Austerity là gì? Chính sách thắt lưng buộc bụng

Austerity là gì

Austerity (chính sách thắt lưng buộc bụng) là việc chính phủ cắt giảm chi tiêu công, có thể kèm tăng thuế, để thu hẹp thâm hụt ngân sách và kiểm soát nợ công.

Trong tiếng Việt, thuật ngữ này còn được gọi là chính sách thắt chặt chi tiêu hoặc thắt chặt tài khóa.

Định nghĩa chính xác

Trong kinh tế học, austerity là một dạng củng cố tài khóa (fiscal consolidation). Đây là các biện pháp có chủ ý nhằm cải thiện cán cân ngân sách. Các biện pháp này gồm:

Cắt chi thường xuyên: lương khu vực công, trợ cấp, phúc lợi.
Cắt hoặc hoãn chi đầu tư: dự án hạ tầng.
Tăng thu: tăng thuế suất, mở rộng cơ sở thuế, giảm miễn giảm thuế.

Để đo mức độ thắt chặt, giới phân tích thường xem cán cân ngân sách cơ bản điều chỉnh theo chu kỳ. Chỉ số này loại bỏ phần trả lãi nợ và tác động của chu kỳ kinh tế.

Một số trường hợp cần phân biệt:

Thâm hụt giảm chưa chắc là do austerity. Khi kinh tế tăng trưởng, thu thuế tự tăng và chi trợ cấp thất nghiệp tự giảm. Đó là tác động của bộ ổn định tự động, không phải quyết định chính sách.
Austerity khác thắt chặt tiền tệ. Austerity là chính sách tài khóa do chính phủ thực hiện. Tăng lãi suất là chính sách tiền tệ do ngân hàng trung ương thực hiện.
Austerity có thể do bên ngoài yêu cầu. Ví dụ, đó có thể là điều kiện đi kèm khoản vay từ tổ chức quốc tế khi một nước gặp khủng hoảng nợ.
Hiệu quả còn tranh cãi. Nếu số nhân tài khóa lớn, cắt chi làm sản lượng giảm mạnh và thu thuế giảm theo. Khi đó tỷ lệ nợ trên GDP có thể tăng thay vì giảm. Quan điểm "austerity mở rộng" thì cho rằng niềm tin của nhà đầu tư có thể bù lại phần nào tác động này.

Ví dụ giả định

Một quốc gia giả định có chi ngân sách vượt thu trong nhiều năm, và lợi suất trái phiếu chính phủ của nước này tăng. Chính phủ công bố gói thắt lưng buộc bụng gồm: đóng băng lương công chức, hoãn một số dự án đường cao tốc và tăng thuế giá trị gia tăng.

Có các kịch bản khác nhau:

Kịch bản	Diễn biến có thể xảy ra
Kinh tế chịu được cắt giảm	Thâm hụt thu hẹp, chi phí vay có thể giảm
Kinh tế đang suy yếu	Tiêu dùng giảm, thu thuế giảm, thâm hụt thu hẹp ít hơn dự kiến
Số nhân tài khóa lớn	GDP giảm, tỷ lệ nợ trên GDP có thể tăng

Bạn có thể tự tính các con số thâm hụt và nợ của ví dụ này bằng công cụ tính toán.

Thuật ngữ xuất hiện ở đâu

Tin tức: báo cáo về dự toán ngân sách, các gói cắt giảm chi tiêu, đàm phán nợ công.
Lịch kinh tế trên nền tảng giao dịch: các mục công bố ngân sách, cán cân ngân sách, phát biểu của bộ trưởng tài chính.
Báo cáo: đánh giá của tổ chức quốc tế, báo cáo của cơ quan xếp hạng tín nhiệm, phân tích về trái phiếu chính phủ.

Thị trường trái phiếu, tiền tệ và chỉ số chứng khoán có thể phản ứng với các thông báo này, nhưng phản ứng mỗi lần mỗi khác và không thể đoán trước. Giao dịch CFD hoặc forex có đòn bẩy quanh thời điểm công bố tin có thể khiến bạn mất tiền rất nhanh. Xem thêm tại Quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

Austerity là gì nói ngắn gọn?

Là chính sách chính phủ cắt chi tiêu và/hoặc tăng thuế để giảm thâm hụt ngân sách.

Thắt lưng buộc bụng có luôn làm giảm nợ công không?

Không. Nếu kinh tế suy giảm mạnh do cắt chi, tỷ lệ nợ trên GDP vẫn có thể tăng.

Austerity có giống tăng lãi suất không?

Không. Austerity là chính sách tài khóa của chính phủ. Lãi suất thuộc chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương.

Tăng thuế có được tính là austerity không?

Có. Theo nghĩa rộng, austerity bao gồm cả cắt chi và tăng thu để thu hẹp thâm hụt.