Lãi suất tiền gửi ngân hàng: cách tính lãi và những điều cần biết

Lãi suất tiền gửi là gì

Lãi suất tiền gửi là mức ngân hàng trả cho bạn khi bạn để tiền ở đó trong một khoảng thời gian. Ngân hàng thường công bố mức này theo năm, kể cả khi kỳ hạn ngắn hơn một năm. Vì vậy bạn cần quy đổi ra số ngày gửi thực tế trước khi tính.

Mỗi ngân hàng tự công bố biểu lãi suất và có thể thay đổi bất cứ lúc nào. Trang này không đưa ra mức lãi suất cụ thể. Khi cần con số, hãy dùng biểu lãi suất ngân hàng đăng tại thời điểm bạn gửi và ghi lại ngày lấy số liệu. Bối cảnh lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước được trình bày ở trang Lãi suất & kinh tế VN.

Tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn

Tiền gửi không kỳ hạn là tài khoản thanh toán thông thường. Lãi tính trên số dư hằng ngày và rất thấp.

Tiền gửi có kỳ hạn (tiết kiệm có kỳ hạn) là khi bạn cam kết để một khoản tiền cố định trong kỳ hạn đã chọn. Đổi lại, ngân hàng trả mức lãi cao hơn. Hướng dẫn mở sổ và các hình thức nhận lãi có ở trang Gửi tiết kiệm.

Cách tính lãi tiền gửi: lãi đơn

Với lãi đơn, tiền lãi chỉ tính trên số tiền gốc ban đầu:

Tiền lãi = Tiền gốc × Lãi suất năm × Số ngày gửi thực tế ÷ Số ngày quy ước của năm

Trong công thức này:

• Lãi suất năm là mức ghi trong biểu lãi suất, viết dưới dạng thập phân.
• Số ngày gửi thực tế tính từ ngày gửi đến ngày đáo hạn.
• Số ngày quy ước của năm là cơ sở tính lãi mà ngân hàng áp dụng. Hãy xem điều khoản hợp đồng tiền gửi, vì cơ sở khác nhau sẽ cho kết quả hơi khác nhau.

Nếu bạn nhận lãi định kỳ (hằng tháng, hằng quý) thay vì nhận cuối kỳ, ngân hàng thường áp mức lãi thấp hơn một chút. Lý do là bạn nhận tiền sớm hơn.

Lãi kép và tái tục

Lãi kép là khi tiền lãi của kỳ trước được cộng vào gốc, và kỳ sau tính lãi trên tổng mới. Với tiền gửi ngân hàng, lãi kép thường xảy ra qua tái tục: đến ngày đáo hạn, gốc và lãi tự động chuyển sang kỳ hạn mới.

Cách tính bằng lời: mỗi kỳ, số dư cuối kỳ bằng số dư đầu kỳ cộng thêm phần lãi của kỳ đó. Lặp lại qua từng kỳ. Gửi càng lâu thì khoảng cách giữa lãi kép và lãi đơn càng lớn.

Khi tái tục, ngân hàng thường áp mức lãi đang hiệu lực vào ngày tái tục, không giữ mức cũ. Vì vậy kết quả dài hạn chỉ là ước tính. Giải thích chi tiết có ở trang Lãi suất kép.

Lãi suất hiệu dụng năm

Lãi suất hiệu dụng năm cho biết số tiền thực sự tăng thêm sau một năm khi đã tính việc nhập lãi vào gốc. Con số này dùng để so sánh các lựa chọn có cách trả lãi khác nhau trên cùng một thước đo. Ví dụ: kỳ hạn ngắn tái tục nhiều lần so với kỳ hạn dài nhận lãi cuối kỳ.

Công cụ dưới đây tính tiền lãi theo lãi đơn hoặc lãi kép. Bạn có thể nhập thêm khoản gửi bổ sung và mức thuế trên tiền lãi. Công cụ cũng hiển thị lãi suất hiệu dụng năm.

Hãy nhập lãi suất lấy từ biểu lãi suất chính thức của ngân hàng và ghi lại ngày bạn lấy số đó.

Rút trước hạn: mất gì

Rút tiền gửi có kỳ hạn trước ngày đáo hạn thường làm bạn mất phần lớn tiền lãi. Cách xử lý phổ biến là tính lại toàn bộ lãi theo mức không kỳ hạn cho số ngày đã gửi. Một số ngân hàng cho rút một phần: phần rút tính lãi thấp, phần còn lại giữ nguyên kỳ hạn.

Quy định cụ thể khác nhau giữa các ngân hàng và giữa các sản phẩm. Trước khi gửi, hãy đọc kỹ:

• Có được rút trước hạn không, và lãi được tính lại theo mức nào.
• Có được rút một phần không.
• Có được cầm cố sổ tiết kiệm để vay thay vì rút không.

Nếu có thể sẽ cần tiền gấp, nên giữ riêng một quỹ khẩn cấp ở dạng dễ rút. Cách này giúp bạn không phải phá sổ.

Thuế đối với tiền lãi

Thuế trên tiền lãi tiền gửi do pháp luật thuế quy định và có thể thay đổi. Trang này không khẳng định mức thuế hiện hành. Hãy kiểm tra quy định mới nhất trên trang của cơ quan thuế hoặc hỏi trực tiếp ngân hàng.

Công cụ tính có ô nhập thuế. Bạn điền mức áp dụng cho trường hợp của mình, hoặc để trống nếu không có thuế.

Lãi suất danh nghĩa, lạm phát và an toàn

Mức lãi ngân hàng công bố là lãi suất danh nghĩa. Phần sức mua bạn thực sự có thêm phụ thuộc vào lạm phát. Nếu lạm phát cao hơn lãi suất, tiền vẫn tăng về con số nhưng sức mua giảm. Xem Lãi suất danh nghĩa và thực và Lạm phát và tiết kiệm.

Tiền gửi tại ngân hàng được bảo hiểm tiền gửi trong giới hạn luật định. Cách hoạt động của cơ chế này có ở trang Bảo hiểm tiền gửi.

Tiền gửi khác hẳn sản phẩm có đòn bẩy như CFD hay forex. Với sản phẩm có đòn bẩy, bạn có thể mất tiền nhanh, kể cả mất toàn bộ vốn. Không nên so sánh mức lãi tiền gửi với "lợi nhuận" quảng cáo của các sản phẩm đó.

Đọc biểu lãi suất ngân hàng: danh sách kiểm tra

• Mức lãi là theo năm hay theo kỳ.
• Cơ sở số ngày quy ước của năm.
• Lãi trả cuối kỳ, định kỳ hay trả trước.
• Gửi tại quầy hay gửi trực tuyến (mức lãi có thể khác nhau).
• Điều kiện tái tục: tái tục cả gốc lẫn lãi hay chỉ gốc.
• Điều kiện và cách tính lãi khi rút trước hạn.
• Ngày hiệu lực của biểu lãi suất.

Câu hỏi thường gặp

Cách tính lãi tiền gửi nhanh nhất là gì?

Nhân tiền gốc với lãi suất năm, rồi nhân với tỷ lệ số ngày gửi trên số ngày quy ước của năm. Để tính cả lãi kép, thuế và gửi bổ sung, dùng công cụ tính trên trang.

Lãi suất tiết kiệm ghi trên biểu là cho cả kỳ hạn?

Thường là mức theo năm. Với kỳ hạn ngắn, bạn chỉ nhận phần tương ứng với số ngày gửi.

Tái tục có phải là lãi kép không?

Có, nếu lãi được nhập vào gốc khi tái tục. Mức lãi kỳ mới là mức đang hiệu lực vào ngày tái tục.

Rút trước hạn có mất tiền gốc không?

Thông thường không mất gốc, nhưng lãi bị tính lại theo mức thấp hơn. Hãy xem điều khoản của từng ngân hàng.

Tiền lãi tiền gửi có bị đánh thuế không?

Hãy kiểm tra quy định thuế hiện hành trên nguồn chính thức. Công cụ tính cho phép bạn tự nhập mức thuế.

Ngân hàng nào có lãi suất tiền gửi cao nhất?

Trang này không xếp hạng ngân hàng. Mức lãi thay đổi thường xuyên, nên hãy so sánh trên biểu lãi suất chính thức có ghi ngày hiệu lực.