Lịch sử và điểm tín dụng CIC

CIC là gì

CIC là Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam, đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước. CIC thu thập thông tin vay nợ từ các tổ chức tín dụng như ngân hàng và công ty tài chính, rồi lưu thành hồ sơ cho từng khách hàng.

Khi bạn xin vay hoặc mở thẻ tín dụng, bên cho vay thường tra hồ sơ CIC để đánh giá khả năng trả nợ. CIC chỉ ghi nhận và cung cấp thông tin. Quyết định cho vay hay không là của ngân hàng.

Lịch sử tín dụng ghi những gì

Lịch sử tín dụng là bản ghi về cách bạn đã vay và trả nợ. Thông thường hồ sơ gồm:

• Thông tin định danh: họ tên, giấy tờ tùy thân, địa chỉ.
• Các khoản vay đang có và đã tất toán: vay tiêu dùng, vay mua nhà, vay mua xe, vay trả góp.
• Thẻ tín dụng: hạn mức, dư nợ, lịch sử thanh toán.
• Tình trạng trả nợ: trả đúng hạn hay quá hạn, quá hạn bao lâu.
• Phân loại nhóm nợ: khoản nợ được xếp nhóm theo mức độ quá hạn.
• Lịch sử tra cứu: các lần tổ chức tín dụng tra hồ sơ của bạn khi bạn nộp đơn vay.

Hồ sơ không ghi thu nhập hay số dư tiết kiệm của bạn. Nó chỉ phản ánh hành vi vay và trả.

Nợ xấu CIC

Ngân hàng phân loại mỗi khoản nợ vào các nhóm. Nhóm đầu là nợ đủ tiêu chuẩn, tức trả đúng hạn. Các nhóm sau tương ứng với mức quá hạn ngày càng dài. Những nhóm quá hạn lâu nhất được gọi là nợ xấu.

Khi bị ghi nhận nợ xấu, việc vay mới thường khó hơn nhiều: hồ sơ có thể bị từ chối, hoặc được duyệt với lãi suất cao hơn và điều kiện chặt hơn. Thông tin nợ xấu không tự mất ngay sau khi bạn trả hết. Nó vẫn nằm trong lịch sử thêm một thời gian theo quy định. Thời hạn lưu cụ thể nên kiểm tra trực tiếp với CIC hoặc ngân hàng.

Một khoản quá hạn nhỏ, như vài ngày trễ hạn thẻ tín dụng, vẫn có thể bị ghi lại. Vì vậy cần theo dõi cả những khoản nhỏ.

Điểm tín dụng hoạt động thế nào

Điểm tín dụng là con số tóm tắt mức độ rủi ro của bạn với vai trò người vay. Điểm càng cao thì hồ sơ càng được đánh giá tốt. CIC có hệ thống chấm điểm riêng, và mỗi ngân hàng còn có thể dùng mô hình chấm điểm nội bộ. Thang điểm và cách xếp hạng hiện hành nên xem trên kênh chính thức của CIC.

Về nguyên tắc chung, các mô hình chấm điểm thường xét những yếu tố sau:

Người chưa từng vay thường không có điểm hoặc có hồ sơ mỏng. Tình trạng này không xấu, nhưng ngân hàng có ít dữ liệu để đánh giá.

Kiểm tra điểm tín dụng

Cá nhân có thể tự tra cứu thông tin tín dụng của mình qua các kênh chính thức của CIC. Quy trình, phí (nếu có) và giấy tờ cần dùng có thể thay đổi, nên hãy kiểm tra trên trang chính thức của CIC trước khi làm.

Một số lưu ý khi tra cứu:

• Chỉ dùng kênh chính thức. Không đưa giấy tờ tùy thân cho dịch vụ nhận "xóa nợ xấu" hay "làm đẹp hồ sơ CIC". Không có cách hợp pháp nào để xóa dữ liệu đúng sự thật.
• Nếu thấy thông tin sai, hãy liên hệ ngân hàng đã báo cáo khoản nợ đó và đề nghị điều chỉnh.
• Việc bạn tự tra hồ sơ của mình khác với việc ngân hàng tra khi bạn nộp đơn vay.

Cách cải thiện lịch sử tín dụng

• Trả đúng hạn mọi khoản, kể cả khoản nhỏ. Cài thanh toán tự động hoặc nhắc lịch nếu cần.
• Thanh toán đủ dư nợ thẻ khi có thể. Hiểu rõ cách tính lãi qua bài lãi suất thẻ tín dụng.
• Giữ dư nợ thấp so với hạn mức và không rút hạn mức đến sát giới hạn.
• Hạn chế nộp nhiều đơn vay cùng lúc.
• Kiểm soát tổng nghĩa vụ nợ so với thu nhập. Xem tỷ lệ nợ trên thu nhập.
• Có quỹ khẩn cấp để không phải trễ hạn khi gặp sự cố.
• Tránh vay nóng và tín dụng đen. Xem cách tránh bẫy nợ.

Nếu đã có nợ xấu, việc trước tiên là trả dứt điểm khoản quá hạn và trao đổi với ngân hàng về phương án trả. Sau đó, hãy duy trì một thời gian trả đúng hạn liên tục để hồ sơ tốt dần lên.

Để ước tính tiền trả hằng tháng trước khi vay, hãy dùng công cụ tính toán. Đọc thêm về cách hoạt động của khoản vay và lãi suất vay thực tế.

Vay tiền để giao dịch CFD hoặc forex có đòn bẩy là rủi ro kép. Khoản lỗ có thể đến rất nhanh, trong khi nghĩa vụ trả nợ thì vẫn còn nguyên.

Câu hỏi thường gặp

CIC có quyết định tôi được vay hay không?

Không. CIC chỉ cung cấp thông tin. Ngân hàng tự quyết định dựa trên hồ sơ CIC và các tiêu chí riêng của họ.

Trả hết nợ xấu thì hồ sơ có sạch ngay không?

Không. Lịch sử nợ xấu vẫn được lưu thêm một thời gian theo quy định. Hãy kiểm tra thời hạn cụ thể với CIC.

Tự tra cứu điểm tín dụng có làm giảm điểm không?

Việc tự tra hồ sơ của mình khác với việc ngân hàng tra khi bạn xin vay. Cách tính cụ thể nên xác nhận trên kênh chính thức của CIC.

Chưa từng vay có phải là điểm xấu không?

Không. Đó là hồ sơ mỏng, tức có ít dữ liệu. Dùng một khoản tín dụng nhỏ và trả đúng hạn sẽ giúp tạo lịch sử.

Dịch vụ "xóa nợ xấu CIC" có đáng tin không?

Không. Dữ liệu đúng sự thật không thể bị xóa bằng dịch vụ trung gian. Những lời mời như vậy thường là lừa đảo. Xem thêm mục thanh toán và vay vốn.