy có thể khiến bạn mất tiền rất nhanh. Xem thêm quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Phái sinh · Hợp đồng kỳ hạn · Hợp đồng tương lai · Đối tác giao dịch · Đối tác trung tâm (CCP) · Sản phẩm niêm yết · Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp

Mua call có bắt buộc phải mua tài sản không?

Không. Người mua có quyền chọn thực hiện hoặc không. Chỉ người bán call mới có nghĩa vụ.

Người mua call lỗ tối đa bao nhiêu?

Tối đa là toàn bộ phí quyền chọn đã trả.

Vì sao bán call không có tài sản cơ sở lại rủi ro?

Vì giá tài sản có thể tăng không giới hạn. Người bán phải giao tài sản ở giá K bất kể giá thị trường lúc đó cao đến đâu.

Call kiểu Mỹ và kiểu châu Âu khác nhau thế nào?

Call kiểu Mỹ được thực hiện bất kỳ lúc nào trước hạn. Call kiểu châu Âu chỉ được thực hiện tại ngày hết hạn.

Quyền chọn mua khác hợp đồng tương lai ở điểm nào?

Hợp đồng tương lai ràng buộc nghĩa vụ cho cả người mua và người bán. Với call, chỉ người bán có nghĩa vụ, còn người mua trả phí để có quyền.