Giá trần giá sàn là gì? Limit up, limit down

Giá trần giá sàn là gì

Giá trần (limit up) là mức giá cao nhất mà sàn giao dịch cho phép đặt lệnh trong một phiên. Giá sàn (limit down) là mức giá thấp nhất được phép.

Cả hai được tính từ giá tham chiếu (thường là giá đóng cửa phiên trước) cộng hoặc trừ biên độ giá, tức tỷ lệ dao động tối đa do sàn quy định.

Định nghĩa chính xác

Giá trần = giá tham chiếu × (một + biên độ).
Giá sàn = giá tham chiếu × (một − biên độ).
Kết quả được làm tròn theo bước giá. Giá trần làm tròn xuống, giá sàn làm tròn lên, để không vượt ra ngoài biên độ.
Lệnh có giá nằm ngoài khoảng từ sàn đến trần sẽ bị hệ thống từ chối.

Biên độ khác nhau tùy sàn, loại sản phẩm và từng giai đoạn. Hãy xem quy định hiện hành của sở giao dịch.

Ví dụ giả định

Một cổ phiếu có giá tham chiếu P. Sàn quy định biên độ b.

Giá trần = P × (một + b), làm tròn xuống theo bước giá.
Giá sàn = P × (một − b), làm tròn lên theo bước giá.

Nếu trong phiên có tin xấu và người bán muốn bán thấp hơn giá sàn, lệnh của họ vẫn không thể khớp dưới mức sàn. Họ phải đặt lệnh tại giá sàn và chờ người mua. Khi không có ai mua, trên bảng giá xuất hiện tình trạng "trắng bên mua" (giá sàn bị khóa). Phiên sau, giá tham chiếu mới thường thấp hơn và giá có thể tiếp tục giảm.

Thuật ngữ xuất hiện ở đâu

Bảng giá chứng khoán Việt Nam: có các cột Trần, Sàn, Tham chiếu. Thông thường giá trần hiển thị màu tím, giá sàn màu xanh lam, giá tham chiếu màu vàng.
Tin tức: các cụm "tăng trần", "giảm sàn", "dư mua trần", "dư bán sàn".
Hợp đồng tương lai trên sàn quốc tế: các cụm "limit up", "limit down", "locked limit" khi giá chạm biên và giao dịch bị hạn chế. Xem thêm hợp đồng tương lai.
Cổ phiếu Mỹ: cơ chế "Limit Up-Limit Down" (LULD) tạo dải giá động. Khi giá chạm dải này, giao dịch mã đó bị tạm dừng trong thời gian ngắn.

Trường hợp đặc biệt

Ngày giao dịch đầu tiên của mã mới niêm yết hoặc mã giao dịch trở lại sau thời gian dài thường có biên độ riêng.
Ngày không hưởng quyền: giá tham chiếu được điều chỉnh, nên trần và sàn cũng thay đổi. Xem ngày GDKHQ.
Khác với circuit breaker: giá trần, giá sàn giới hạn từng mã. Circuit breaker dừng giao dịch toàn thị trường khi chỉ số giảm mạnh.
Sản phẩm OTC: forex và CFD giao dịch qua nhà môi giới thường không có giá trần, giá sàn theo ngày. Giá có thể biến động rất mạnh, như khi xảy ra flash crash. Giao dịch CFD/forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh. Xem quản lý rủi ro.
Khoảng trống giá: biên độ chỉ dời phần biến động sang phiên sau, không loại bỏ nó. Lệnh dừng lỗ có thể không khớp được trong nhiều phiên liên tiếp bị khóa sàn.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

Giá trần là gì?

Giá trần là mức giá cao nhất được phép đặt lệnh trong phiên. Nó bằng giá tham chiếu cộng biên độ, làm tròn theo bước giá.

Biên độ giá có giống nhau ở mọi sàn không?

Không. Mỗi sở giao dịch và mỗi loại sản phẩm có thể có biên độ khác nhau. Hãy kiểm tra quy định hiện hành của sàn.

Limit up limit down có áp dụng cho forex không?

Thị trường forex giao dịch phi tập trung (OTC) nên thường không có giá trần, giá sàn theo ngày như cổ phiếu niêm yết.

Chạm giá sàn có nghĩa là không bán được không?

Lệnh bán vẫn đặt được tại giá sàn, nhưng chỉ khớp khi có người mua ở mức đó. Nếu không có người mua, lệnh không khớp.

Giá trần và giá sàn (limit up / limit down)