Dự trữ ngoại hối là gì? Cách đọc

Dự trữ ngoại hối là gì

Dự trữ ngoại hối (foreign exchange reserves) là các tài sản bằng ngoại tệ và vàng do ngân hàng trung ương nắm giữ. Ngân hàng trung ương có thể dùng ngay các tài sản này để thanh toán với nước ngoài hoặc can thiệp vào tỷ giá.

Ở Việt Nam, dự trữ ngoại hối nhà nước do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) quản lý.

Định nghĩa chính xác

Theo khuôn khổ cán cân thanh toán của IMF, tài sản dự trữ là tài sản đối ngoại thỏa mãn các điều kiện sau:

Do cơ quan tiền tệ kiểm soát.
Có thể dùng ngay.
Dùng để tài trợ cán cân thanh toán, can thiệp thị trường ngoại hối hoặc giữ niềm tin vào đồng nội tệ.

Các thành phần thường gồm:

Thành phần	Nội dung
Ngoại tệ	Tiền gửi ở ngân hàng nước ngoài, trái phiếu chính phủ nước ngoài
Vàng tiền tệ	Vàng do ngân hàng trung ương nắm giữ như tài sản dự trữ
SDR	Quyền rút vốn đặc biệt do IMF phân bổ
Vị thế dự trữ tại IMF	Phần mà quốc gia có thể rút từ IMF

Trường hợp đặc biệt

Tổng và ròng. Dự trữ tổng (gross) chưa trừ các nghĩa vụ ngắn hạn bằng ngoại tệ, ví dụ hợp đồng hoán đổi hoặc khoản đã cam kết. Dự trữ ròng (net) đã trừ các nghĩa vụ này, nên thường phản ánh sát hơn khả năng can thiệp thật.
Biến động do định giá. Dự trữ thường được quy ra USD. Khi EUR hoặc giá vàng giảm, quy mô dự trữ giảm dù ngân hàng trung ương không bán gì.
Ngoại tệ của ngân hàng thương mại không thuộc dự trữ nhà nước.
Quỹ đầu tư quốc gia có được tính hay không tùy vào việc cơ quan tiền tệ có kiểm soát và dùng ngay được tài sản đó hay không.
Không nhầm với dự trữ một phần. Đó là tiền dự trữ mà ngân hàng thương mại phải giữ so với tiền gửi.

Ví dụ giả định

Một quốc gia giả định có đồng nội tệ đang chịu áp lực mất giá vì dòng vốn rút ra.

Ngân hàng trung ương bán USD từ dự trữ cho các ngân hàng thương mại.
Đồng thời, ngân hàng trung ương mua lại đồng nội tệ.
Cung USD trên thị trường tăng, áp lực lên tỷ giá giảm.
Dự trữ ngoại hối giảm đúng bằng lượng USD đã bán, chưa tính biến động do định giá.

Chiều ngược lại cũng xảy ra. Khi ngân hàng trung ương mua ngoại tệ để giữ đồng nội tệ không tăng giá quá nhanh, dự trữ tăng.

Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu

Tin tức: các bài về can thiệp tỷ giá, điều hành tỷ giá hoặc khi đồng tiền chịu áp lực.
Báo cáo: báo cáo của IMF, của tổ chức xếp hạng tín nhiệm và của ngân hàng trung ương. Chỉ số thường gặp là "số tháng nhập khẩu" mà dự trữ có thể chi trả.
Lịch kinh tế: lịch kinh tế trên nhiều nền tảng giao dịch có mục "Foreign Exchange Reserves" của một số quốc gia.

Khi tra số liệu dự trữ ngoại hối Việt Nam, bạn nên dùng nguồn chính thức của NHNN hoặc IMF và ghi rõ kỳ số liệu.

Tin về dự trữ và can thiệp tỷ giá có thể làm các cặp tiền tệ biến động mạnh. Giao dịch CFD/forex có đòn bẩy có thể mất tiền rất nhanh.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

Dự trữ ngoại hối nhà nước ở Việt Nam do ai quản lý?

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.

Vàng có được tính vào dự trữ ngoại hối không?

Có, nếu đó là vàng tiền tệ do ngân hàng trung ương nắm giữ như tài sản dự trữ.

Dự trữ giảm có nghĩa là ngân hàng trung ương đã bán ngoại tệ không?

Không nhất thiết. Dự trữ cũng có thể giảm do định giá lại, khi tỷ giá các đồng tiền dự trữ hoặc giá vàng giảm.

Dự trữ lớn có nghĩa là đồng tiền sẽ ổn định không?

Không có gì bảo đảm. Dự trữ lớn chỉ cho thấy khả năng can thiệp cao hơn, đồng tiền vẫn có thể biến động.

Dự trữ ngoại hối (foreign exchange reserves)