ETN là gì
ETN (exchange-traded note) là một chứng khoán nợ không có tài sản đảm bảo. Một ngân hàng hoặc tổ chức tài chính phát hành nó, niêm yết trên sàn, và cam kết trả số tiền theo diễn biến của một chỉ số, sau khi trừ phí.
Một số tài liệu tiếng Việt gọi là "chứng chỉ ETN" hoặc "trái phiếu theo chỉ số niêm yết".
Định nghĩa chính xác
Về mặt pháp lý, ETN là trái phiếu cấp cao không bảo đảm (senior unsecured debt) của tổ chức phát hành. Người nắm giữ không sở hữu tài sản nào phía sau. Họ chỉ có quyền đòi nợ đối với tổ chức phát hành. Số tiền được trả khi đáo hạn hoặc khi mua lại bằng giá trị chỉ số tham chiếu điều chỉnh theo công thức trong bản cáo bạch, trừ phí quản lý.
ETN không trả lãi coupon cố định như trái phiếu thường. Xem thêm về mệnh giá và ngày hết hạn.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Ví dụ giả định
Đây là tình huống minh họa, không phải sản phẩm có thật:
- Ngân hàng A phát hành "ETN Chỉ số X", theo dõi một chỉ số chứng khoán.
- Chỉ số X tăng bao nhiêu phần trăm trong kỳ thì giá trị chỉ định của ETN tăng gần đúng bấy nhiêu phần trăm, trừ đi phí năm tính dồn.
- Nếu chỉ số giảm, giá trị ETN giảm theo.
- Nếu Ngân hàng A mất khả năng thanh toán, người nắm giữ có thể mất phần lớn hoặc toàn bộ vốn, kể cả khi chỉ số X vẫn tăng.
Điểm cuối cùng là khác biệt cốt lõi giữa ETN và các sản phẩm khác. Xem vỡ nợ và đối tác giao dịch.
ETN khác ETF thế nào
| Tiêu chí | ETN | ETF |
|---|---|---|
| Bản chất | Chứng khoán nợ | Chứng chỉ quỹ |
| Tài sản phía sau | Không có, chỉ có cam kết của tổ chức phát hành | Danh mục tài sản do ngân hàng lưu ký giữ |
| Rủi ro tín dụng tổ chức phát hành | Có | Thấp hơn, vì tài sản quỹ tách biệt |
| Sai lệch so với chỉ số (tracking error) | Thường nhỏ, vì do công thức quyết định | Có thể lớn hơn, tùy cách quỹ nắm tài sản |
| Đáo hạn | Thường có | Thường không |
Xem thêm quỹ mở và quỹ đóng và sản phẩm niêm yết.
Trường hợp đặc biệt
- ETN đòn bẩy và ETN đảo chiều: sản phẩm điều chỉnh lại tỷ lệ mỗi ngày. Khi giữ lâu, kết quả có thể lệch xa so với bội số của chỉ số. Sản phẩm đòn bẩy có thể mất giá rất nhanh.
- Quyền mua lại sớm (call/acceleration): tổ chức phát hành có thể mua lại ETN trước hạn theo điều khoản, có khi đúng lúc bất lợi cho người nắm giữ.
- Ngừng phát hành mới: khi nguồn cung bị khóa, giá trên sàn có thể chênh lớn so với giá trị chỉ định (premium/discount).
- ETN theo hợp đồng tương lai: giá trị bị ảnh hưởng bởi chi phí roll và contango. Xem hợp đồng tương lai.
- Hủy niêm yết: sản phẩm có thể bị hủy niêm yết, làm thanh khoản giảm mạnh.
Thuật ngữ xuất hiện ở đâu
- Bản cáo bạch và tài liệu điều khoản (pricing supplement) của tổ chức phát hành.
- Danh mục sản phẩm của sàn và trang dữ liệu thị trường, thường kèm ký hiệu "ETN".
- Sao kê môi giới chứng khoán, nơi ETN có thể được xếp vào nhóm trái phiếu hoặc sản phẩm cấu trúc.
- Tin tức khi tổ chức phát hành mua lại sớm, tạm ngừng phát hành hoặc khi chênh lệch tín dụng của họ tăng.
Quy định về ETN khác nhau giữa các quốc gia. Trước khi tìm hiểu một sản phẩm cụ thể, hãy kiểm tra tính hợp pháp tại nơi bạn cư trú. Xem quy định và an toàn, phái sinh và quản lý rủi ro.
Câu hỏi thường gặp
ETN là gì nói ngắn gọn?
ETN là trái phiếu niêm yết, không có tài sản bảo đảm, trả tiền theo diễn biến của một chỉ số sau khi trừ phí.
Exchange-traded note là gì so với trái phiếu thường?
Trái phiếu thường trả lãi định kỳ. ETN không trả coupon cố định. Giá trị của nó phụ thuộc vào chỉ số tham chiếu và khả năng trả nợ của tổ chức phát hành.
ETN khác ETF ở điểm quan trọng nhất là gì?
ETF nắm giữ tài sản thật. ETN chỉ là lời hứa trả nợ, nên người nắm giữ chịu rủi ro tổ chức phát hành vỡ nợ.
Chứng chỉ ETN có thể mất toàn bộ giá trị không?
Có. Điều này có thể xảy ra khi tổ chức phát hành mất khả năng thanh toán, hoặc với sản phẩm đòn bẩy và đảo chiều khi thị trường biến động mạnh.
Tìm thêm thuật ngữ liên quan ở đâu?
Xem thuật ngữ tài chính và ADR và GDR.