Dealer (nhà tạo lập) là gì?

Dealer là gì

Dealer (nhà tạo lập) là công ty tự mua và bán tài sản bằng vốn của chính mình, liên tục báo giá mua và giá bán để khách hàng luôn có bên giao dịch đối ứng.

Định nghĩa chính xác hơn: dealer hành động với tư cách bên chính (principal). Khi khách mua, dealer là người bán. Khi khách bán, dealer là người mua. Ngược lại, broker (môi giới) hành động với tư cách đại lý (agent): chuyển lệnh của khách tới bên khác và thu phí. Dealer liên tục báo giá ở cả chiều mua và chiều bán cho một tài sản thì còn được gọi là market maker (nhà tạo lập thị trường).

Ví dụ giả định

Đây là tình huống giả định, chỉ để minh họa:

1. Dealer báo giá EUR/USD: giá bid (giá dealer sẵn sàng mua) và giá ask (giá dealer sẵn sàng bán). Giá ask luôn cao hơn giá bid. Khoảng chênh giữa hai giá này là spread.
2. Khách A mua EUR/USD ở giá ask. Dealer bán cho khách A, nên dealer đang giữ vị thế bán.
3. Ngay sau đó, khách B bán cùng khối lượng ở giá bid. Dealer mua từ khách B, nên vị thế của dealer về lại trạng thái cân bằng.
4. Phần dealer giữ lại là spread. Nếu không có khách B, dealer phải tự chịu biến động giá, hoặc phòng hộ vị thế ở thị trường liên ngân hàng.

Để tính giá trị spread theo khối lượng cụ thể, bạn có thể dùng công cụ tính toán.

Dealing desk trong forex

Dealing desk (DD) là mô hình trong đó công ty tự khớp lệnh của khách hàng và đứng làm bên đối ứng, đúng như một dealer. Mô hình no dealing desk (NDD) thì chuyển lệnh ra các nhà cung cấp thanh khoản bên ngoài.

Trên thực tế, nhiều công ty dùng mô hình kết hợp. Họ giữ một phần lệnh trong nội bộ và chuyển phần còn lại ra ngoài. Xem thêm tại A-book và B-book.

Bạn gặp thuật ngữ này ở đâu

• Nền tảng giao dịch: trên MetaTrader, chế độ khớp lệnh tức thì (instant execution) có thể trả về thông báo báo giá lại (requote). Điều này xảy ra khi bên báo giá không chấp nhận mức giá bạn yêu cầu.
• Văn bản pháp lý của công ty: chính sách thực thi lệnh hoặc hợp đồng khách hàng thường ghi rõ công ty có đóng vai trò đối tác giao dịch của bạn hay không.
• Tin tức: các cụm từ như "primary dealer" (nhà tạo lập cấp một trong đấu giá trái phiếu chính phủ), "interdealer" (thị trường giữa các dealer với nhau) và "bank dealer".

Trường hợp đặc biệt cần biết

• Một công ty có thể vừa là broker vừa là dealer, tùy theo sản phẩm hoặc tùy theo từng lệnh.
• Xung đột lợi ích: khi dealer giữ lệnh của khách mà không phòng hộ, khoản lỗ của khách là khoản lãi của dealer. Mô hình này không có nghĩa là gian lận, nhưng bạn nên hiểu rõ trước khi giao dịch.
• Rủi ro vẫn thuộc về bạn: dù đối ứng là dealer hay thị trường bên ngoài, giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm bạn mất tiền rất nhanh.
• Bối cảnh pháp lý tại Việt Nam: NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Xem chi tiết tại Quy định và an toàn.

Thuật ngữ liên quan

• Đối tác giao dịch
• A-book và B-book
• Khớp lệnh và khớp một phần
• Lệnh FOK và IOC
• Front running
• Đối tác trung tâm (CCP)
• Mức độ rủi ro Exposure
• Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp

Dealer và broker khác nhau thế nào?

Dealer tự mua bán bằng vốn của mình và là bên đối ứng của khách. Broker chuyển lệnh của khách tới bên khác và thu phí hoặc hoa hồng.

Dealer kiếm tiền từ đâu?

Chủ yếu từ spread giữa giá mua và giá bán. Dealer cũng có thể lãi hoặc lỗ từ các vị thế mà họ giữ lại không phòng hộ.

Dealing desk có xấu không?

Không hẳn. Đây là một mô hình kinh doanh có xung đột lợi ích tiềm ẩn. Bạn nên đọc chính sách thực thi lệnh của công ty để biết lệnh của mình được xử lý ra sao.

Market maker có phải là dealer không?

Có. Market maker là dealer liên tục báo giá ở cả chiều mua và chiều bán cho một tài sản.