Hedging trong forex: cơ chế, chi phí và những cách gây lỗ

Hedging là gì

Hedging (giao dịch phòng ngừa rủi ro) là việc mở thêm vị thế để bù trừ biến động của vị thế đang có. Khi giá đi ngược vị thế gốc, vị thế hedge có lãi và bù lại phần lỗ, cũng như ngược lại.

Trong kinh tế thực, doanh nghiệp nhập khẩu dùng hợp đồng kỳ hạn qua ngân hàng để cố định tỷ giá phải trả. Họ chấp nhận bỏ qua lợi ích nếu tỷ giá thuận lợi để đổi lấy chi phí biết trước. Trong giao dịch CFD và forex cá nhân, hedging thường chỉ việc mở các lệnh ngược chiều hoặc lệnh trên công cụ có tương quan.

Hedging không tạo ra lợi nhuận. Nó chỉ thay đổi cách rủi ro phân bổ, và luôn có chi phí.

Các dạng hedge thường gặp

Direct hedge (khóa lệnh forex)

Khóa lệnh là mở lệnh Sell cùng khối lượng trên cùng cặp tiền đang có lệnh Buy, hoặc ngược lại. Khi đó lãi/lỗ thả nổi gần như đứng yên, chỉ còn thay đổi do spread, swap và phí.

Không phải nền tảng nào cũng cho phép. Trên MT4, các lệnh ngược chiều cùng mã được giữ riêng. Trên MT5, tài khoản chế độ netting gộp chúng thành vị thế ròng, nên lệnh ngược chiều sẽ đóng bớt vị thế cũ. Chỉ tài khoản chế độ hedging mới giữ được cả lệnh Buy và lệnh Sell riêng biệt. Có nơi còn áp dụng quy tắc FIFO (lệnh mở trước phải đóng trước), khiến khóa lệnh không thực hiện được.

Correlated hedge (hedge bằng tương quan)

Thay vì khóa cùng cặp tiền, trader mở vị thế trên công cụ có tương quan. Ví dụ, EURUSD và USDCHF thường đi ngược nhau, nên lệnh Buy trên cả hai có thể bù trừ phần nào rủi ro từ đồng USD.

Điểm yếu là tương quan không cố định. Nó có thể yếu đi hoặc đảo chiều đúng lúc thị trường biến động mạnh, và khi đó cả hai vị thế cùng lỗ. Xem thêm tại Pairs và tương quan.

Portfolio hedge (hedge danh mục)

Khi danh mục có nhiều vị thế cùng phụ thuộc vào một yếu tố, ví dụ USD hoặc khẩu vị rủi ro của thị trường, trader có thể mở vị thế ngược chiều trên chỉ số hoặc đồng tiền đại diện cho yếu tố đó. Cách này giảm rủi ro chung nhưng không bảo vệ từng vị thế riêng. Nó cũng đòi hỏi tính toán khối lượng tương ứng giữa các công cụ có giá trị pip và độ biến động khác nhau.

Cơ chế của lệnh hedge: ví dụ giả định

Ví dụ dưới đây là giả định, chỉ để minh họa cơ chế, không phải kết quả thực tế hay gợi ý giao dịch.

• Trader mở lệnh Buy EURUSD ở giá A.
• Giá giảm xuống B. Lệnh đang lỗ phần chênh lệch giữa A và B.
• Trader mở lệnh Sell EURUSD cùng khối lượng ở giá B.
• Từ đây, giá tăng hay giảm thì lãi của lệnh này và lỗ của lệnh kia cũng gần như bù nhau. Phần lỗ từ A xuống B vẫn còn nguyên.

Khoản lỗ đã xảy ra không biến mất. Hedging chỉ "đông cứng" nó lại. Để thoát, trader phải đóng từng lệnh vào những thời điểm khác nhau, tức là lại đặt cược vào hướng đi của giá. Nếu đoán sai ở bước này, lỗ tăng thêm.

So với việc đóng lệnh Buy ở giá B, khóa lệnh cho kết quả tương tự về mặt lãi/lỗ, nhưng tốn thêm spread, swap và giữ margin lâu hơn.

Chi phí của hedging

Dùng công cụ dưới đây để ước tính margin cần cho vị thế ở mức đòn bẩy bạn dùng, kể cả khi cộng thêm lệnh hedge:

Các công cụ khác có tại Công cụ tính toán.

Những cách hedging gây lỗ

• Trì hoãn quyết định cắt lỗ. Khóa lệnh thường thay cho việc thừa nhận sai. Khoản lỗ vẫn còn, kèm theo chi phí giữ lệnh.
• Gỡ khóa sai thời điểm. Đóng lệnh Sell vì nghĩ giá sẽ tăng lại, rồi giá giảm tiếp, khiến lệnh Buy lỗ sâu hơn trước.
• Khóa chồng khóa. Mở thêm lệnh mỗi lần giá chạy, tổng khối lượng tăng nhanh, khó kiểm soát. Cách này gần với Martingale và grid trading.
• Tương quan đổ vỡ. Với correlated hedge, cả hai vị thế cùng lỗ khi quan hệ giữa các công cụ thay đổi.
• Khối lượng không khớp. Hedge sai khối lượng hoặc sai giá trị pip giữa các cặp tiền làm phần bù trừ không đủ.
• Gap và stop-out. Giá nhảy khi mở cửa tuần hoặc khi có tin có thể làm spread giãn. Nếu mức ký quỹ xuống dưới ngưỡng, nhà môi giới tự động đóng lệnh (stop-out), có thể chỉ đóng bên lệnh lỗ.

Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, và hedging không thay đổi điều đó.

Quy tắc thường được nhắc tới

Đây là các nguyên tắc chung, không phải khuyến nghị:

• Xác định trước trong trading plan khi nào được hedge, khi nào cắt lỗ thay vì hedge.
• Đặt giới hạn thời gian giữ vị thế khóa, vì swap cộng dồn mỗi đêm.
• Tính tổng khối lượng và margin của mọi lệnh mở, không chỉ lãi/lỗ ròng.
• Có kế hoạch gỡ khóa cụ thể trước khi mở lệnh hedge.
• Kiểm tra chế độ tài khoản (netting hay hedging) và quy định về margin cho vị thế khóa.
• Thử cơ chế trên tài khoản demo trước, xem Forward test và demo.

Các nguyên tắc rộng hơn có tại Quản lý rủi ro.

Lưu ý pháp lý tại Việt Nam

Về quy định chung, NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Ngoài ra, NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ. Xem chi tiết tại Pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Hedging là gì nói ngắn gọn?

Hedging là mở vị thế bù trừ để giảm ảnh hưởng của biến động giá lên vị thế đang có. Nó giảm rủi ro nhưng tốn chi phí và không tạo ra lợi nhuận.

Khóa lệnh forex có giúp hết lỗ không?

Không. Khóa lệnh giữ nguyên khoản lỗ đã có. Lỗ chỉ được xác định khi bạn đóng lệnh, và việc gỡ khóa có thể làm lỗ tăng thêm.

Khóa lệnh khác gì đóng lệnh?

Về lãi/lỗ, khóa lệnh cho kết quả gần giống đóng lệnh. Khác biệt là khóa lệnh tốn thêm spread, swap, có thể giữ margin, và bạn vẫn phải quyết định khi nào gỡ.

MT5 có cho phép lệnh hedge không?

Chỉ khi tài khoản ở chế độ hedging. Ở chế độ netting, lệnh ngược chiều cùng mã sẽ đóng bớt hoặc đảo vị thế hiện có.

Hedge bằng cặp tiền tương quan có an toàn hơn không?

Không nhất thiết. Tương quan thay đổi theo thời gian, nên cả hai vị thế có thể cùng lỗ.

Vị thế khóa có bị tính margin không?

Tùy nhà môi giới và loại tài khoản. Hãy kiểm tra điều kiện hiện hành của nhà môi giới bạn dùng và tính trước bằng công cụ margin ở trên.