Grid trading là gì: cơ chế lưới lệnh, rủi ro

Grid trading là gì

Grid trading (giao dịch lưới) là cách đặt nhiều lệnh chờ ở các mức giá cách đều nhau, phía trên và phía dưới giá hiện tại. Các mức này tạo thành một "lưới". Mỗi khi giá chạm một mức, lệnh ở mức đó được khớp. Thường mỗi lệnh có sẵn mức chốt lời (take profit) tại mức lưới kế tiếp.

Lưới không dựa vào dự đoán hướng giá. Nó dựa vào giả định rằng giá sẽ dao động qua lại trong một vùng. Khi giả định này sai, tức là giá đi một chiều kéo dài, lưới tích tụ lỗ.

Grid gần với Martingale và averaging down, vì cả ba đều thêm vị thế khi giá đi ngược.

Lệnh chờ: lệnh limit chờ mức giá tốt hơn giá hiện tại, lệnh stop chờ giá phá vỡ theo hướng của lệnh. Ví dụ minh họa: số liệu tự đặt ra để học, không phải giá thực hay điều kiện của sàn.

Cơ chế đặt lệnh theo lưới

Các thành phần của lưới

Khoảng cách lưới (grid step): khoảng cách tính bằng pip giữa hai mức liền nhau. Pip là đơn vị thay đổi giá nhỏ nhất thường dùng của một cặp tiền.
Khối lượng mỗi lệnh (lot): có thể cố định, hoặc tăng dần ở các mức xa hơn.
Số mức tối đa: giới hạn bao nhiêu lệnh được mở cùng lúc.
Chốt lời: theo từng lệnh, hoặc theo tổng lợi nhuận của cả lưới.
Cắt lỗ: nhiều lưới không đặt cắt lỗ. Đây chính là nguồn rủi ro lớn nhất.

Lưới nghịch xu hướng và lưới thuận xu hướng

Lưới nghịch xu hướng: đặt lệnh mua chờ (buy limit) dưới giá và lệnh bán chờ (sell limit) trên giá. Giá càng giảm, lưới càng mua thêm. Giá càng tăng, lưới càng bán thêm. Kiểu lưới này hợp với thị trường đi ngang, gần với range trading.

Lưới thuận xu hướng: đặt buy stop trên giá và sell stop dưới giá. Lưới vào lệnh theo hướng giá đang chạy. Kiểu này chịu lỗ khi giá dao động qua lại liên tục, vì các lệnh bị khớp rồi bị đảo chiều.

Một số người mở lưới cả chiều mua lẫn chiều bán cùng lúc. Các vị thế ngược chiều trông như đã cân bằng, nhưng phần lỗ chưa đóng vẫn nằm đó. Xem thêm về hedging trong forex.

Quy tắc thường gặp trong chiến lược grid forex

Tham số	Cách đặt phổ biến	Rủi ro đi kèm
Khoảng cách lưới	Cố định theo pip hoặc theo biến động (ATR)	Lưới hẹp khớp nhiều lệnh rất nhanh khi giá chạy mạnh
Khối lượng	Cố định, hoặc tăng ở mức xa	Tăng khối lượng làm lỗ tăng nhanh hơn khoảng cách giá
Số mức tối đa	Có giới hạn hoặc không	Không giới hạn đồng nghĩa với không có điểm dừng
Chốt lời	Theo lệnh hoặc theo rổ lệnh	Lời nhỏ, thường xuyên, che đi phần lỗ đang mở
Cắt lỗ	Theo tổng lỗ, theo % vốn, hoặc không có	Không có cắt lỗ thì stop out thay bạn đóng lệnh

Lợi nhuận nhỏ và đều trong vùng đi ngang dễ tạo cảm giác an toàn. Đường equity (vốn thực tế, gồm lãi lỗ chưa đóng) mới cho thấy rủi ro thật, không phải số lệnh thắng.

Vì sao vị thế mở tích tụ khi giá đi thành xu hướng

Ví dụ giả định, chỉ để minh họa cơ chế, không phải kết quả giao dịch:

Một lưới nghịch xu hướng đặt lệnh mua tại các mức A, B, C, D nằm dưới giá hiện tại, cách đều nhau. Mỗi lệnh chốt lời ở mức ngay phía trên nó.

Giá giảm xuống A: lệnh mua A khớp.
Giá không hồi mà giảm tiếp xuống B: lệnh B khớp. Lệnh A đang lỗ một bước lưới.
Giá tiếp tục giảm xuống C rồi D: các lệnh C và D khớp. Lệnh A lúc này lỗ ba bước lưới, B lỗ hai bước, C lỗ một bước.

Mỗi bước giá giảm thêm không chỉ thêm một lệnh lỗ mới. Nó còn làm sâu thêm lỗ của mọi lệnh đã mở trước đó. Tổng lỗ tăng nhanh hơn quãng đường giá đi. Nếu khối lượng tăng ở mỗi mức, tổng lỗ còn tăng nhanh hơn nữa.

Trong lúc đó margin bị chiếm dụng cũng tăng theo từng lệnh mới. Margin là số tiền ký quỹ mà nền tảng giữ lại để duy trì vị thế.

Đường đến margin call và stop out

Mức ký quỹ (margin level) thường được tính bằng equity chia cho margin đã dùng, thể hiện dưới dạng phần trăm. Với lưới đang lỗ, cả hai phía của phép tính đều xấu đi cùng lúc:

equity giảm vì lỗ chưa đóng tăng;
margin đã dùng tăng vì có thêm lệnh khớp.

Khi margin level xuống tới ngưỡng margin call, nền tảng cảnh báo. Khi xuống tới ngưỡng stop out, nền tảng tự đóng lệnh, thường bắt đầu từ lệnh lỗ nhiều nhất, cho tới khi margin level trở lại trên ngưỡng. Với lưới, việc này thường xảy ra gần đáy của đợt giảm, nên lỗ được chốt ở điểm xấu.

Ngưỡng margin call và stop out khác nhau theo nhà môi giới và loại tài khoản. Hãy kiểm tra điều kiện hiện hành của tài khoản bạn dùng. Công cụ dưới đây cho phép nhập vốn, khối lượng và giá vào lệnh để xem margin level và các mức giá xảy ra margin call, stop out:

Mức margin hiện tại898,7%

Margin yêu cầu111,27 USD

Giá tại margin call1,01938

Khoảng cách đến margin call, pip933,2

Giá tại stop out1,0127

Khoảng cách đến stop out, pip1.000

Khoản lỗ tại stop out1.000 USD

Mức margin = equity / margin đã dùng × 100%. Equity giảm theo khoản lỗ thả nổi; giá ứng với mức L là nghiệm của phương trình số dư + P/L = L × margin. Margin được tính theo giá vào lệnh. Khi giá bị gap, lệnh có thể bị đóng ở giá xấu hơn.

Thử nhập từng lệnh của lưới giả định ở trên. Bạn sẽ thấy khoảng cách tới stop out ngắn lại sau mỗi lệnh khớp. Các công cụ khác có tại Công cụ tính toán.

Những cách grid trading thua lỗ

Xu hướng kéo dài: đây là nguyên nhân chính. Lưới không có cắt lỗ sẽ giữ lệnh lỗ cho tới khi stop out.
Gap giá: khi thị trường mở cửa đầu tuần hoặc sau tin lớn, giá có thể nhảy qua nhiều mức lưới. Lệnh chờ có thể khớp ở giá xấu hơn mức đã đặt. Xem giao dịch theo tin tức.
Spread giãn: spread (chênh lệch giá mua và bán) giãn rộng khi thanh khoản thấp. Điều này làm margin level giảm đột ngột, đồng thời lưới hẹp bị khớp lệnh sai nhịp.
Phí swap: giữ nhiều vị thế qua đêm trong thời gian dài làm phí qua đêm cộng dồn. Xem phí swap.
Trượt giá và chi phí giao dịch: lưới hẹp mở và đóng rất nhiều lệnh. Spread và commission ăn vào phần lời nhỏ của mỗi lệnh.
Tương quan giữa các lưới: chạy lưới trên nhiều cặp tiền có tương quan làm rủi ro dồn về cùng một hướng.
Can thiệp thủ công: nới thêm mức lưới hoặc gỡ cắt lỗ khi đang lỗ biến một khoản lỗ có giới hạn thành khoản lỗ không giới hạn. Xem tâm lý giao dịch.

Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh. Với lưới, tài khoản có thể mất phần lớn vốn chỉ trong một đợt giá đi một chiều.

Bot grid: cần kiểm tra gì

Bot grid là chương trình tự động (trên MT4, MT5 gọi là Expert Advisor) đặt và quản lý lưới thay bạn. Bot chỉ thực hiện quy tắc. Nó không làm rủi ro biến mất. Trước khi dùng bất kỳ bot nào, nên kiểm tra:

bot có cắt lỗ theo tổng rổ lệnh hay không, và đặt ở đâu;
bot có tăng khối lượng ở các mức xa hay không;
giới hạn số lệnh mở tối đa;
bot xử lý gap, spread giãn và mất kết nối ra sao.

Kết quả quá khứ của bot không đảm bảo kết quả tương lai. Đường equity đẹp trong giai đoạn đi ngang có thể sụp ngay khi gặp xu hướng mạnh. Hãy backtest trên dữ liệu có cả giai đoạn xu hướng, rồi forward test trên tài khoản demo. Xem thêm giao dịch thuật toán.

Giới hạn rủi ro khi tìm hiểu grid

Đây là kiến thức chung, không phải khuyến nghị sử dụng chiến lược.

Xác định trước tổng lỗ tối đa cho cả lưới, không chỉ cho từng lệnh.
Tính margin cần cho toàn bộ lưới khi mọi mức đều khớp, không chỉ cho lệnh đầu tiên.
Không tăng khối lượng ở các mức xa nếu chưa hiểu rõ lỗ sẽ tăng nhanh thế nào.
Ghi quy tắc vào trading plan và tuân thủ. Đọc thêm quản lý rủi ro.

Lưu ý pháp lý tại Việt Nam

NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Ngoài ra, NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ. Chi tiết xem tại Pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp