Implied volatility là gì? Biến động ngụ ý

Định nghĩa ngắn

Implied volatility (IV, biến động ngụ ý) là mức biến động tương lai của tài sản cơ sở mà thị trường đang ngầm định trong giá hiện tại của quyền chọn.

IV không đo những gì giá đã làm. Nó cho biết người mua và người bán quyền chọn đang "định giá" mức dao động sắp tới lớn hay nhỏ.

Định nghĩa chính xác

Một mô hình định giá quyền chọn, ví dụ Black-Scholes, dùng các đầu vào sau:

giá tài sản cơ sở,
giá thực hiện,
thời gian đến ngày hết hạn,
lãi suất,
cổ tức, nếu có,
độ biến động.

Mọi đầu vào đều quan sát được, trừ độ biến động. IV là giá trị độ biến động khiến giá do mô hình tính ra bằng đúng giá đang giao dịch trên thị trường. Không có công thức đóng để giải ngược, nên phần mềm tìm giá trị này bằng phương pháp lặp. IV thường được biểu thị dưới dạng phần trăm quy năm.

Nói cách khác, IV là kết quả rút ra từ giá quyền chọn, không phải đầu vào để tạo ra giá.

Ví dụ giả định

Một cổ phiếu sắp công bố báo cáo kết quả kinh doanh. Quyền chọn của cổ phiếu này đang được giao dịch với giá cao hơn mức mô hình tính ra nếu dùng biến động lịch sử. Khi giải ngược, IV thu được cao hơn biến động lịch sử. Điều đó có nghĩa là thị trường đang chờ một cú dịch chuyển giá lớn.

Sau khi báo cáo được công bố, sự bất định biến mất và IV giảm mạnh. Hiện tượng này gọi là IV crush. Giá quyền chọn có thể giảm ngay cả khi tài sản cơ sở đi đúng hướng người mua mong đợi, vì phần giá trị đến từ biến động đã mất đi.

Muốn quy IV năm về mức dao động kỳ vọng trong một ngày, người ta thường chia IV cho căn bậc hai của số ngày giao dịch trong năm.

Chỉ số IV gặp ở đâu

Bảng quyền chọn (option chain) trên nền tảng của các sàn quyền chọn: mỗi giá thực hiện có một cột IV riêng.
Chỉ số biến động như VIX, được tính từ IV của quyền chọn trên chỉ số cổ phiếu Mỹ. Báo chí thường gọi đây là "chỉ số sợ hãi".
Báo cáo và tin tức trước các sự kiện lớn như họp ngân hàng trung ương hay báo cáo lợi nhuận, khi bài viết nói "thị trường quyền chọn đang định giá biến động cao".

Người giao dịch CFD không giao dịch IV trực tiếp. Tuy vậy, IV cao thường đi kèm biên độ giá lớn, và với CFD/forex dùng đòn bẩy, biên độ lớn có thể làm mất tiền rất nhanh. Xem thêm tại Quản lý rủi ro.

Các trường hợp đặc biệt

Smile và skew: cùng ngày hết hạn nhưng các giá thực hiện khác nhau lại có IV khác nhau. Điều này trái với giả định biến động không đổi của Black-Scholes và phản ánh đuôi dày.
Cấu trúc kỳ hạn: các ngày hết hạn khác nhau có IV khác nhau.
Quyền chọn rất sâu trong hoặc ngoài tiền: giá phản ứng rất ít với biến động, nên IV tính ra kém ổn định.
Không có nghiệm: nếu giá thị trường thấp hơn giá trị nội tại, không tồn tại IV hợp lệ.
IV phụ thuộc mô hình: quyền chọn kiểu Mỹ hoặc có cổ tức cần mô hình khác, nên IV có thể lệch giữa các nguồn.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

Implied volatility là gì, nói ngắn gọn?

Đó là mức biến động tương lai mà giá quyền chọn hiện tại đang hàm chứa, được giải ngược từ mô hình định giá.

IV khác biến động lịch sử thế nào?

Biến động lịch sử đo dao động đã xảy ra. IV phản ánh kỳ vọng của thị trường về dao động sắp tới.

IV cao có nghĩa là giá sẽ tăng?

Không. IV chỉ nói về độ lớn của dao động kỳ vọng, không nói về hướng đi của giá.

Chỉ số IV có dự báo chính xác không?

Không. IV là mức giá thị trường chấp nhận cho rủi ro. Biến động thực tế có thể cao hơn hoặc thấp hơn.

Implied volatility (biến động ngụ ý) là gì?