Duration là gì
Duration (còn gọi là kỳ hạn bình quân trái phiếu) cho biết giá trái phiếu thay đổi bao nhiêu khi lợi suất thị trường thay đổi. Duration càng lớn thì giá càng nhạy với lợi suất.
Giá trái phiếu và lợi suất đi ngược chiều nhau. Khi lợi suất tăng, giá giảm. Khi lợi suất giảm, giá tăng. Duration đo mức độ của phản ứng đó.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Định nghĩa chính xác
Có ba khái niệm hay bị dùng lẫn với nhau:
| Khái niệm | Ý nghĩa | Đơn vị |
|---|---|---|
| Macaulay duration | Thời gian bình quân để nhận các dòng tiền (coupon và gốc). Trọng số là giá trị hiện tại của từng dòng tiền chia cho giá trái phiếu | Năm |
| Modified duration | Macaulay duration được điều chỉnh theo lợi suất mỗi kỳ. Cho biết phần trăm thay đổi ước tính của giá khi lợi suất thay đổi | Phần trăm trên mỗi điểm phần trăm lợi suất |
| Effective duration | Tính bằng cách mô phỏng giá khi lợi suất tăng và giảm. Dùng cho trái phiếu có quyền chọn | Như modified duration |
“DV01” (hay “PV01”) là số tiền giá trái phiếu thay đổi khi lợi suất dịch chuyển một điểm cơ bản.
Ví dụ giả định
Giả sử có hai trái phiếu cùng mệnh giá:
- Trái phiếu A: kỳ hạn ngắn, lãi coupon cao.
- Trái phiếu B: kỳ hạn dài, không trả coupon (zero-coupon).
Với trái phiếu A, người nắm giữ nhận phần lớn tiền sớm, nên duration ngắn. Với trái phiếu B, toàn bộ tiền chỉ được trả vào ngày đáo hạn, nên Macaulay duration bằng đúng kỳ hạn.
Nếu lợi suất thị trường của cả hai cùng tăng một mức như nhau, trái phiếu B sẽ giảm giá mạnh hơn trái phiếu A. Để có con số cụ thể, bạn nhập dòng tiền và lợi suất vào công cụ tính toán.
Cách tính duration
- Liệt kê mọi dòng tiền: các kỳ coupon và tiền gốc.
- Chiết khấu từng dòng tiền về hiện tại theo lợi suất đến hạn (xem giá trị tương lai và hiện tại).
- Nhân giá trị hiện tại của mỗi dòng tiền với thời điểm nhận dòng tiền đó.
- Cộng các kết quả lại, rồi chia cho giá trái phiếu. Kết quả là Macaulay duration.
- Điều chỉnh theo lợi suất mỗi kỳ để có modified duration.
Trường hợp đặc biệt
- Thay đổi lợi suất lớn: duration chỉ là ước tính tuyến tính. Khi lợi suất thay đổi mạnh, cần tính thêm độ lồi (convexity).
- Trái phiếu có quyền mua lại (callable): khi lợi suất giảm, tổ chức phát hành có thể mua lại trái phiếu, nên giá tăng ít hơn dự kiến. Với loại này, nên dùng effective duration.
- Trái phiếu lãi suất thả nổi: duration gần bằng thời gian còn lại đến kỳ điều chỉnh lãi suất tiếp theo, nên thường rất ngắn.
- Phần lãi tích lũy ảnh hưởng đến giá bẩn (dirty price), nên cần thống nhất dùng giá nào khi tính. Xem lãi tích lũy.
Thuật ngữ xuất hiện ở đâu
- Báo cáo và bản cáo bạch của quỹ trái phiếu, thường ghi là "duration danh mục".
- Tin tức về quyết định lãi suất của ngân hàng trung ương và kết quả đấu giá trái phiếu.
- Phân tích hợp đồng tương lai trái phiếu như Bund. Nền tảng MetaTrader hiển thị giá nhưng thường không hiển thị duration.
Giao dịch CFD hoặc hợp đồng tương lai trên trái phiếu có dùng đòn bẩy có thể làm bạn mất tiền rất nhanh. Duration lớn đồng nghĩa với việc giá biến động mạnh hơn khi lợi suất thay đổi.
Thuật ngữ liên quan
Câu hỏi thường gặp
Duration có phải là thời gian đáo hạn không?
Không. Duration chỉ bằng thời gian đáo hạn với trái phiếu zero-coupon. Trái phiếu có trả coupon luôn có duration ngắn hơn thời gian đáo hạn.
Vì sao coupon cao làm duration ngắn lại?
Vì phần lớn tiền được trả sớm hơn. Do đó, các dòng tiền ở xa có trọng số nhỏ hơn trong phép tính bình quân.
Duration có thể âm không?
Với trái phiếu thông thường thì không. Một số sản phẩm phái sinh hoặc danh mục có phòng ngừa rủi ro có thể có duration âm.
Modified duration và “DV01” khác nhau thế nào?
Modified duration đo mức thay đổi theo phần trăm giá. “DV01” đo mức thay đổi bằng tiền khi lợi suất dịch chuyển một điểm cơ bản.