Định nghĩa
Expiry date (ngày hết hạn, còn gọi là ngày đáo hạn) là ngày cuối cùng một hợp đồng phái sinh còn hiệu lực. Sau ngày này hợp đồng không còn được giao dịch và nghĩa vụ giữa các bên được tất toán.
Theo cách hiểu chính xác hơn, đây là thời điểm quyền và nghĩa vụ của hợp đồng chấm dứt. Thời điểm này gồm cả ngày lẫn giờ, theo múi giờ của sàn niêm yết. Với quyền chọn, expiry là hạn chót để người mua thực hiện quyền. Với hợp đồng tương lai, expiry là lúc vị thế được thanh toán bằng tiền hoặc bằng giao hàng.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Ví dụ giả định
Một trader nắm hợp đồng tương lai dầu thô của tháng gần nhất (front month). Trước ngày hết hạn, trader có các lựa chọn sau:
- Đóng vị thế trước ngày giao dịch cuối cùng. Lãi hoặc lỗ được tính theo chênh lệch giữa giá mở và giá đóng.
- Roll sang hợp đồng kỳ sau: đóng hợp đồng sắp hết hạn và mở hợp đồng tháng kế tiếp (roll hợp đồng). Giá giữa hai kỳ thường khác nhau, tùy thị trường đang ở trạng thái contango hay backwardation.
- Giữ đến expiry: hợp đồng được tất toán theo điều khoản của sàn, bằng tiền hoặc bằng giao hàng thực (thanh toán tiền mặt và giao hàng).
Với quyền chọn mua: nếu đến expiry giá tài sản cơ sở cao hơn giá thực hiện, quyền có giá trị nội tại. Nếu thấp hơn, quyền hết hạn vô giá trị và người mua mất toàn bộ phí quyền chọn đã trả.
Thuật ngữ xuất hiện ở đâu
- Bảng đặc tả hợp đồng của sàn: thường có các mục "Expiry", "Last trading day", "Settlement".
- Nền tảng MetaTrader (MT4, MT5): phần thông số của công cụ có kỳ hạn có thể hiển thị ngày hết hạn. Lệnh chờ cũng có trường "Hết hạn" (Expiration), nhưng trường này là thời hạn của lệnh, không phải của hợp đồng (xem lệnh trong ngày).
- Tin tức thị trường: các cụm như "ngày đáo hạn quyền chọn" hay "phiên đáo hạn phái sinh" thường đi kèm cảnh báo biến động tăng quanh thời điểm này.
Nếu bạn giao dịch CFD dựa trên hợp đồng tương lai, hãy kiểm tra ngày hết hạn và cách roll trong thông số công cụ trên nền tảng của nhà cung cấp. Mỗi nơi có quy định riêng.
Trường hợp đặc biệt cho trader có kinh nghiệm
- Expiry, ngày giao dịch cuối và ngày thanh toán có thể là các ngày khác nhau. Một số hợp đồng giao hàng còn có ngày thông báo đầu tiên (first notice day), đến trước expiry.
- Quyền chọn kiểu Mỹ được thực hiện bất kỳ lúc nào trước expiry. Kiểu châu Âu chỉ được thực hiện tại expiry.
- Ngày lễ có thể dời expiry sang ngày làm việc liền trước hoặc liền sau, tùy quy tắc của sàn.
- Delta và giá trị thời gian của quyền chọn thay đổi nhanh khi gần expiry. Đây là lý do giá thường biến động mạnh trong phiên đáo hạn.
- Hợp đồng kỳ hạn giao dịch ngoài sàn có ngày đáo hạn do các bên tự thỏa thuận.
Giao dịch phái sinh và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, nhất là quanh thời điểm hết hạn. Xem thêm quản lý rủi ro và thuật ngữ tài chính.
Câu hỏi thường gặp
Expiry date và ngày đáo hạn có khác nhau không?
Trong giao dịch phái sinh, hai cụm này thường dùng cùng nghĩa. Với trái phiếu, "ngày đáo hạn" là ngày trả lại mệnh giá, nên cần đọc theo ngữ cảnh.
Cặp tiền forex giao ngay có ngày hết hạn không?
Không. Vị thế giao ngay không có expiry, nhưng có thể bị tính phí swap khi giữ qua đêm.
Nếu quên đóng vị thế trước expiry thì sao?
Hợp đồng sẽ được tất toán hoặc đóng theo quy tắc của sàn hay nhà cung cấp. Hãy đọc quy tắc này trước khi mở vị thế.
Expiry quyền chọn có ảnh hưởng đến giá tài sản cơ sở không?
Có thể. Biến động thường tăng quanh thời điểm đáo hạn. Tuy vậy, mức ảnh hưởng không cố định và không dự đoán trước được.
