Giao dịch quanh tin NFP: cơ chế, số liệu điều chỉnh và rủi ro

NFP là gì

NFP (non farm payroll), tiếng Việt là bảng lương phi nông nghiệp, là chỉ số thay đổi số việc làm tại Mỹ, không tính lao động nông nghiệp, nhân viên hộ gia đình và một số nhóm khác. Số liệu nằm trong báo cáo việc làm hằng tháng (Employment Situation) của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS). Ngày giờ công bố có trong lịch kinh tế. Hãy kiểm tra lịch trước mỗi lần, vì lịch có thể thay đổi.

Cùng báo cáo còn có các số liệu khác mà thị trường theo dõi:

• Tỷ lệ thất nghiệp: lấy từ khảo sát hộ gia đình, tách biệt với khảo sát doanh nghiệp dùng cho NFP.
• Thu nhập bình quân theo giờ: liên quan đến lạm phát tiền lương.
• Số liệu điều chỉnh của các tháng trước.

Thị trường phản ứng chủ yếu vì báo cáo này tác động đến kỳ vọng về chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Vì vậy đồng USD, vàng XAUUSD, chỉ số Mỹ như US100 và lợi suất trái phiếu thường biến động cùng lúc. Cơ chế tương tự áp dụng cho tin lãi suất, xem thêm Giao dịch quanh FOMC và Phân tích cơ bản.

Kỳ vọng và "bất ngờ"

Giá không phản ứng với con số NFP đơn lẻ. Giá phản ứng với chênh lệch giữa kết quả và dự báo đồng thuận (consensus). Một con số "tốt" có thể làm giá đi ngược chiều nhiều người đoán nếu nó thấp hơn kỳ vọng. Trước giờ tin, phần lớn kỳ vọng đã nằm sẵn trong giá.

Các thành phần trong báo cáo cũng có thể trái chiều nhau, ví dụ việc làm tăng mạnh nhưng tiền lương yếu. Khi đó hướng đi đầu tiên thường không rõ ràng.

Số liệu điều chỉnh (revisions)

BLS điều chỉnh NFP của các tháng trước khi có thêm dữ liệu. Phần điều chỉnh có thể làm thay đổi ý nghĩa của con số mới:

• Con số tháng hiện tại cao hơn dự báo, nhưng các tháng trước bị điều chỉnh giảm mạnh, nên tổng thể yếu hơn vẻ ngoài.
• Thuật toán thường phản ứng với con số chính (headline) trước. Người giao dịch đọc phần điều chỉnh và tiền lương sau đó, nên giá có thể đảo chiều trong vài phút.

Vì vậy, hướng đi của nến đầu tiên không cho biết chắc chắn hướng đi của cả phiên.

Điều xảy ra trong những phút đầu

Quanh giờ công bố, thanh khoản (lượng lệnh chờ khớp ở các mức giá) thường mỏng đi vì nhà tạo lập thị trường rút báo giá. Hệ quả thường thấy:

• Spread giãn rộng: spread là chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Spread có thể rộng hơn nhiều lần so với lúc bình thường, kể cả trước khi tin ra.
• Trượt giá (slippage): lệnh thị trường, lệnh dừng lỗ (stop loss) và lệnh chờ kiểu stop được khớp ở giá kém hơn giá đã đặt.
• Gap giá: giá nhảy qua nhiều mức mà không có giao dịch ở giữa. Stop loss không đảm bảo thoát lệnh đúng mức đã đặt.
• Whipsaw: giá giật mạnh theo một hướng rồi quay ngược lại, quét stop ở cả hai phía.
• Báo giá chậm hoặc lệnh bị từ chối: khi thị trường quá nhanh, lệnh có thể bị requote hoặc không khớp.

Với sản phẩm có đòn bẩy, biến động như vậy có thể làm ký quỹ (margin) giảm nhanh và kích hoạt stop-out, tức là tài khoản tự động đóng lệnh khi mức ký quỹ xuống dưới ngưỡng. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể gây mất tiền rất nhanh, nhất là quanh tin NFP.

Các cách tiếp cận thường gặp

Đây là mô tả cách người giao dịch thường làm, không phải khuyến nghị:

• Đứng ngoài: không mở lệnh mới và giảm hoặc đóng vị thế đang có trước giờ tin. Đây là cách giới hạn rủi ro tin.
• Chờ giá ổn định: không vào lệnh ở nến đầu. Chỉ xem xét khi spread đã thu hẹp lại và đã đọc xong toàn bộ báo cáo, kể cả số liệu điều chỉnh.
• Giảm khối lượng: nếu cần đặt stop xa hơn vì biến động, thì giảm lot để số tiền chấp nhận mất không tăng theo. Dùng công cụ tính toán để tính.
• Không đặt lệnh chờ hai phía (straddle): cách đặt sẵn buy stop và sell stop quanh giá thường bị khớp cả hai chiều khi có whipsaw, kèm trượt giá.

Các quy tắc này nên được ghi trước trong trading plan. Xem thêm Giao dịch theo tin tức.

Những cách giao dịch NFP gây thua lỗ

• Vào lệnh theo nến đầu tiên, rồi giá đảo chiều khi thị trường đọc phần điều chỉnh.
• Đặt stop quá sát, bị quét trong lúc spread giãn, sau đó giá lại đi đúng hướng đã dự đoán.
• Tin rằng stop loss sẽ khớp đúng giá, trong khi gap làm lỗ lớn hơn dự tính.
• Dùng đòn bẩy cao với khối lượng thông thường, dẫn tới stop-out.
• Gồng lỗ hoặc nhồi lệnh để gỡ, xem Averaging down và Tâm lý giao dịch.
• Quên vị thế đang mở trên cặp khác hoặc trên vàng, vốn cũng chịu tác động của tin.

Ví dụ giả định (chỉ để minh họa): Người giao dịch đặt buy stop trên XAUUSD ngay trước giờ tin. NFP ra yếu hơn dự báo, giá vàng bật lên và lệnh được khớp ở giá cao hơn mức đặt do trượt giá. Vài phút sau, thị trường đọc thấy tiền lương tăng mạnh, giá đảo chiều. Stop loss khớp thấp hơn mức đặt vì spread rộng. Khoản lỗ vì vậy lớn hơn kế hoạch ở cả hai đầu lệnh.

Biện pháp phòng ngừa rủi ro

• Kiểm tra lịch kinh tế và dự báo đồng thuận trước giờ tin.
• Xem lại các vị thế đang mở và mức ký quỹ trống.
• Tính sẵn khoản lỗ tối đa chấp nhận được, xem Quản lý rủi ro.
• Quan sát vài kỳ NFP trên tài khoản demo hoặc forward test trước khi dùng tiền thật.
• Đọc điều kiện giao dịch quanh tin của nhà môi giới bạn dùng (spread, margin, giờ giao dịch) trong khu vực cá nhân hoặc trên trang chính thức của họ.

Về pháp lý tại Việt Nam: NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Ngoài ra, NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ. Chi tiết xem tại Pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

NFP là gì?

Đây là chỉ số thay đổi số việc làm phi nông nghiệp tại Mỹ, công bố hằng tháng trong báo cáo việc làm của BLS.

Bảng lương phi nông nghiệp ảnh hưởng đến những tài sản nào?

Thường là USD, vàng, chỉ số chứng khoán Mỹ và lợi suất trái phiếu, qua kỳ vọng về lãi suất của Fed.

Vì sao giá đảo chiều sau tin NFP?

Do phản ứng ban đầu dựa trên con số chính, sau đó thị trường đọc thêm số liệu điều chỉnh, tiền lương và tỷ lệ thất nghiệp.

Stop loss có bảo vệ hoàn toàn khi trade NFP không?

Không. Khi có gap và trượt giá, lệnh có thể khớp ở giá kém hơn mức đã đặt.

Có cách giao dịch tin NFP nào chắc thắng không?

Không có. Mọi cách tiếp cận đều có thể thua lỗ, và đòn bẩy làm khoản lỗ lớn hơn.