Đấu giá trái phiếu là gì? Bond auction

Đấu giá trái phiếu là gì

Đấu giá trái phiếu (bond auction) là phiên chính phủ bán trái phiếu mới: các nhà đầu tư đặt mức lợi suất hoặc giá, và cơ quan phát hành chọn bên trúng thầu để vay đúng khối lượng cần.

Ở Việt Nam thường gọi là đấu thầu trái phiếu chính phủ. Kho bạc Nhà nước phát hành và phiên đấu thầu tổ chức trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Ở Mỹ, Bộ Tài chính đấu giá trái phiếu kho bạc (Treasury) theo lịch công bố trước.

Bid-to-cover là tổng khối lượng đặt thầu chia cho khối lượng chính phủ chào bán. Tỷ lệ này cho biết cầu mạnh hay yếu so với lượng nợ đưa ra.

Định nghĩa chính xác và các trường hợp đặc biệt

Lệnh cạnh tranh và không cạnh tranh. Lệnh cạnh tranh nêu mức lợi suất mong muốn. Lệnh không cạnh tranh chấp nhận mức lợi suất mà phiên xác định.
Đơn giá và đa giá. Ở phương thức đơn giá (uniform), mọi bên trúng thầu nhận cùng mức lợi suất cao nhất được chấp nhận. Ở phương thức đa giá (discriminatory), mỗi bên nhận đúng mức mình đặt.
Lợi suất trúng thầu (high yield / stop-out yield). Đây là mức lợi suất cao nhất mà cơ quan phát hành chấp nhận để bán đủ khối lượng.
Tail. Tail là chênh lệch giữa lợi suất trúng thầu và lợi suất giao dịch trên thị trường ngay trước phiên (when-issued). Tail dương thường được đọc là cầu yếu hơn kỳ vọng. Chênh lệch này hay được đo bằng điểm cơ bản.
Phân loại người mua. Báo cáo của Mỹ tách người mua thành nhà tạo lập chính (primary dealer), bên mua gián tiếp và bên mua trực tiếp. Nhà tạo lập chính thường phải nhận phần còn lại khi cầu yếu.
Phiên không bán hết. Nếu tổng đặt thầu thấp hơn khối lượng gọi thầu, hoặc các mức lợi suất đặt quá cao, cơ quan phát hành có thể chỉ bán một phần hoặc hủy phiên. Ở Việt Nam, kết quả "trúng thầu một phần" khá thường gặp.

Bid-to-cover cao không phải lúc nào cũng có nghĩa là phiên tốt. Nên đọc tỷ lệ này cùng với tail và cơ cấu người mua.

Ví dụ giả định

Chính phủ chào bán một kỳ hạn trái phiếu với khối lượng A. Tổng khối lượng các nhà đầu tư đặt thầu là B.

Bid-to-cover = B / A.
B lớn hơn A: cầu vượt lượng chào bán. Cơ quan phát hành chọn các mức lợi suất thấp nhất trước, sau đó đến các mức cao hơn cho tới khi đủ A.
B nhỏ hơn A: phiên thiếu cầu, không thể bán hết A.

Giả sử phiên này có B lớn hơn A, nhưng lợi suất trúng thầu cao hơn mức when-issued. Phiên có bid-to-cover khá nhưng có tail dương. Báo chí sẽ mô tả đây là phiên "cầu không mạnh như con số tổng cho thấy".

Thuật ngữ xuất hiện ở đâu

Lịch kinh tế trên MetaTrader 5 và các trang tin có mục "Bond Auction", ví dụ phiên đấu giá trái phiếu kho bạc Mỹ, Bund Đức hoặc trái phiếu Anh. Kết quả thường kèm lợi suất trúng thầu và bid-to-cover.
Tin tức thị trường dùng kết quả phiên để giải thích biến động lợi suất, đồng tiền và chỉ số. Ở Việt Nam, kết quả đấu thầu được công bố sau mỗi phiên và được báo chí tài chính tổng hợp theo tuần.
Báo cáo phân tích liên kết khối lượng phát hành với thâm hụt ngân sách và nợ công trên GDP.

Kết quả đấu giá có thể làm lợi suất, tỷ giá và giá CFD chỉ số biến động mạnh trong thời gian ngắn. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền nhanh, nhất là quanh thời điểm công bố tin. Xem thêm Quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

Đấu giá trái phiếu và đấu thầu trái phiếu chính phủ có khác nhau không?

Không khác về bản chất. "Đấu thầu" là cách gọi trong văn bản Việt Nam, còn "bond auction" là cách gọi quốc tế.

Bid-to-cover cao có nghĩa là lợi suất sẽ giảm không?

Không nhất thiết. Tỷ lệ này chỉ đo cầu so với cung tại phiên. Biến động lợi suất sau đó còn phụ thuộc vào tail, cơ cấu người mua và các tin khác.

Phiên ATO, ATC có phải là đấu giá trái phiếu không?

Không. Đó là phiên khớp lệnh mở và đóng cửa trên sàn chứng khoán. Xem Phiên ATO và ATC.

Nhà đầu tư cá nhân có tham gia đấu thầu trực tiếp được không?

Thường thì đấu thầu chỉ dành cho các thành viên được chấp thuận, như ngân hàng và công ty chứng khoán. Cá nhân thường mua lại trên thị trường thứ cấp hoặc qua các tổ chức này.