OPEC+ và nguồn cung dầu

OPEC+ là gì

OPEC là Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ. Các thành viên phối hợp chính sách sản lượng dầu thô. OPEC+ là nhóm mở rộng, gồm các nước OPEC và các nước sản xuất dầu ngoài OPEC, trong đó có Nga.

OPEC+ không ấn định giá dầu. Nhóm thống nhất mức sản lượng, tức lượng dầu mà các nước cam kết khai thác. Giá dầu vẫn hình thành trên thị trường, theo cung, cầu và kỳ vọng. Vì nhóm nắm phần lớn sản lượng và công suất dự phòng của thế giới, quyết định của OPEC+ là yếu tố lớn phía cung. Các yếu tố khác được trình bày ở trang Điều gì tác động giá dầu.

Hạn ngạch và cắt giảm sản lượng dầu

Hạn ngạch là mức sản lượng tối đa mà mỗi nước cam kết trong một giai đoạn. Mức này thường được tính từ một mức cơ sở (baseline) đã thỏa thuận. Mức cơ sở của từng nước thường gây tranh luận, vì nó quyết định quyền khai thác của nước đó.

Các dạng quyết định thường gặp:

• Cắt giảm chung: cả nhóm hạ mục tiêu sản lượng so với mức cơ sở.
• Cắt giảm tự nguyện: một số nước tự giảm thêm ngoài thỏa thuận chung, thường kèm thời hạn và lộ trình khôi phục dần.
• Giữ nguyên: kéo dài mức hiện tại. Thị trường thường đã tính trước quyết định này vào giá.
• Tăng sản lượng: nới hạn ngạch hoặc khôi phục phần đã cắt.

Cần phân biệt hạn ngạch với sản lượng thực tế. Sản lượng mà một nước công bố cắt giảm có thể khác với lượng dầu thực sự rời khỏi thị trường. Lý do là có nước vốn đã khai thác dưới hạn ngạch, vì thiếu công suất hoặc vì lệnh trừng phạt.

Mức tuân thủ và cắt giảm bù

Mức tuân thủ (compliance) cho biết các nước thực hiện cam kết đến đâu. Khi một nước khai thác vượt hạn ngạch, nhóm có thể yêu cầu nước đó cắt giảm bù trong các tháng sau.

Việc theo dõi tuân thủ do Ủy ban Giám sát Bộ trưởng Chung (JMMC) đảm nhận. Ủy ban dựa trên các nguồn thứ cấp, tức ước tính sản lượng của các tổ chức độc lập, thay vì chỉ dựa vào số liệu do từng nước tự báo cáo.

Với trader có kinh nghiệm, mức tuân thủ quan trọng không kém con số hạn ngạch. Một thỏa thuận cắt giảm mạnh nhưng tuân thủ kém có thể tác động lên nguồn cung yếu hơn mức công bố. Số liệu sản lượng nên lấy từ báo cáo thị trường dầu hằng tháng của OPEC và các nguồn chính thức. Không nên dựa vào con số truyền tai.

Lịch họp OPEC

OPEC+ có cuộc họp cấp bộ trưởng toàn thể, gọi là ONOMM. Ngoài ra còn các cuộc họp JMMC định kỳ và các cuộc họp riêng của nhóm nước cắt giảm tự nguyện. Ngày họp có thể bị dời, đổi sang hình thức trực tuyến, hoặc có cuộc họp bất thường khi thị trường biến động.

Ngày họp chính thức được đăng trong mục tin tức và lịch sự kiện trên trang chính thức của OPEC. Nên kiểm tra lại gần ngày họp. Lịch kinh tế của bên thứ ba thường có sự kiện này, nhưng có thể chậm cập nhật khi lịch thay đổi. Cách dùng lịch kinh tế được trình bày ở Cách đọc lịch kinh tế.

OPEC và giá dầu: thị trường thường phản ứng thế nào

Phản ứng của giá phụ thuộc vào chênh lệch giữa quyết định thực tế và kỳ vọng. Nó không phụ thuộc vào bản thân quyết định cắt hay tăng.

• Trước cuộc họp: tin rò rỉ và phát biểu của các bộ trưởng thường đã được phản ánh vào giá. Biến động có thể bắt đầu từ nhiều ngày trước.
• Khi công bố: nếu quyết định đúng như dự đoán, giá có thể ít thay đổi hoặc đảo chiều. Nếu bất ngờ, biến động thường mạnh, spread có thể giãn và giá có thể trượt. Xem thêm Tin kỳ vọng và bất ngờ.
• Sau cuộc họp: thị trường đánh giá lại khi có số liệu tuân thủ và số liệu tồn kho, như báo cáo tồn kho dầu EIA.
• Thị trường liên quan: giá dầu ảnh hưởng tới tiền tệ hàng hóa như CAD và NOK, tới kỳ vọng lạm phát và chính sách lãi suất. Xem Giá dầu và lạm phát và BoC - Ngân hàng Canada.

Đây là các mô hình phản ứng thường thấy, không phải quy luật. Rủi ro địa chính trị, nhu cầu từ Trung Quốc hay sản lượng dầu đá phiến Mỹ có thể làm lu mờ quyết định của OPEC+. Xem Rủi ro địa chính trị.

Lưu ý về rủi ro

Giao dịch CFD dầu có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, nhất là quanh các cuộc họp OPEC+, khi giá có thể nhảy qua mức cắt lỗ. Nếu giao dịch năng lượng, hãy đọc trước phần Quản lý rủi ro. Ở Việt Nam, về tình trạng cấp phép sàn Forex: NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Xem thêm Pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

OPEC+ khác OPEC thế nào?

OPEC chỉ gồm các nước thành viên chính thức. OPEC+ gồm thêm các nước sản xuất dầu ngoài OPEC, trong đó có Nga, cùng phối hợp hạn ngạch sản lượng.

Cắt giảm sản lượng dầu có luôn làm giá tăng không?

Không. Nếu thị trường đã dự đoán trước, hoặc mức tuân thủ thấp, giá có thể đứng yên hoặc giảm sau khi công bố.

Tìm ngày cuộc họp OPEC ở đâu?

Trên trang chính thức của OPEC, trong mục tin tức và sự kiện. Nên kiểm tra lại gần ngày họp vì lịch có thể thay đổi.

JMMC có quyết định hạn ngạch không?

JMMC theo dõi việc thực hiện và có thể đề xuất. Quyết định chính thường được đưa ra ở cuộc họp cấp bộ trưởng.

Lấy số liệu sản lượng OPEC từ đâu?

Từ báo cáo thị trường dầu hằng tháng của OPEC và các cơ quan năng lượng chính thức. Nên tránh số liệu không rõ nguồn.