Covered interest parity là gì? Ngang giá lãi suất

Định nghĩa ngắn

Covered interest parity (CIP), hay ngang giá lãi suất có bảo hiểm, là nguyên tắc cho rằng chênh lệch giữa tỷ giá kỳ hạn và tỷ giá giao ngay của một cặp tiền phải bằng chênh lệch lãi suất của hai đồng tiền trong cùng kỳ hạn. Nếu không bằng, sẽ xuất hiện cơ hội arbitrage mà về lý thuyết không chịu rủi ro thị trường.

"Có bảo hiểm" nghĩa là rủi ro tỷ giá đã được khóa bằng hợp đồng kỳ hạn. Đây là một dạng của interest rate parity (ngang giá lãi suất).

Nắm giữ đồng tiền có lãi suất ví dụ 5% so với đồng tiền 1% thì thu về khoảng chênh lệch 4 điểm qua swap (trước phần phụ phí của broker), nhưng tỷ giá có thể biến động nhiều hơn mức đó trong một năm. Ví dụ minh họa: số liệu tự đặt ra để học, không phải giá thực hay điều kiện của sàn.

Công thức

Ký hiệu:

S: tỷ giá giao ngay (spot), tính bằng số đơn vị đồng định giá cho đồng cơ sở.
F: tỷ giá kỳ hạn (forward) cho kỳ hạn t.
A_d: hệ số tích lũy lãi của đồng định giá trong kỳ t, tức giá trị cuối kỳ chia cho giá trị đầu kỳ của một khoản tiền gửi.
A_f: hệ số tích lũy lãi của đồng cơ sở trong cùng kỳ.

Quan hệ CIP:

F = S × A_d / A_f

Điểm kỳ hạn là F − S. Với kỳ hạn ngắn, công thức gần đúng là: F − S ≈ S × (i_d − i_f) × t, trong đó i_d, i_f là lãi suất năm của đồng định giá và đồng cơ sở.

Ví dụ giả định

Giả sử một cặp tiền mà đồng định giá có lãi suất cao hơn đồng cơ sở.

Nhà đầu tư A gửi tiền bằng đồng định giá và nhận lãi suất cao hơn.
Nhà đầu tư B đổi sang đồng cơ sở theo giá spot, gửi với lãi suất thấp hơn, đồng thời bán kỳ hạn đồng cơ sở theo giá F để đổi về.
Cả hai khoản đều không còn rủi ro tỷ giá. Để kết quả cuối kỳ bằng nhau, F phải cao hơn S đúng bằng phần lãi chênh lệch.

Kết quả: điểm kỳ hạn dương, đồng cơ sở giao dịch ở mức "premium" kỳ hạn. Nếu lãi suất đồng định giá thấp hơn, điểm kỳ hạn âm ("discount"). Để thử với con số cụ thể, xem trang Công cụ tính toán.

Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu

Báo giá kỳ hạn và FX swap của ngân hàng: điểm kỳ hạn được tính từ chênh lệch lãi suất theo CIP.
Báo cáo và tin tức thị trường: khi nói về "cross-currency basis", tức độ lệch so với CIP, thường đo bằng điểm cơ bản.
Phí qua đêm trên CFD: phí swap có liên quan đến chênh lệch lãi suất nhưng không phải là điểm kỳ hạn theo CIP. Phí swap còn gồm phần phí của nhà cung cấp và được tính theo cách riêng.

Chi tiết cho người có kinh nghiệm

CIP là quan hệ arbitrage, không phải dự báo tỷ giá. Cần phân biệt với uncovered interest parity (UIP): UIP cho rằng tỷ giá giao ngay tương lai kỳ vọng sẽ bù chênh lệch lãi suất. Trên thực tế, UIP thường không đúng.

Các trường hợp CIP lệch:

Chi phí giao dịch: chênh lệch bid/ask của spot, forward và lãi suất tạo một vùng không có arbitrage.
Rủi ro đối tác và tín dụng: lãi suất liên ngân hàng có chứa rủi ro tín dụng, nên dùng lãi suất nào sẽ cho kết quả khác nhau.
Giới hạn bảng cân đối và vốn của ngân hàng: làm arbitrage tốn vốn, nên độ lệch có thể kéo dài.
Kiểm soát vốn: khi dòng tiền ra vào bị hạn chế, forward có thể tách khỏi chênh lệch lãi suất.
Quy ước tính ngày: mỗi đồng tiền có thể dùng quy ước khác nhau, ảnh hưởng đến A_d và A_f.

Giao dịch ngoại hối có đòn bẩy có thể gây thua lỗ nhanh, kể cả khi hiểu rõ cơ chế định giá.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp