Lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực tế

Hãy điền các ô còn trống để xem kết quả.

Số tiền cuối kỳ—

Tiền lãi sau thuế—

Thuế—

Tiền lãi trước thuế—

Lãi suất thực tế hàng năm—

Tổng vốn bạn bỏ ra—

Lãi đơn: P × r × t. Lãi kép: tiền lãi được cộng vào số dư sau mỗi kỳ; lãi suất thực tế hàng năm = (1 + r/n)^n − 1. Thuế được khấu trừ mỗi lần trả lãi.

Lãi suất danh nghĩa là gì

Lãi suất danh nghĩa là mức lãi suất ghi trên hợp đồng hoặc biểu lãi suất, thường quy về theo năm. Con số này chưa cho biết tiền lãi được cộng vào vốn bao lâu một lần. Nó cũng chưa tính phí, thuế hay lạm phát.

Vì vậy hai gói có cùng lãi suất danh nghĩa vẫn có thể cho số tiền cuối kỳ khác nhau. Khác biệt nằm ở kỳ ghép lãi: lãi được nhập vào gốc theo tháng, theo quý, hay chỉ trả khi đáo hạn.

APR là gì, APY là gì

APR (annual percentage rate) là lãi suất năm danh nghĩa. Nó không tính hiệu ứng lãi chồng lãi. Với khoản vay, ở một số thị trường APR còn bao gồm một số loại phí, nên cần đọc kỹ định nghĩa trong hợp đồng.
APY (annual percentage yield), còn gọi là EAR (effective annual rate, lãi suất hiệu dụng năm), là mức sinh lời thực sự sau cả năm khi đã tính lãi ghép.

Khi lãi chỉ trả khi đáo hạn và kỳ hạn tròn năm, APR và APY bằng nhau. Khi ghép lãi càng dày, APY càng cao hơn APR.

Công thức EAR

Ký hiệu như sau:

r là lãi suất danh nghĩa năm, viết dưới dạng thập phân.
n là số kỳ ghép lãi trong năm.

Cách tính:

Chia r cho n để có lãi suất mỗi kỳ.
Cộng lãi suất kỳ đó vào phần vốn gốc, tính trên mỗi đồng vốn. Kết quả là hệ số tăng trưởng của mỗi kỳ.
Nâng hệ số này lên lũy thừa n.
Trừ phần vốn gốc ra. Phần còn lại là EAR.

Viết gọn: EAR = (một đồng vốn + r/n) mũ n, trừ đi một đồng vốn.

Khi n tăng dần, EAR tăng nhưng ngày càng chậm lại. Muốn xem con số cụ thể cho từng kỳ ghép lãi, hãy nhập lãi suất vào công cụ tính ở đầu trang. Cơ chế lãi chồng lãi được giải thích chi tiết hơn ở trang Lãi suất kép.

Lãi suất thực tế theo lạm phát

Cụm từ "lãi suất thực tế" còn được dùng theo nghĩa khác: lãi suất sau khi trừ lạm phát, tức là sức mua bạn thực sự nhận thêm.

Cách tính gần đúng: lãi suất thực ≈ lãi suất danh nghĩa trừ tỷ lệ lạm phát.
Cách tính chính xác: chia hệ số tăng trưởng danh nghĩa cho hệ số tăng giá, rồi trừ phần vốn gốc.

Nếu lạm phát cao hơn lãi suất danh nghĩa, lãi suất thực âm. Khi đó số tiền tăng lên nhưng mua được ít hàng hóa hơn. Xem thêm trang Lạm phát và tiết kiệm và Lãi suất & kinh tế VN.

Những yếu tố làm kết quả khác nhau

Yếu tố	Ảnh hưởng
Kỳ ghép lãi	Ghép càng dày, EAR càng cao
Hình thức trả lãi	Lãi trả định kỳ và rút ra thì không được ghép lãi
Thuế trên tiền lãi	Làm giảm lợi suất ròng
Phí, bảo hiểm kèm theo	Làm tăng chi phí thực của khoản vay
Cách tính dư nợ	Tính trên dư nợ ban đầu hay dư nợ giảm dần cho chi phí rất khác nhau
Rút trước hạn	Thường chỉ được hưởng lãi suất thấp hơn
Nộp thêm tiền	Thay đổi số dư tính lãi

Với khoản vay, mức lãi "tính trên dư nợ ban đầu" thường thấp hơn đáng kể so với chi phí thực. Hãy xem Lãi suất vay thực tế và Niên kim và dư nợ giảm dần.

So sánh các gói lãi suất

Lấy lãi suất từ biểu lãi suất chính thức của ngân hàng và ghi lại ngày công bố. Lãi suất có thể thay đổi.
Ghi rõ kỳ ghép lãi, hình thức trả lãi và kỳ hạn của từng gói.
Quy tất cả về EAR bằng công cụ tính ở đầu trang.
Trừ thuế, phí và các điều kiện kèm theo để có lợi suất hoặc chi phí ròng.
So sánh với lạm phát để biết lãi suất thực.
Kiểm tra điều kiện rút trước hạn.

Gói có EAR ròng cao hơn chưa chắc phù hợp hơn với bạn. Tính thanh khoản, kỳ hạn và độ an toàn cũng cần cân nhắc. Xem thêm Lãi suất tiền gửi, Bảo hiểm tiền gửi và Lãi suất thẻ tín dụng.

Trong giao dịch CFD có đòn bẩy, phí qua đêm (phí swap) cũng là một dạng lãi suất. Với loại giao dịch này, khoản lỗ có thể đến rất nhanh, nhanh hơn nhiều so với mức thay đổi của bất kỳ lãi suất nào. Các công cụ khác có tại Công cụ tính toán.

Câu hỏi thường gặp