Điều gì tác động giá dầu

Giá dầu được hình thành thế nào

Giá dầu thô mà trader theo dõi thường là giá hợp đồng tương lai của Brent (chuẩn của biển Bắc, dùng rộng rãi ở châu Âu và châu Á) và WTI (chuẩn của Mỹ). Giá này phản ánh cân bằng giữa cung và cầu, đồng thời phản ánh cả kỳ vọng về cung cầu trong tương lai.

Vì vậy, câu hỏi "vì sao giá dầu tăng" thường có câu trả lời nằm ở kỳ vọng: thị trường định giá điều nó nghĩ sẽ xảy ra, không chỉ điều đang xảy ra. Khi tin mới khác với kỳ vọng, giá điều chỉnh nhanh. Xem thêm tin kỳ vọng và bất ngờ.

Phía cung: OPEC+ và dầu đá phiến Mỹ

OPEC+

OPEC+ là nhóm gồm các nước OPEC và các nước sản xuất ngoài OPEC phối hợp hạn mức sản lượng. Khi nhóm cắt giảm sản lượng hoặc kéo dài cắt giảm, nguồn cung dự kiến giảm và giá thường được hỗ trợ. Khi nhóm tăng sản lượng hoặc các thành viên không tuân thủ hạn mức, giá dầu giảm là phản ứng thường gặp.

Điểm trader có kinh nghiệm cần chú ý:

• Thị trường phản ứng với chênh lệch giữa quyết định thực tế và điều đã được đồn đoán trước cuộc họp.
• Mức độ tuân thủ hạn mức quan trọng không kém con số công bố.
• Năng lực sản xuất dự phòng của nhóm ảnh hưởng đến khả năng bù đắp khi có gián đoạn ở nơi khác.

Chi tiết tại OPEC+ và nguồn cung dầu.

Dầu đá phiến Mỹ

Dầu đá phiến (shale) được khai thác bằng kỹ thuật khoan ngang và nứt vỡ thủy lực. Đặc điểm của nguồn cung này là phản ứng với giá nhanh hơn các dự án dầu truyền thống: khi giá cao, nhà sản xuất có thể tăng khoan; khi giá thấp, họ cắt giảm đầu tư. Do đó sản lượng Mỹ có vai trò làm giảm bớt tác động của các quyết định OPEC+ theo thời gian. Số lượng giàn khoan đang hoạt động được nhiều trader theo dõi như dấu hiệu sớm của sản lượng tương lai.

Phía cầu: Trung Quốc, kinh tế toàn cầu và mùa vụ

Trung Quốc

Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu lớn, nên dữ liệu về hoạt động kinh tế Trung Quốc tác động trực tiếp đến kỳ vọng nhu cầu. Các tin thường được theo dõi gồm số liệu nhập khẩu dầu, sản xuất công nghiệp, chỉ số PMI và chính sách kích thích của chính phủ hoặc PBoC. Dữ liệu yếu hơn kỳ vọng thường gây áp lực giảm lên giá.

Tăng trưởng toàn cầu

Nhu cầu dầu gắn với vận tải, công nghiệp và hàng không. Khi có dấu hiệu suy thoái, thị trường thường hạ kỳ vọng nhu cầu. Tâm lý risk-on và risk-off cũng ảnh hưởng: trong giai đoạn né tránh rủi ro, dầu thường giảm cùng các tài sản rủi ro khác.

Yếu tố mùa vụ

• Mùa lái xe mùa hè ở Mỹ thường làm tăng nhu cầu xăng.
• Mùa đông ở bán cầu Bắc làm tăng nhu cầu dầu sưởi.
• Giai đoạn bảo dưỡng nhà máy lọc dầu làm giảm lượng dầu thô được xử lý, có thể làm tồn kho dầu thô tăng tạm thời.

Yếu tố mùa vụ thường đã được thị trường tính trước, nên nó chỉ gây biến động lớn khi thực tế lệch khỏi mức bình thường.

Tồn kho: số liệu cho thấy cung cầu thực tế

Tồn kho là lượng dầu đang được lưu trữ. Tồn kho tăng nhiều hơn kỳ vọng cho thấy cung vượt cầu, thường gây áp lực giảm giá; tồn kho giảm mạnh hơn kỳ vọng thường hỗ trợ giá.

Báo cáo được theo dõi nhiều nhất là báo cáo tồn kho hàng tuần của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), gồm tồn kho dầu thô, xăng, sản phẩm chưng cất và tồn kho tại Cushing (điểm giao nhận của WTI). Lịch công bố cụ thể và số liệu chính thức cần xem trực tiếp trên lịch của EIA, vì lịch có thể thay đổi vào tuần có ngày nghỉ lễ. Cách đọc báo cáo có tại tồn kho dầu EIA.

Với trader có kinh nghiệm, cấu trúc kỳ hạn cũng là thông tin hữu ích: khi giá kỳ hạn gần cao hơn kỳ hạn xa (backwardation), thị trường đang thiếu cung trước mắt; trạng thái ngược lại (contango) thường đi kèm dư cung và tồn kho cao.

Địa chính trị

Rủi ro địa chính trị tác động chủ yếu qua lo ngại gián đoạn nguồn cung: xung đột ở các khu vực sản xuất lớn, rủi ro với tuyến vận chuyển như eo biển Hormuz, lệnh trừng phạt hạn chế xuất khẩu của nước sản xuất. Phản ứng thường gặp là giá tăng nhanh khi có tin, kèm phần bù rủi ro. Nếu nguồn cung thực tế không bị ảnh hưởng, phần bù này có thể mất đi cũng nhanh như khi xuất hiện. Xem rủi ro địa chính trị.

Đồng USD và các yếu tố tài chính

Dầu được định giá bằng USD. Khi USD mạnh lên, dầu đắt hơn với người mua dùng đồng tiền khác, điều này có thể đè nặng lên nhu cầu; theo dõi chỉ số USD (DXY). Mối quan hệ này không cố định và có thể bị lấn át bởi tin cung cầu.

Vị thế của các quỹ đầu cơ, thể hiện trong báo cáo COT, cho biết thị trường đang nghiêng về phía nào. Ngược lại, giá dầu cũng ảnh hưởng đến lạm phát và chính sách tiền tệ (giá dầu và lạm phát), cũng như các tiền tệ hàng hóa.

Tóm tắt cách thị trường thường phản ứng

Đây là xu hướng thường gặp, không phải quy luật. Nhiều yếu tố có thể xảy ra cùng lúc và tác động ngược chiều nhau. Trang này không đưa ra dự báo hay ý tưởng giao dịch.

Rủi ro khi giao dịch dầu

Giao dịch dầu qua CFD dùng đòn bẩy: biến động giá nhỏ cũng có thể gây lỗ lớn so với ký quỹ, và giá có thể nhảy mạnh khi có tin OPEC+, số liệu tồn kho hoặc sự kiện địa chính trị. Có thể mất tiền rất nhanh. Trước khi giao dịch, hãy đọc quản lý rủi ro, tìm hiểu nhóm sản phẩm năng lượng và khung pháp lý tại pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố ảnh hưởng giá dầu quan trọng nhất là gì?

Không có yếu tố nào luôn quan trọng nhất. Cung (OPEC+, dầu đá phiến), cầu (Trung Quốc, tăng trưởng toàn cầu), tồn kho và địa chính trị thay nhau chi phối tùy giai đoạn.

Vì sao giá dầu tăng khi có xung đột?

Vì thị trường lo ngại nguồn cung hoặc tuyến vận chuyển bị gián đoạn và thêm phần bù rủi ro vào giá. Nếu nguồn cung không bị ảnh hưởng, phần bù có thể mất đi.

Vì sao giá dầu giảm dù OPEC+ cắt sản lượng?

Có thể mức cắt đã được kỳ vọng trước, có thể thị trường nghi ngờ mức tuân thủ, hoặc lo ngại nhu cầu yếu đang lấn át tin về cung.

Tìm lịch công bố báo cáo tồn kho ở đâu?

Trên lịch chính thức của EIA và lịch kinh tế. Lịch có thể thay đổi vào tuần có ngày nghỉ lễ.

Brent và WTI khác nhau thế nào?

Brent là giá chuẩn quốc tế dựa trên dầu biển Bắc; WTI là giá chuẩn của Mỹ, giao nhận tại Cushing. Hai loại thường biến động cùng chiều nhưng chênh lệch giữa chúng thay đổi theo điều kiện cung cầu từng khu vực.