Capital gain là gì? Lãi vốn và thuế

Định nghĩa ngắn

Capital gain (lãi vốn) là phần chênh lệch dương khi bạn bán một tài sản với giá cao hơn giá vốn. Capital loss (lỗ vốn) là phần chênh lệch âm khi giá bán thấp hơn giá vốn.

Giá vốn (cost basis) là tổng số tiền bỏ ra để có tài sản: giá mua cộng các chi phí liên quan như phí giao dịch.

Định nghĩa chính xác hơn

Lãi hoặc lỗ vốn được tính như sau:

Lãi/lỗ vốn = Giá bán ròng − Giá vốn

Giá bán ròng: số tiền thu về sau khi trừ phí bán.
Đã thực hiện (realized): lãi hoặc lỗ chỉ được ghi nhận khi tài sản đã bán hoặc vị thế đã đóng.
Chưa thực hiện (unrealized): chênh lệch trên tài sản bạn vẫn đang nắm giữ. Con số này thay đổi theo giá thị trường và chưa phải là kết quả cuối cùng.

Ví dụ giả định

Bạn mua một lượng cổ phiếu với giá Pm (giá mua) và trả phí mua Fm. Sau đó bạn bán toàn bộ với giá Pb (giá bán) và trả phí bán Fb.

Thành phần	Cách tính
Giá vốn	Pm + Fm
Giá bán ròng	Pb − Fb
Lãi/lỗ vốn	(Pb − Fb) − (Pm + Fm)

Nếu kết quả dương, đó là lãi vốn. Nếu âm, đó là lỗ vốn.
Nếu Pb chỉ nhỉnh hơn Pm một chút, phí có thể biến khoản "lãi trên giá" thành lỗ vốn.

Để tính với số liệu cụ thể của bạn, hãy dùng công cụ tính toán.

Thuật ngữ xuất hiện ở đâu

Nền tảng giao dịch: trong MetaTrader, cột Profit ở tab Trade cho thấy lãi/lỗ chưa thực hiện của lệnh đang mở. Tab History cho thấy lãi/lỗ đã thực hiện của lệnh đã đóng. Xem thêm tại MetaTrader 5.
Báo cáo tài khoản: sao kê tài khoản thường tách riêng lãi/lỗ đã thực hiện, phí, phí swap và nạp/rút.
Tin tức và báo cáo tài chính: báo chí dùng "capital gains" khi nói về thuế, về kết quả đầu tư của quỹ, hoặc khi nhà đầu tư chốt lời trong thị trường bò.

Trường hợp đặc biệt

Thu nhập định kỳ không phải lãi vốn: cổ tức hoặc lãi coupon trái phiếu là thu nhập từ việc nắm giữ, không phải từ việc bán.
CFD và phái sinh: với phái sinh, bạn thường không sở hữu tài sản cơ sở. Kết quả là chênh lệch giá của vị thế, cộng hoặc trừ phí và swap. Việc pháp luật thuế có coi khoản này là "lãi vốn" hay không tùy quốc gia.
Hiệu ứng tỷ giá: nếu tài sản định giá bằng ngoại tệ khác tiền tệ tài khoản, kết quả tính bằng đồng nội tệ có thể khác kết quả tính bằng ngoại tệ. Xem rủi ro tỷ giá.
Mua nhiều lần: khi mua cùng một tài sản ở nhiều mức giá, giá vốn phụ thuộc vào phương pháp tính, ví dụ giá bình quân hoặc lô mua trước bán trước.

Thuế lãi vốn

"Thuế lãi vốn" là thuế đánh trên lãi vốn đã thực hiện. Mỗi quốc gia có quy định riêng về cách tính, mức thuế, việc bù trừ lỗ và loại tài sản áp dụng. Trang này không đưa ra hướng dẫn thuế. Hãy hỏi cơ quan thuế hoặc người tư vấn có chuyên môn về quy định hiện hành.

Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể gây lỗ vốn rất nhanh, kể cả lỗ toàn bộ số tiền ký quỹ. Xem quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp