Sharpe ratio là gì?

Định nghĩa ngắn

Sharpe ratio (chỉ số Sharpe) là lợi nhuận vượt mức lãi suất phi rủi ro, chia cho độ biến động của lợi nhuận. Nó cho biết bạn nhận được bao nhiêu lợi nhuận cho mỗi đơn vị biến động.

• Lãi suất phi rủi ro: lợi suất của tài sản gần như không rủi ro, thường là tín phiếu chính phủ ngắn hạn.
• Độ biến động: độ lệch chuẩn của lợi nhuận, tức mức lợi nhuận dao động quanh giá trị trung bình.

Cách tính Sharpe ratio

Công thức chuẩn:

Sharpe = (Rp − Rf) / σp

Tử số và mẫu số phải tính trên cùng một tần suất dữ liệu (ngày, tuần hoặc tháng). Khi quy năm, bạn quy năm lợi suất vượt mức, còn độ lệch chuẩn thì nhân với căn của số kỳ trong năm. Xem thêm lợi suất hàng năm và biến động quy năm. Để tính lợi suất và các chỉ số khác, dùng công cụ tính toán.

Ví dụ minh họa (giả định)

Chiến lược A và chiến lược B có cùng lợi suất vượt mức trong năm, gọi là E.

• Đường vốn của A tăng đều, ít sụt giảm, nên độ lệch chuẩn nhỏ.
• Đường vốn của B lên xuống mạnh, nên độ lệch chuẩn lớn hơn nhiều.

Vì Sharpe = E / σ, chiến lược A có chỉ số Sharpe cao hơn. Lợi nhuận như nhau, nhưng B đòi hỏi chịu biến động lớn hơn để đạt cùng kết quả. Nhìn đường vốn (equity curve) giúp bạn thấy trực quan sự khác biệt này.

Sharpe ratio bao nhiêu là tốt?

Không có ngưỡng chung áp dụng cho mọi trường hợp. Chỉ số này chỉ có ý nghĩa khi so sánh trong cùng điều kiện:

• cùng khoảng thời gian và cùng tần suất dữ liệu;
• cùng cách chọn lãi suất phi rủi ro;
• cùng loại tài sản hoặc chiến lược có thể so sánh với nhau.

Sharpe cao hơn nghĩa là lợi nhuận trên mỗi đơn vị biến động cao hơn trong quá khứ. Nó không dự báo kết quả tương lai. Sharpe âm nghĩa là lợi suất thấp hơn lãi suất phi rủi ro.

Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu

• Báo cáo quỹ đầu tư và tờ thông tin quỹ (factsheet).
• Báo cáo backtest và phần mềm phân tích hiệu suất chiến lược.
• Thống kê của các dịch vụ sao chép giao dịch hoặc xếp hạng nhà quản lý quỹ.
• Tin tức tài chính khi so sánh hiệu suất điều chỉnh theo rủi ro.

Giới hạn mà trader có kinh nghiệm cần biết

• Giả định phân phối chuẩn: độ lệch chuẩn không phản ánh hết fat tails và tail risk. Chiến lược bán quyền chọn hay martingale có thể cho Sharpe đẹp cho tới khi gặp một cú sốc lớn.
• Phạt cả biến động tăng: biến động theo chiều có lợi cũng làm giảm chỉ số. Sortino ratio chỉ tính biến động giảm để khắc phục điểm này.
• Tự tương quan: lợi suất bị làm mượt (định giá tài sản kém thanh khoản, dữ liệu theo tháng) làm σ thấp hơn thực tế, nên Sharpe bị thổi phồng.
• Mẫu ngắn và tối ưu quá mức: backtest được tinh chỉnh nhiều lần thường cho Sharpe cao hơn kết quả thật.
• Đòn bẩy: đòn bẩy làm lợi suất vượt mức và độ lệch chuẩn tăng gần như cùng tỷ lệ, nên chỉ số Sharpe ít thay đổi. Trong khi đó mức lỗ tuyệt đối có thể lớn hơn rất nhiều. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, dù chỉ số Sharpe trong quá khứ có cao.

Thuật ngữ liên quan

• Hệ số Alpha: lợi suất vượt so với mức kỳ vọng theo rủi ro thị trường.
• Hệ số Beta: độ nhạy của danh mục với thị trường chung.
• Hệ số tương quan: mức độ các tài sản biến động cùng nhau.
• Quản lý rủi ro và thuật ngữ tài chính.

Câu hỏi thường gặp

Sharpe ratio là gì, nói ngắn gọn?

Là lợi nhuận vượt lãi suất phi rủi ro chia cho độ lệch chuẩn của lợi nhuận.

Sharpe ratio bao nhiêu là tốt?

Không có con số chung. Bạn chỉ nên so sánh các chỉ số được tính trong cùng khoảng thời gian, cùng tần suất dữ liệu và với tài sản tương tự.

Sharpe cao có nghĩa là an toàn không?

Không. Chỉ số này dựa trên dữ liệu quá khứ và có thể bỏ sót rủi ro hiếm nhưng gây lỗ lớn.

Sharpe khác Sortino thế nào?

Sharpe dùng toàn bộ biến động. Sortino chỉ dùng biến động theo chiều giảm.

Có thể tính Sharpe cho tài khoản giao dịch cá nhân không?

Có. Lấy lợi suất theo kỳ từ sao kê tài khoản, trừ lãi suất phi rủi ro, rồi chia cho độ lệch chuẩn của chuỗi lợi suất đó.