NPV là gì: giá trị hiện tại ròng

NPV là gì

NPV (net present value, giá trị hiện tại ròng) là tổng giá trị hiện tại của mọi dòng tiền vào và ra của một dự án hay khoản đầu tư, sau khi đã chiết khấu về thời điểm hôm nay theo một lãi suất chọn trước.

"Chiết khấu" là quy đổi một khoản tiền nhận trong tương lai thành giá trị tương đương ở hiện tại. Lý do là tiền có sẵn hôm nay có thể sinh lãi. Phần cơ sở được giải thích ở trang giá trị tương lai và hiện tại.

NPV dương: theo giả định đã chọn, dòng tiền tương lai lớn hơn chi phí bỏ ra hôm nay.
NPV âm: dòng tiền tương lai không bù được chi phí ban đầu ở mức lãi suất chiết khấu đó.
NPV bằng không: dự án chỉ vừa đạt đúng lãi suất chiết khấu.

Định nghĩa chính xác

Gọi CF_t là dòng tiền ròng ở kỳ t (dòng tiền vào trừ dòng tiền ra) và r là lãi suất chiết khấu theo kỳ. Hệ số chiết khấu DF_t là nghịch đảo của mức tích lũy lãi kép sau t kỳ ở lãi suất r.

NPV = Σ CF_t × DF_t, tính trên tất cả các kỳ. Khoản chi ở thời điểm bắt đầu không cần chiết khấu và thường mang dấu âm.

Lãi suất r thường là chi phí vốn, hoặc lợi suất của phương án thay thế có rủi ro tương đương.

Ví dụ giả định: cách tính NPV

Một doanh nghiệp giả định bỏ ra khoản C hôm nay. Đổi lại, doanh nghiệp nhận khoản A vào cuối mỗi năm trong vài năm, với lãi suất chiết khấu r.

Lấy khoản A của từng năm nhân với hệ số chiết khấu của năm đó. Năm càng xa thì hệ số càng nhỏ, nên cùng một khoản A sẽ có giá trị hiện tại thấp dần.
Cộng các giá trị hiện tại vừa tính.
Trừ khoản C.

Kết quả là NPV. Nếu tăng r, mọi hệ số chiết khấu đều giảm và NPV giảm theo. Vì vậy cùng một dự án có thể có NPV dương ở lãi suất thấp và NPV âm ở lãi suất cao.

Hàm NPV trong bảng tính giả định dòng tiền đầu tiên rơi vào cuối kỳ đầu. Khoản chi ban đầu vì thế phải cộng riêng ngoài hàm. Khi dòng tiền rơi vào các ngày không đều nhau, người ta dùng hàm XNPV.

Gặp NPV ở đâu

Báo cáo phân tích: định giá theo dòng tiền chiết khấu (DCF), một phần của phân tích cơ bản.
Báo cáo tài chính doanh nghiệp: kiểm tra suy giảm giá trị tài sản và giá trị sử dụng, đều dựa trên giá trị hiện tại.
Tin tức: thẩm định dự án hạ tầng, năng lượng, đề xuất đầu tư công.
Trái phiếu: giá trái phiếu là giá trị hiện tại của các khoản lãi coupon và mệnh giá.

Nền tảng giao dịch như MetaTrader không hiển thị NPV. Đây là công cụ thẩm định đầu tư, không phải chỉ báo giá.

Trường hợp đặc biệt

Dòng tiền đổi dấu nhiều lần: NPV vẫn tính được, nhưng IRR (lãi suất làm NPV bằng không) có thể có nhiều nghiệm.
Lạm phát: dòng tiền danh nghĩa phải đi với lãi suất danh nghĩa, dòng tiền thực đi với lãi suất thực.
So sánh dự án khác quy mô hoặc khác thời hạn: NPV cao hơn chưa chắc tương đương về hiệu quả trên mỗi đồng vốn.
Độ nhạy: kết quả phụ thuộc mạnh vào r và dự báo dòng tiền. Sai lệch nhỏ ở đầu vào có thể đổi dấu NPV.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

NPV và IRR khác nhau thế nào?

NPV cho ra một số tiền ở mức lãi suất đã chọn. IRR là mức lãi suất làm NPV bằng không.

NPV dương có nghĩa là chắc chắn có lãi không?

Không. NPV chỉ đúng trong phạm vi các giả định về dòng tiền và lãi suất. Nếu thực tế khác giả định, kết quả thực tế cũng khác.

Có dùng NPV cho giao dịch CFD hay forex không?

Thường thì không, vì giao dịch ngắn hạn không có dòng tiền dự kiến ổn định. Giao dịch có đòn bẩy có thể làm mất tiền nhanh, và không công thức nào loại bỏ được rủi ro này. Xem thêm trang quản lý rủi ro.

Nên chọn lãi suất chiết khấu nào?

Thường là chi phí vốn, hoặc lợi suất của phương án thay thế có rủi ro tương đương. Lựa chọn này ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả, nên cần nêu rõ khi trình bày NPV.

Giá trị hiện tại ròng (NPV) là gì?