Basis point (bps) là gì?

Định nghĩa basis point

Basis point (viết tắt bp hoặc bps, tiếng Việt là điểm cơ bản) là đơn vị bằng phần trăm của điểm phần trăm. Đây là cách đo nhỏ và chuẩn hóa dùng cho thay đổi của lãi suất, lợi suất, chênh lệch giá và phí.

Ký hiệu chính thức là ‱ (phần vạn). Người làm thị trường thường đọc tắt là "bip".

Ví dụ minh họa

Đây là trường hợp giả định, dùng chữ cái thay cho số:

• Lãi suất điều hành đang ở mức X%.
• Ngân hàng trung ương thông báo tăng N bps.
• Mức mới bằng X% cộng thêm N phần trăm của điểm phần trăm.

Khi N đủ trăm bps, mức tăng đúng bằng điểm phần trăm. Vì vậy, "tăng một nửa điểm phần trăm" và "tăng vài chục bps" có thể là cùng một quyết định, chỉ khác cách viết.

Vì sao dùng bps thay cho phần trăm

Nói "lãi suất tăng N%" gây hiểu lầm: người đọc không biết đó là thay đổi tuyệt đối hay thay đổi tương đối.

Dùng bps loại bỏ được sự mơ hồ này. Vì thế đây là đơn vị chuẩn trong thị trường lãi suất và trái phiếu.

Thuật ngữ xuất hiện ở đâu

• Tin chính sách tiền tệ: quyết định lãi suất của ngân hàng trung ương thường được báo theo bps.
• Trái phiếu: thay đổi lợi suất của trái phiếu chính phủ, ví dụ Bund, và chênh lệch tín dụng giữa hai loại trái phiếu.
• Phí và chi phí: phí quản lý quỹ, biên lãi vay, phí giao dịch tính trên giá trị danh nghĩa.
• Ngoại hối: chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền quyết định điểm kỳ hạn và phí swap qua đêm.

Lưu ý: trên MetaTrader và các nền tảng tương tự, spread và biến động giá cặp tiền được đo bằng pip hoặc point, không phải bps. Pip là bước giá của tỷ giá; bps là phần của phần trăm. Hai đơn vị này không thay thế cho nhau.

Điểm chính xác cho người đã có kinh nghiệm

• Lãi suất âm: bps vẫn áp dụng bình thường. Đi từ mức âm về gần mức không là tăng, tính bằng bps như mọi thay đổi khác.
• Giá trái phiếu và lợi suất: lợi suất tăng vài bps làm giá trái phiếu giảm. Mức giảm phụ thuộc duration. Chỉ số “DV01” (hay “PV01”) đo thay đổi giá khi lợi suất dịch chuyển đúng một bp.
• Lợi suất quy năm: khi so sánh hiệu suất theo bps, cần cùng cơ sở thời gian, xem lợi suất hàng năm.
• Phân biệt với coupon: lãi coupon là lãi cố định, còn bps thường mô tả thay đổi hoặc chênh lệch.

Tin lãi suất có thể làm tỷ giá, vàng và chỉ số biến động mạnh. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể mất tiền rất nhanh trong những lúc như vậy.

Thuật ngữ liên quan

• Ngang giá lãi suất có bảo hiểm
• Big figure
• Phân tích cơ bản
• Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp

Bps là gì?

Bps là viết tắt của basis points, tức điểm cơ bản: phần trăm của điểm phần trăm.

Điểm cơ bản lãi suất khác điểm phần trăm thế nào?

Cả hai đều đo thay đổi tuyệt đối. Điểm phần trăm là đơn vị lớn, bps là đơn vị nhỏ hơn bên trong nó.

Vì sao tin tức viết "tăng N bps" mà không viết "tăng N%"?

"N%" có thể bị hiểu là thay đổi tương đối. Bps luôn là thay đổi tuyệt đối nên không gây nhầm.

Spread trên MT4, MT5 có tính bằng bps không?

Không. Trên các nền tảng này, spread được hiển thị bằng point hoặc pip.

Bp và bps khác nhau không?

Không khác về nghĩa. Bp là số ít, bps là số nhiều.